Tadeusz Płużański: Terytorialsi służą Polsce, jak „Mścisław”

23.11.2024 00:51

Władysław Liniarski, "Mścisław" — Źródło: Wikipedia domena publiczna

23 listopada 1897 r. we wsi Małachowice-Gustawów w powiecie włoszczowskim guberni kieleckiej urodził się Władysław Liniarski, późniejszy pułkownik Wojska Polskiego, ps. „Mścisław”. We współczesnej Polsce został patronem Podlaskiej Brygady Obrony Terytorialnej.

Liniarski nieprzypadkowo został patronem terytorialsów. Terytorialnie był komendantem białostockiego okręgu ZWZ-AK (niezmiennie przez pięć lat okupacji), a po 1945 r. działającej dalej na tych ziemiach Armii Krajowej Obywatelskiej. Ale przede wszystkim to ideowiec, antykomunista, z którego warto brać przykład. I ten przykład bierze 1. Podlaska Brygada Obrony Terytorialnej, dlatego zastępca dowódcy ppłk Mieczysław Gurgielewicz podczas uroczystości nadania imienia - 1 marca 2017 r. - powiedział: "Dla dobra RP jesteśmy powołani i służymy Polsce tak, jak to robił generał Władysław Liniarski".

Władysław Liniarski

U zarania niepodległości działacz Polskiej Organizacji Wojskowej. Służbę wojskową późniejszy "Mścisław" rozpoczął w 1919 r., by potem zostać żołnierzem wojny polsko-bolszewickiej, a w wolnej II RP żołnierzem zawodowym. Kpt. Liniarski Ojczyzny bronił, co oczywiste, we wrześniu 1939 r. - na Pomorzu i w bitwie nad Bzurą. Choć ranny 20 września w Puszczy Kampinoskiej, udało mu się uciec z niewoli. W 1940 r. wstąpił do Związku Walki Zbrojnej w Warszawie, a szefem białostockich struktur Armii Krajowej został w 1941 r.
20 kwietnia 1944 r., rozkazem nr 256 ppłk "Mścisław" nadał oddziałom AK Okręgu Białystok nazwy pułków Wojska Polskiego. 20 września 1944 r. Władysławowi Liniarskiemu podporządkował się Zygmunt Szendzielarz z częścią ocalałych przed czerwonymi mordercami wileńskich i nowogródzkich żołnierzy AK. To właśnie "Mścisław" mianował "Łupaszkę" na stopień majora, a 5. Wileńska Brygada AK stała się dyspozycyjnym oddziałem białostockiej Armii Krajowej Obywatelskiej.

Po aresztowaniu 31 lipca 1945 r. w Brwinowie k. Warszawy został skazany przez komunistycznych bandytów (Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie) na karę śmierci za "organizowanie wojny domowej na Białostocczyźnie". Wyrok szczęśliwie złagodzono do 10 lat więzienia. Wiemy, że w więzieniu przy ul. Rakowieckiej był katowany.

1. Podlaska Brygada Obrony Terytorialnej

Władysław Liniarski zmarł w 1984 r. i został pochowany na Starych Powązkach w Warszawie. W Białymstoku ma ulicę i tablicę, a w 2017 r. prezydent Andrzej Duda awansował go pośmiertnie do stopnia generała brygady.
Z kolei 1. Podlaska Brygada Obrony Terytorialnej nawiązuje też do tradycji innych wspaniałych dowódców pierwszej i drugiej konspiracji niepodległościowej i ich jednostek: mjr. Zygmunta Szendzielarza, "Łupaszki", kpt. Kazimierza Kamieńskiego, "Huzara", por. Lucjana Minkiewicza, "Wiktora", kpt. Władysława Łukasiuka, "Młota", sierż. pchor. Leona Suszyńskiego "P-8", mjr. Jana Tabortowskiego, "Bruzdy", czy ppor. Stanisława Marchewki, "Ryby".