Dziś KE ma oficjalnie potwierdzić przekroczenie przez Polskę alarmowego poziomu deficytu
Tym samym Polsce grozi procedura nadmiernego deficytu, która może skutkować koniecznością wprowadzenia cięć w wydatkach państwa.
Polsce grozi procedura nadmiernego deficytu
Na ten moment w Unii Europejskiej jest 11 krajów, których deficyt budżetowy przekroczył dozwolone 3 proc. PKB. W 2023 roku Polska miała deficyt wysokości 5,1 proc. PKB, zatem niebawem dołączymy do tego grona. Ostatni raz taka sytuacja miała miejsce za poprzednich rządów PO–PSL, w 2009 roku. Procedura została zdjęta dopiero 6 lat później.
Zgodnie z art. 126 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Komisja przygotuje raport badający przyczyny przekroczenia progu deficytu wynoszącego 3 proc. PKB w tych państwach członkowskich. Niniejszy raport stanowi pierwszy krok w procesie otwierania Procedur Nadmiernego Deficytu. Komisja przygotowuje sprawozdanie w ramach pakietu wiosennego europejskiego semestru zaplanowanego na 19 czerwca
– informuje biuro prasowe Komisji Europejskiej. Jak czytamy w publikacji, „w dalszych krokach komisja zaproponuje Radzie Unii Europejskiej przyjęcie zaleceń w celu wyeliminowania ich nadmiernych deficytów w określonym terminie”.
W szczególności w zaleceniach tych zostanie określony termin korekty i naprawcza ścieżka budżetowa w odniesieniu do wydatków pierwotnych po uwzględnieniu uznaniowych środków po stronie dochodów
– wskazuje KE.
Rozmowy między Komisją a polskim rządem określające szereg działań, jakie ma podjąć Polska w celu zmniejszenia deficytu, będą trwały przez całe lato.
Minister finansów zabiera głos
Powyższe doniesienia skomentował minister finansów Andrzej Domański. Jego komentarz jest dość optymistyczny i podkreśla, że deficyt bierze się głównie z wydatków na zbrojenia.
Nie liczę, że na Polskę nie zostanie otwarta procedura nadmiernego deficytu, ale ważne jest, jakie będą rekomendacje Komisji Europejskiej dla nas i co weźmie pod uwagę przy ich wydawaniu. Na pewno są kraje z niższymi deficytami, ale my, mając duże wydatki zbrojeniowe, inwestujemy w obronę nie tylko Polski, ale całej UE, więc nie powinniśmy być za to karani. Mam nadzieję, że rekomendacje KE, jeśli się pojawią, to będą bardzo łagodne
– powiedział minister Domański.
Eksperci komentują
Nadmierny deficyt to nie jest deficyt stabilny czy bezpieczny. Wydaje się, że uznawane przez KE przesłanki wyjaśniające przekroczenie wartości referencyjnej 3 proc. PKB w naszym przypadku nie wystarczą. Zwiększone wydatki na wyposażenie wojskowe czy osłony przed wzrostem cen energii nie wyjaśniają przekroczenia deficytu aż o 2,1 pp. PKB
– przekonują z kolei eksperci Sławomir Dudek, Ludwik Kotecki i Marta Petka-Zagajewska w publikacji „Zagrożenia nadmiernego długu publicznego”.
Jakub Sawulski, główny ekonomista fundacji Instrat twierdzi, że dużym obciążeniem są rosnące wydatki na ochronę zdrowia, a także… wydatki emerytalne.
Dla ministra finansów w kolejnych latach większym problemem będzie to, że nie będzie przestrzeni do realizacji obietnic niż to, że trzeba będzie ciąć
– skwitował ekspert.
„Stali się chłopcami do bicia”
Sprawę skomentował również prezes PiS Jarosław Kaczyński. Polityk przekazał, że rząd Prawa i Sprawiedliwości zostawił po sobie budżet na rok 2024 z deficytem.
Wiele krajów ma podobną sytuację. Okazuje się jednak, że tylko nieliczni będą obejmowani unijną procedurą nadmiernego deficytu. To ciekawe, bo nasi konkurenci polityczni w kampanii podkreślali, że mają świetne, partnerskie relacje w Brukseli, a wychodzi na to, że nie jest to prawda, bo stali się chłopcami do bicia
– podkreślił Jarosław Kaczyński i dodał, że „wysoki deficyt, z którym poprzedni rząd oddawał władzę, wynikał przede wszystkim z dużych wydatków na obronność”.
A te nie są zaliczane do deficytu według nowych unijnych kryteriów, zresztą przez nas wynegocjowanych. Co też potwierdza skuteczność naszego rządu na forum UE. (…) To obecna koalicja, choć chętnie obwiniłaby nas, ponosi odpowiedzialność za to, jak realizowany jest budżet i zwiększany deficyt. My dziś, rządząc, bylibyśmy w stanie utrzymać tarcze, zatrzymać wzrost cen i wykonać nasze zobowiązania
– podsumował prezes PiS.
