Genderowe spory o zaimki w polskiej szkole. Poradnik Ordo Iuris dla nauczycieli
Czy mamy do czynienia z dyskryminacją?
Instytut wskazuje, że wzrost deklaracji transseksualnych ma nie tyle podłoże medyczne, co może być związany z wpływem kultury, mediów, w tym mediów społecznościowych, oraz aktywnością działaczy LGBT. Ordo Iuris podkreśla, że nauczyciel, odmawiając stosowania zaimków i imienia niezgodnych z płcią ucznia, może powołać się na regulacje prawa o aktach stanu cywilnego, które określają, co, w świetle prawa, przesądza o imieniu oraz płci osoby. Poradnik odnosi się również do opinii aktywistów LGBT sugerujących, że odmowa używania preferowanych, niezgodnych z płcią ucznia zaimków, stanowi przejaw dyskryminacji. Przywołują oni wówczas m.in. art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Tymczasem dyskryminacja oznacza nieuzasadnione niekorzystne traktowanie jakiejś osoby w porównaniu do innych osób, znajdujących się w podobnej sytuacji. Zatem zwracanie się do uczniów zgodnie z danymi poświadczonymi urzędowo, jest wyrazem równego traktowania wszystkich uczniów. Ordo Iuris podkreśla też, że polskie prawo przewiduje możliwość zmiany imienia w aktach urzędowych, jednak wystarczającą przesłanką do takiej modyfikacji nie jest subiektywne utożsamianie się z inną płcią.
Marek Puzio, autor poradnika, wskazuje również, że nie można zmusić nauczyciela do używania imion i zaimków sprzecznych z płcią danej osoby na podstawie opinii psychologa, seskuologa lub psychiatry. Wystawianie zaświadczeń stwierdzających wystąpienie transseksualizmu, jak również formułowanie przez szkolnego psychologa zaleceń, aby stosować się do żądań używania zaimków i imienia niezgodnych z płcią ucznia – bez pogłębionej analizy i wielokierunkowych badań – może budzić uzasadnione wątpliwości, zarówno w świetle etyki wykonywania zawodu, jak i prawidłowości samego procesu diagnostycznego.
W poradniku podkreślono ponadto, że wywieranie na nauczyciela presji, by używał wobec ucznia zaimków i imienia niezgodnych z płcią biologiczną ucznia, może prowadzić do naruszenia chronionych konstytucyjnie wolności sumienia i wolności religii nauczyciela. Dotyczy to również sytuacji, w której doszłoby do zmiany oznaczenia imienia i płci ucznia w aktach stanu cywilnego.
Co może zrobić nauczyciel?
Instytut opisuje również możliwości skorzystania przez nauczyciela z dostępnych środków prawnych w przypadku naruszenia jego praw. Pracownicy oświaty mogą w takich sytuacjach złożyć pozew do sądu lub interweniować we władzach gminy czy Państwowej Inspekcji Pracy albo zawiadomić organy ścigania. Pomocy prawnej nauczycielom, których prawa zostały naruszone, udziela też Ordo Iuris.
Poradnik został zaprezentowany podczas konferencji prasowej. Wydarzenie otworzył adw. Jerzy Kwaśniewski.
- W lutym tego roku Instytut Ordo Iuris podpisał w Heritage Foundation w Waszyngtonie światową deklarację koalicji przeciwko ideologii gender. Wśród pierwszych punktów tej deklaracji była przemoc genderowa w szkole. Stąd nasza odpowiedź wpisuje się w światową reakcję dotyczącą genderowego nacisku na tożsamość płciową dzieci, którą dostrzegamy już w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Skandynawii – zaznaczył prezes Ordo Iuris.
Radca prawny Marek Puzio, autor poradnika, podkreślił, że publikacja odpowiada na realne problemy, jakie mają miejsce w polskich szkołach.
- Poradnik jest odpowiedzią na sytuacje, które mają miejsce w niektórych polskich szkołach, kiedy to uczniowie żądają od nauczycieli, aby zwracali się do nich z użyciem zaimków oraz imion właściwych dla płci przeciwnej. Naszym celem jest oddanie w ręce nauczycieli praktycznego narzędzia, które da im większe poczucie bezpieczeństwa oraz dostarczy argumentów w sytuacji, w której zmierzą się z presją na nich wywieraną – wskazał starszy analityk Ordo Iuris.
Nauczyciele biją na alarm
Podczas konferencji głos zabrała również Grażyna Lubszczyk ze Stowarzyszenia Nauczyciele dla Wolności. Podkreśliła ona, że temat ten jest niezwykle istotny z punktu widzenia nauczycieli.
- To zjawisko nas zaskakuje, jest niecodzienne i nauczyciele są bezradni, dlatego z ogromną radością przyjęliśmy informację o powstaniu tego poradnika. Chciałabym podziękować w imieniu nauczycieli za tą pomoc. Jesteśmy przekonani, że jest to temat wymagający ogromnej rzetelności i ostrożności – zauważyła Grażyna Lubszczyk.
O kwestiach psychologicznych związanych z tzw. tranzycją nieletnich mówiła Agnieszka Marianowicz-Szczygieł z Instytutu Ona i On. Wskazała ona na poszerzający się trend walki z tym zjawiskiem.
- Ponad 40 stanów USA wprowadziło pewne restrykcje prawne zakazujące, w mniejszym lub większym stopniu, tranzycji osób nieletnich. W kilkunastu krajach na świecie, w tym w wielu krajach europejskich, podjęto również takie kroki, czy to na poziomie prawnym czy to na poziomie narodowej służby zdrowia lub w obrębie liczących się, wiodących towarzystw naukowych – zaznaczyła psycholog
Instytut Ordo Iuris przygotował również projekt ustawy mający na celu wprowadzenie zakazu przeprowadzania tzw. zmiany płci u osób nieletnich.
