Tadeusz Płużański: Światło – komunistyczna bestia

05.12.2024 21:26

5 grudnia 1953 r. komunistyczny płk Józef Światło, wicedyrektor X Departamentu Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, po przejściu na teren Berlina Zachodniego poprosił Amerykanów o azyl polityczny. Światło – w przeciwieństwie do płk. Ryszarda Kuklińskiego, który uciekł z PRL 28 lat później – nie był polskim patriotą.

Józef Światło urodził się w 1915 r. w Medynie koło Zbaraża, jako Izaak, syn Gabriela Fleischfarba, magazyniera w młynie, i Rebeki Wieseltur. Po ukończeniu siedmiu klas szkoły podstawowej pracował w Krakowie jako szewc. Działał w organizacji syjonistycznej Gordonia, a następnie od 1933 r. w Komunistycznym Związku Młodzieży Polskiej, za co był aresztowany w roku 1934 i 1936.
W kampanii wrześniowej służył w 12 pp do 20 września 1939 r., kiedy trafił do niewoli niemieckiej. Uciekł i przedostał się na Wschód. W Kazachstanie pracował jako szewc. 26 kwietnia 1943 r. w miejscowości Dżambuł, przy zawarciu drugiego związku małżeńskiego - z Justyną Światło, zmienił personalia z Izaaka Fleischfarba na Józefa Światłę.

Specjalne zadania

Skierowany przez WKP(b) do 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Jako oficer polityczny współpracował z NKWD. Przydzielony do Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie działał głównie w grupach operacyjnych w terenie - w obławach i pacyfikacjach na niepodległościowców Polskiego Państwa Podziemnego i żołnierzy Armii Krajowej. Poza tym osobiście, w bardzo brutalny sposób, przesłuchiwał zatrzymanych. Współorganizował sfałszowane przez komunistów referendum "3XTAK" z czerwca 1946 r. i wybory do Sejmu ustawodawczego w styczniu 1947 r.

W 1948 r. jego znajomy sprzed wojny, a teraz wiceminister bezpieki Roman Romkowski przeniósł go do organizowanego Departamentu X MBP, w którym podlegał dyrektorowi Anatolowi Fejginowi. Specjalne zadania otrzymywał wprost od Bieruta (m.in. na podstawie osobistego polecenia towarzysza "Tomasza" aresztował Władysława Gomułkę), posiadał bezpośrednie połączenie telefoniczne z Moskwą i dostęp do wicepremiera i marszałka ZSRS Ławrentija Berii. W dwóch stalowych sejfach trzymał materiały kompromitujące czołowych członków partii.

"Nie było tajemnicy, której by nie znał"

"Światło miał w swych rękach partię i rząd. Nie było tajemnicy, której by nie znał. Mógł wywindować lub złamać każdego zarówno w hierarchii partyjnej, jak i rządowej" - pisał Zbigniew Błażyński.

5 grudnia 1953 r., podczas pobytu razem z Fejginem w Berlinie, Światło uciekł na Zachód. Istnieją relacje, że po wojnie został zwerbowany przez brytyjski wywiad MI6 i przekazany operacyjnie wywiadowi amerykańskiemu. Po zakończeniu misji miał zostać wycofany do USA.

Wystąpienia Józefa Światły w Radiu Wolna Europa w cyklu "Za kulisami bezpieki i partii" stały się podstawą książki wspomnianego Zbigniewa Błażyńskiego i przyczyniły się do zachwiania wielu karier komunistów w Polsce. W Stanach miał przejść operację plastyczną i mieszkać pod zmienionymi personaliami aż do września 1994 r., kiedy zmarł. Rodzina, którą zostawił w Polsce (żona i dwoje dzieci), po 1968 r. wyjechała do Izraela.

CZYTAJ TAKŻE:

Tadeusz Płużański

Tagi

Data publikacji: 05.12.2024 21:26

Źródło: Tygodnik Solidarność 49/2024

Zdzisław Najder – legenda Solidarności, założyciel Polskiego Porozumienia Niepodległościowego, były szef Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa (RWE), historyk literatury, znawca twórczości Josepha Conrada. Film Vogta koncentruje się na latach 1975–1992, od utworzenia przez Najdera Polskiego Porozumienia Niepodległościowego, po przejęcie funkcji dyrektora polskiej rozgłośni RWE, aż do wycofania się z życia publicznego po ujawnieniu epizodu współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa.

Czytaj więcej

– Jest wielka mobilizacja wśród kolegów, by zacząć walczyć bardziej twardymi metodami. Odchodząc ze służby, wielu zabrało sobie jakieś teczki, materiały jako polisę ubezpieczeniową i do użycia w ostateczności. Jeśli nas zmuszą, to po prostu skompromitujemy tę bandę mściwych oszołomów, jaka jest u władzy – twierdzi w rozmowie z wp.pl „Pan Jerzy”, emerytowany pracownik Służby Bezpieczeństwa i policji.

Czytaj więcej

Jan Rokita (którego analitykę cenię) zdziwił się ostatnio, dlaczego w sprawie duszących polską energetykę europejskich zezwoleń emisyjnych (sławetne ETS) Donald Tusk nie poszedł w ślady Giorgii Meloni, na mocy decyzji której od miesiąca włoski rząd ściąga wprawdzie z włoskich firm należności za te zezwolenia, ale zaraz zwraca im trzy czwarte pobranych pieniędzy w postaci czegoś w rodzaju dotacji. Tusk nie czyni tak, mimo że jest to praktyka tolerowana przez Brukselę.

Czytaj więcej

Uczniowie, jak zostało to zapisane w Ewangelii, „poznali Go po Jego ranach”, które – choć już nie krwawiły i nie bolały – pozostały na Jego ciele także po zmartwychwstaniu. Perspektywa zmartwychwstania dotyczy nie tylko rzeczywistości odległej i nieuchwytnej rozumowo, ale także naszej codzienności.

Czytaj więcej

Paradoks Konfederacji polega na tym, że im dłużej jest obecna w politycznej grze, tym więcej narasta wokół niej błędnych wyobrażeń. I nie wynikają one wyłącznie z propagandy szerzonej przez jej przeciwników, bo nawet w prywatnych rozmowach widać, że wielu z nich wciąż nie bardzo wie, z jakim tworem ma do czynienia.

Czytaj więcej