loading
Proszę czekać...
Jadwiga z Andegawenów - jedyna kobieta będąca faktycznym i tytularnym władcą Polski
Opublikowano dnia 06.10.2017 13:00
Jedyna kobieta będąca faktycznym i tytularnym władcą Polski. Dziedziczka dwóch królestw, wielka księżna. Święta Kościoła katolickiego. A wszystkie te tytuły i godności przypadły młodej kobiecie – pożegnała się bowiem z tym światem, mając niespełna 26 lat. Jej rola w polskiej historii jest nie do przecenienia – choć Jadwiga z Andegawenów Polką była co najwyżej w jednej czwartej.

Wikimedia Commons
Leszek Masierak

Na początku XIV wieku wygasła na Węgrzech rodzima dynastia Arpadów i tron w Budzie przejęli na krótko czescy Przemyślidzi, niemieccy Wittelsbachowie, po nich zaś pochodzący z Andegawenii ród Anjou – w 1310 roku królem Madziarów został Karol Robert.

Przymierze

Szybko zawarł przymierze z polskim księciem Władysławem Łokietkiem, który w 1320 roku odnowił Królestwo Polskie, koronując się w Krakowie. Obu władców połączyły też więzi rodzinne – Karol ożenił się bowiem z córką Łokietka, Elżbietą. Sojusz kontynuowali następcy obu władców – Kazimierz w Polsce i Ludwik na Węgrzech. Zawarli nawet układ o przeżycie – potomstwo jednego miało przejąć królestwo drugiego na wypadek wygaśnięcia męskiej linii jednej z dynastii. Polski król nie przewidział, że los obdarzy go jedynie legalnymi córkami… Po śmierci Kazimierza w 1370 roku Ludwik przejął polski tron, ale znów pojawił się problem sukcesyjny. Polskie prawo nie przewidywało bowiem dziedziczenia korony przez panie, a Ludwik, podobnie jak jego poprzednik na krakowskim tronie, miał jedynie córki.
Król węgierski był dwukrotnie żonaty. Pierwsza żona – Małgorzata Luksemburska – zmarła bezpotomnie po zaledwie czterech latach małżeństwa. Druga – Elżbieta Bośniaczka – przez ponad 11 lat nie zachodziła w ciążę, w 1365 roku urodziła córeczkę, która przeżyła tylko kilka miesięcy. W 1370 roku na świat przyszła królewna Katarzyna, rok później królewna Maria, zaś ostatnim dzieckiem królewskiej pary była właśnie bohaterka naszej opowieści – królewna Jadwiga. Nie jest znana dokładna data jej narodzin. Jan Długosz zapisał w swej „Kronice” rok 1371, lecz dziś pewne jest, że krakowski kanonik popełnił błąd. Według badań współczesnych historyków Jadwiga przyszła na świat pomiędzy 3 października 1373 a 17 kwietnia roku następnego. Nie jest znane też miejsce jej narodzin – w grę wchodzą Buda i Wyszehrad. Pewne jest natomiast, że młodziutka królewna nie była początkowo przez rodziców brana pod uwagę jako następczyni ojca w Krakowie – choć imię prawdopodobnie otrzymała po swojej prababce, żonie Władysława Łokietka. Tron węgierski miała przejąć Maria, polski zaś – Katarzyna. Ludwik uzyskał w sprawie polskiej sukcesji zgodę polskich panów, za którą zresztą zapłacił wielkimi przywilejami podatkowymi. Najmłodsza z królewien zaś miała być wsparciem dla dynastii poprzez małżeństwo z którymś z zaprzyjaźnionych rodów. Męża jej wybrano, gdy była jeszcze w kolebce – miał nim zostać o cztery lata starszy Wilhelm Habsburg, syn księcia Karyntii i Styrii. W 1378 roku odbył się nawet uroczysty ślub tej bardzo młodej pary. Mocy prawnej nabrać miał jednak dopiero po jego fizycznym dopełnieniu, gdy oboje „dojdą do lat sprawnych”. Dla dziewcząt było to ukończone dwanaście lat. W kontrakcie małżeńskim przewidziano nawet wysoką karę za jego ewentualne zerwanie – 200 tysięcy florenów. Można byłoby w owych czasach kupić za te pieniądze cztery księstwa na Śląsku.

Królowa z woli losu

Zaplanowane i ułożone życie królewny węgierskiej zmieniło się gwałtownie z chwilą śmierci jej siostry Katarzyny w 1378 roku. Przeznaczono ją na panią tronu w Budzie, u boku Wilhelma. Maria natomiast, z mężem Zygmuntem Luksemburczykiem, panować miała w Polsce. Jednak po śmierci Ludwika I w 1382 roku wdowa – regentka Elżbieta zmieniła zdanie. Swoją wagę miały też wyraźne sprzeciwy polskich możnowładców, którzy ani słyszeć nie chcieli o Luksemburczyku na polskim tronie. Pamiętano przecież doskonale wojny i spory z dziadkiem Zygmunta, Janem, królem czeskim, który był wrogiem Łokietka i przyjacielem Zakonu Krzyżackiego. Co ciekawe – od początku nie brano pod uwagę Wilhelma Habsburga jako oficjalnego małżonka Jadwigi. W listopadzie 1382 roku na zjeździe rycerstwa w Radomsku obwołano młodszą córkę Ludwika królem Polski. Królem – nie jedynie królową. Jadwiga miała pełnię praw władcy – jej potomstwo dziedziczyłoby krakowski tron.
W październiku 1384 roku dziesięcioletnia Jadwiga wyruszyła w podróż do swojego nowego królestwa. Na granicy witał ją liczny orszak, w którym ukrywał się nowy pretendent do królewskiej ręki, książę mazowiecki Ziemowit. Pragnął porwać Andegawenkę, ożenić się z nią i zasiąść na tronie. Został jednak rozpoznany przez możnowładców z orszaku i musiał zrezygnować ze swoich planów.
15 października w katedrze wawelskiej odbyła się uroczysta koronacja – ciekawostką jest fakt, że w Krakowie nie było insygniów królewskich – Ludwik zabrał je ze sobą do Budy. Posłużono się więc koroną królowych, przygotowaną przed ponad pół wiekiem dla Jadwigi Kaliskiej, żony Władysława Łokietka, a prababki nowo koronowanej władczyni. Od tej chwili młoda królowa objęła oficjalnie rządy – choć w rzeczywistości decyzję podejmowała rada koronna.

Wydarzenia
więcej
Opinie
więcej
Najnowszy numer
Związek
więcej
Wideo "Konstytucja dla obywateli, nie dla elit". Wywiad z Ewą Tomaszewską
Blogi
avatar
poseł Janusz
Szewczak

Janusz Szewczak: Jakubiak i Kwaśniak - nowe bożyszcza TVN-u i "GW". Samotni Samuraje Sprawiedliwości
Na takich dziś „mężów stanu”, „zabójczych profesjonalistów”, usłużni i starający się za wszelką cenę zaszkodzić polskiemu rządowi, dziennikarze tzw. mediów mętnego nurtu, z niemieckim Onetem i TVN-em kreują dziś byłych już szefów KNF-u z czasów rządu PO-PSL Andrzeja Jakubiaka i Wojciecha Kwaśniaka, którym prokuratura postawiła wreszcie zarzuty. Nic tylko boki zrywać lub też należałoby podsumować to słowami ulubionej minister premiera Donalda Tuska Elżbiety Bieńkowskiej „ale jaja, ale jaja”.
avatar
europoseł Zbigniew
Kuźmiuk

Zbigniew Kuźmiuk: Europa tzw. pierwszej prędkości pogrąża się w coraz większym kryzysie
Od trzech tygodni obserwujemy coraz bardziej dramatyczne starcia protestujących (tzw. żółtych kamizelek) z policją na ulicach większości francuskich miast, nasilają się aresztowania, po obu stronach coraz więcej rannych.
avatar
Ryszard
Czarnecki

Ryszard Czarnecki: "Polacy w Kazachstanie i ... polityka imigracyjna Putina"
Matka- Polska była daleko, a ponadto była mało energiczna, mało zabiegająca o „swoich”. A Putin wręcz przeciwnie. W sytuacji kryzysu demograficznego w Rosji (mała dzietność, olbrzymia ilość aborcji, dużo samobójstw) Moskwa zaczęła prowadzić nowa politykę imigracyjną. Zaproponowano wszystkim(!) obywatelom ZSRS i ich potomkom mieszkających poza terytorium Federacji Rosyjskiej osiedlenie się w Rosji i zaoferowano „wędkę” gospodarczą.

Drogi Użytkowniku,

Nasz Serwis korzysta z plików cookies. Przez dalsze aktywne korzystanie z naszego Serwisu (zamknięcie komunikatu, kliknięcie na elementy na stronie poza komunikatem, przeglądanie Serwisu z otwartym komunikatem) bez zmian ustawień Twojej przeglądarki, wyrażasz zgodę na:
• przetwarzanie danych osobowych przez Tysol Sp. z o.o. i naszych zaufanych partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji. Wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć, niezależnie od zgód wyrażonych na pozostałe rodzaje przetwarzania danych. Dowiedz się więcej o zgodzie marketingowej w naszej Polityce prywatności / Cofnij zgodę.

• na zapisywanie plików cookies w Twoim urządzeniu końcowym oraz na korzystanie z informacji w nich zapisanych. Ten rodzaj plików cookies pozwala nam na dopasowanie treści dostępnych w Serwisie do Twoich preferencji, utrzymywania sesji po zalogowaniu oraz zapewnienia optymalnej funkcjonalności Serwisu. Więcej o plikach cookies i sposobie przetwarzania Twoich danych osobowych dowiesz się w naszej Polityce prywatności.