Dziś 43. rocznica podpisania Porozumienia Katowickiego (Dąbrowskiego)

43 lata temu, 11 września 1980 roku w Hucie Katowice w Dąbrowie Górniczej Międzyzakładowy Komitet Robotniczy podpisał porozumienie z komisją rządową. To wówczas wynegocjowano postulat, że Porozumienie Gdańskie obowiązuje na terenie całego kraju.
Podpisanie Porozumienia Katowickiego (Dąbrowskiego) Dziś 43. rocznica podpisania Porozumienia Katowickiego (Dąbrowskiego)
Podpisanie Porozumienia Katowickiego (Dąbrowskiego) / fot. z arch. IPN

Porozumienie Katowickie, a właściwie, jak przekonywał jeden z jego sygnatariuszy Andrzej Rozpłochowski, Porozumienie Dąbrowskie było czwartą – po gdańskiej, szczecińskiej i jastrzębskiej – umową społeczną wynegocjowaną w 1980 roku przez strajkujących robotników z przedstawicielami komunistycznej władzy. Najważniejsza część dokumentu została podpisana 11 września w Hucie Katowice. Dotyczyła ona przede wszystkim gwarancji realizacji Porozumienia Gdańskiego w zakresie tworzenia struktur Solidarności na terenie całego kraju.

Gwarancje

Jeden z zapisów porozumienia określał także sposób legalizacji nowego ruchu związkowego. Władza zobowiązała się, że uczestnicy strajków nie będą represjonowani. Bezpieczeństwo zagwarantowano także rodzinom strajkujących, osobom wspierającym protesty oraz angażującym się w działalność powstającej Solidarności. Równocześnie zobowiązano dyrekcje zakładów do udostępniania „S” lokali do prowadzenia działalności związkowej, radiowęzłów i poligrafii. Strona rządowa zagwarantowała także zwolnienie z obowiązku pracy osób pełniących funkcje związkowe z zachowaniem prawa do wynagrodzenia oraz umożliwienie stronie związkowej współdecydowania o sprawach pracowniczych i socjalnych.

MKR reprezentowali m.in. Andrzej Rozpłochowski, Jacek Jagiełka, Bogdan Borkowski oraz Kazimierz Świtoń. W imieniu strony rządowej dokument podpisali m.in. minister hutnictwa Franciszek Kaim oraz dyrektor naczelny Huty Katowice Zbigniew Szałajda.

„Dopełnienie umowy społecznej”

Znaczenie Porozumienia Katowickiego (Dąbrowskiego) „polegało przede wszystkim na tym, że dotyczyło gwarancji realizacji Porozumienia Gdańskiego w kwestii tworzenia struktur niezależnych związków zawodowych na terenie całego kraju. Problem bowiem polegał na tym, że ustalenia z Gdańska co do organizowania nowych związków były nieprecyzyjne” – napisał w „Biuletynie” Instytutu Pamięci Narodowej dr Jarosław Neja z katowickiego oddziału Instytutu, znawca historii śląsko-dąbrowskiej Solidarności.

W ocenie historyka pracownicy wielu zakładów i przedsiębiorstw w całym kraju szybko odczuli nieprecyzyjność ustaleń, które miały umożliwić tworzenie wolnych związków – próby powołania na ich terenie organizacji założycielskich były blokowane przez dyrekcje i kierownictwa.

„Interpretowały one zapisy gdańskie w ten sposób, że nie mogą zakładać niezależnych związków te załogi, które wcześniej nie strajkowały i nie były reprezentowane przez któryś z MKS zawierających porozumienia z komisjami rządowymi. Porozumienie Katowickie jednoznacznie precyzowało ten problem, gwarantując swobodny rozwój ruchu związkowego w całej Polsce” – wyjaśnia dr Neja w artykule pt. „Matecznik komunistów czy region buntu?”.

W jego ocenie, o ile zawarte 3 września 1980 r. w Jastrzębiu-Zdroju Porozumienie Jastrzębskie wraz z dwoma podpisanymi wcześniej – Szczecińskim i Gdańskim – tworzyło podstawy ówczesnej umowy społecznej, o tyle Porozumienie zawarte w Dąbrowie Górniczej było „istotnym dopełnieniem” tej umowy.

Tegoroczne obchody

Obchody 43. rocznicy podpisania Porozumienia Katowickiego (Dąbrowskiego) odbędą się dziś w Dąbrowie Górniczej.

Rozpoczną się o godz. 9.30 mszą św. w sanktuarium św. Antoniego z Padwy. O godz. 11.30 odbędzie się uroczystość nadania dawnej ulicy Katowickiej w Dąbrowie Górniczej nazwy upamiętniającej porozumienie z 1980 roku (skrzyżowanie z ul. 11 listopada). Około godz. 12.30 nastąpi złożenie kwiatów pod pamiątkowym Krzyżem za bramą główną ArcelorMittal Poland SA (dawna Huta Katowice). Następnie uczestnicy obchodów zgromadzą się przed Pomnikiem Porozumienia Katowickiego, gdzie wygłoszone zostaną okolicznościowe przemówienia, a później odbędzie się ceremonia składania wiązanek kwiatów.


 

POLECANE
Nie żyje partnerka Clinta Eastwooda. Poruszające słowa aktora Wiadomości
Nie żyje partnerka Clinta Eastwooda. Poruszające słowa aktora

Nie żyje Christina Sandera, wieloletnia partnerka aktora Clinta Eastwooda.

Rytuał voodoo powodem śmierci 40 osób Wiadomości
Rytuał voodoo powodem śmierci 40 osób

Tragedia, do której doszło w środę, po raz kolejny ilustruje skalę kryzysu uderzającego w Haiti, karaibskie państwo, rujnowane przez wojny gangów i towarzyszące im przesiedlenia setek tysięcy ludzi - zaznaczyła AFP. Osoby, które przeżyły katastrofę łodzi, powiedziały, że ogień wybuchł, gdy jeden z migrantów zapalił świecę w celu odprawienia ceremonii voodoo, mimo że na pokładzie była benzyna. Wypływający w morze migranci z Haiti praktykują czasami tradycyjne rytuały w celu ochrony przeprawy i uniknięcia straży przybrzeżnej. Według Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji (IOM) łódź przewoziła ponad 80 osób i udała się z Haiti w kierunku Turks i Caicos, terytorium zależnego Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej. Haitańska straż przybrzeżna uratowała 41 migrantów. Siedem osób jest w stanie krytycznym. Trwają poszukiwania pozostałych pasażerów - napisała AFP. IOM podkreśliła, że "ekstremalna przemoc w kraju popycha Haitańczyków do coraz bardziej masowych ucieczek". "Brak perspektyw ekonomicznych, załamanie systemu opieki zdrowotnej i zamknięcie szkół sprawiają, że wiele osób uważa migrację za jedyny sposób na przetrwanie" - dodała organizacja. Jej zdaniem od początku roku kraje regionu zmusiły do powrotu na wyspę ponad 86 tys. Haitańczyków. W kraju o populacji ok. 11,5 mln osób żyje obecnie prawie 600 tys. uchodźców wewnętrznych.

TVN24: Odnalezione ciało z raną postrzałową to Jacek Jaworek z ostatniej chwili
TVN24: Odnalezione ciało z raną postrzałową to Jacek Jaworek

Zwłoki mężczyzny, które w piątek odnaleziono w Dąbrowie Zielonej na Śląsku, należą do Jacka Jaworka. Potwierdziły to wyniki badań DNA – informuje TVN24.

Zamach we Lwowie. Nie żyje Iryna Farion z ostatniej chwili
Zamach we Lwowie. Nie żyje Iryna Farion

Nieznany sprawca postrzelił w piątek śmiertelnie byłą posłankę ukraińskiego parlamentu Irynę Farion, nacjonalistkę z partii "Swoboda". – Lekarze zrobili wszystko, co mogli, ale rana była zbyt poważna – przekazał mer Lwowa Andrij Sadowy.

RMF: Zabójca polskiego żołnierza na granicy z Białorusią zidentyfikowany przez służby z ostatniej chwili
RMF: Zabójca polskiego żołnierza na granicy z Białorusią zidentyfikowany przez służby

Polskie służby zidentyfikowały i namierzają człowieka, który zabił 21-letniego polskiego żołnierza, strzegącego granicy z Białorusią – informuje RMF FM.

Nie żyje syn znanej polskiej celebrytki. Nowe informacje z ostatniej chwili
Nie żyje syn znanej polskiej celebrytki. Nowe informacje

Rok temu w Krakowie doszło do tragicznego wypadku, w którym zginął syn polskiej celebrytki Sylwii Peretti. Są nowe informacje w tej sprawie.

Jest list szefa Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy do Korneluka pilne
Jest list szefa Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy do Korneluka

Wirtualna Polska opublikowała odpowiedź szefa Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy Theodorosa Rousopoulosa na pismo prokuratora Dariusza Korneluka.

Wypadek na A2. Pięć osób walczy o życie z ostatniej chwili
Wypadek na A2. Pięć osób walczy o życie

W sobotę rano na autostradzie A2 doszło do poważnego wypadku, w którym bus uderzył w samochód służby drogowej. Dziewięć osób zostało rannych, w tym pięć w stanie krytycznym.

Trump rozmawiał z Zełenskim. Przyniosę światu pokój i zakończę wojnę z ostatniej chwili
Trump rozmawiał z Zełenskim. "Przyniosę światu pokój i zakończę wojnę"

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski odbył w nocy z piątku na sobotę rozmowę telefoniczną z republikańskim kandydatem na prezydenta USA Donaldem Trumpem – poinformowały ukraińskie media.

Niemcy: Wnuk Stauffenberga ostrzega przed zagrożeniami demokracji. Wymienia Trumpa, Orbana i PiS Wiadomości
Niemcy: Wnuk Stauffenberga ostrzega przed "zagrożeniami demokracji". Wymienia Trumpa, Orbana i PiS

Wnuk nazisty - Karl Graf Stauffenberg wskazał PiS, węgierski Fidesz i Donalda Trumpa jako anty-przykłady podejścia do podziału władzy.

REKLAMA

Dziś 43. rocznica podpisania Porozumienia Katowickiego (Dąbrowskiego)

43 lata temu, 11 września 1980 roku w Hucie Katowice w Dąbrowie Górniczej Międzyzakładowy Komitet Robotniczy podpisał porozumienie z komisją rządową. To wówczas wynegocjowano postulat, że Porozumienie Gdańskie obowiązuje na terenie całego kraju.
Podpisanie Porozumienia Katowickiego (Dąbrowskiego) Dziś 43. rocznica podpisania Porozumienia Katowickiego (Dąbrowskiego)
Podpisanie Porozumienia Katowickiego (Dąbrowskiego) / fot. z arch. IPN

Porozumienie Katowickie, a właściwie, jak przekonywał jeden z jego sygnatariuszy Andrzej Rozpłochowski, Porozumienie Dąbrowskie było czwartą – po gdańskiej, szczecińskiej i jastrzębskiej – umową społeczną wynegocjowaną w 1980 roku przez strajkujących robotników z przedstawicielami komunistycznej władzy. Najważniejsza część dokumentu została podpisana 11 września w Hucie Katowice. Dotyczyła ona przede wszystkim gwarancji realizacji Porozumienia Gdańskiego w zakresie tworzenia struktur Solidarności na terenie całego kraju.

Gwarancje

Jeden z zapisów porozumienia określał także sposób legalizacji nowego ruchu związkowego. Władza zobowiązała się, że uczestnicy strajków nie będą represjonowani. Bezpieczeństwo zagwarantowano także rodzinom strajkujących, osobom wspierającym protesty oraz angażującym się w działalność powstającej Solidarności. Równocześnie zobowiązano dyrekcje zakładów do udostępniania „S” lokali do prowadzenia działalności związkowej, radiowęzłów i poligrafii. Strona rządowa zagwarantowała także zwolnienie z obowiązku pracy osób pełniących funkcje związkowe z zachowaniem prawa do wynagrodzenia oraz umożliwienie stronie związkowej współdecydowania o sprawach pracowniczych i socjalnych.

MKR reprezentowali m.in. Andrzej Rozpłochowski, Jacek Jagiełka, Bogdan Borkowski oraz Kazimierz Świtoń. W imieniu strony rządowej dokument podpisali m.in. minister hutnictwa Franciszek Kaim oraz dyrektor naczelny Huty Katowice Zbigniew Szałajda.

„Dopełnienie umowy społecznej”

Znaczenie Porozumienia Katowickiego (Dąbrowskiego) „polegało przede wszystkim na tym, że dotyczyło gwarancji realizacji Porozumienia Gdańskiego w kwestii tworzenia struktur niezależnych związków zawodowych na terenie całego kraju. Problem bowiem polegał na tym, że ustalenia z Gdańska co do organizowania nowych związków były nieprecyzyjne” – napisał w „Biuletynie” Instytutu Pamięci Narodowej dr Jarosław Neja z katowickiego oddziału Instytutu, znawca historii śląsko-dąbrowskiej Solidarności.

W ocenie historyka pracownicy wielu zakładów i przedsiębiorstw w całym kraju szybko odczuli nieprecyzyjność ustaleń, które miały umożliwić tworzenie wolnych związków – próby powołania na ich terenie organizacji założycielskich były blokowane przez dyrekcje i kierownictwa.

„Interpretowały one zapisy gdańskie w ten sposób, że nie mogą zakładać niezależnych związków te załogi, które wcześniej nie strajkowały i nie były reprezentowane przez któryś z MKS zawierających porozumienia z komisjami rządowymi. Porozumienie Katowickie jednoznacznie precyzowało ten problem, gwarantując swobodny rozwój ruchu związkowego w całej Polsce” – wyjaśnia dr Neja w artykule pt. „Matecznik komunistów czy region buntu?”.

W jego ocenie, o ile zawarte 3 września 1980 r. w Jastrzębiu-Zdroju Porozumienie Jastrzębskie wraz z dwoma podpisanymi wcześniej – Szczecińskim i Gdańskim – tworzyło podstawy ówczesnej umowy społecznej, o tyle Porozumienie zawarte w Dąbrowie Górniczej było „istotnym dopełnieniem” tej umowy.

Tegoroczne obchody

Obchody 43. rocznicy podpisania Porozumienia Katowickiego (Dąbrowskiego) odbędą się dziś w Dąbrowie Górniczej.

Rozpoczną się o godz. 9.30 mszą św. w sanktuarium św. Antoniego z Padwy. O godz. 11.30 odbędzie się uroczystość nadania dawnej ulicy Katowickiej w Dąbrowie Górniczej nazwy upamiętniającej porozumienie z 1980 roku (skrzyżowanie z ul. 11 listopada). Około godz. 12.30 nastąpi złożenie kwiatów pod pamiątkowym Krzyżem za bramą główną ArcelorMittal Poland SA (dawna Huta Katowice). Następnie uczestnicy obchodów zgromadzą się przed Pomnikiem Porozumienia Katowickiego, gdzie wygłoszone zostaną okolicznościowe przemówienia, a później odbędzie się ceremonia składania wiązanek kwiatów.



 

Polecane
Emerytury
Stażowe