Co musisz wiedzieć?

• Około 420 tys. zł wydano z anonimowych profili na filmy wspierające Rafała Trzaskowskiego i atakujące Karola Nawrockiego oraz Sławomira Mentzena.
• W środę publicysta Wojciech Mucha rozpoznał i opisał osoby będące "aktorami" udającymi przechodniów.
• W czwartek w tekście opublikowanym przez Wirtualną Polskę czytamy: "za publikowanymi w internecie reklamami politycznymi promującymi Rafała Trzaskowskiego i atakującymi jego konkurentów stoi pracownik i wolontariusze fundacji Akcja Demokracja".
• Prezes fundacji Jakub Kocjan – dawny asystent posłanki KO – doradzał w ubiegłym tygodniu rządowi… w sprawie cyberbezpieczeństwa wyborów.

Fundacja zaprzecza, jakoby była zaangażowana w działalność profili "Wiesz Jak Nie Jest" i "Stół Dorosłych". Jeszcze do niedawna natomiast Kocjan był asystentem posłanki KO.

Afera NASK. Dziennikarz Wirtualnej Polski: "Wyborcza to sobie zmyśliła"

Do sprawy ujawnionej przez Wirtualną Polskę odniosła się "Gazeta Wyborcza", pisząc:

To pracownik i wolontariusze fundacji Akcja Demokracja odpowiadają za akcję reklamową rzekomo promującą Rafała Trzaskowskiego - informuje Wirtualna Polska. NASK przeczy tym doniesieniom. Trzaskowski od kampanii się odżegnuje, a PiS zapowiada zgłoszenie sprawy do prokuratury.

Tę informację "Wyborczej" wspomina dziennikarz Wirtualnej Polski Patryk Słowik.

Wyborcza napisała o tekście @SzJadczak i moim. Stwierdziła w leadzie, że „NASK przeczy tym doniesieniom”. Nie mogliśmy znaleźć zaprzeczenia, więc spytaliśmy NASK. I wiecie co? Wyborcza po prostu sobie to zmyśliła

– czytamy we wpisie dziennikarza w mediach społecznościowych.

Dziennikarze Wirtualnej Polski zwrócili się zatem do NASK z prośbą o udostępnienie materiałów, w których instytut miał rzekomo zaprzeczać ich doniesieniom.

Dzień dobry,
tak jak zaznaczyliśmy w dzisiejszym oświadczeniu, NASK nie prowadzi analiz dotyczących udziału konkretnych osób w materiałach promocyjnych — nie leży to w zakresie naszych działań. NASK nie potwierdza, że za anonimowymi reklamami kandydatów w serwisach społecznościowych stała Akcja Demokracja.
Z poważaniem,
Zespół Public Relations i Komunikacji Wewnętrznej
NASK

– napisano w odpowiedzi instytutu.

Ingerencja w wybory i Akcja Demokracja

Od 10 kwietnia 2025 r. dwie nieznane wcześniej strony na Facebooku – "Wiesz Jak Nie Jest" i "Stół Dorosłych" – zainwestowały około 420 tys. zł, z czego ponad 230 tys. zł w ostatnim tygodniu, na reklamy wspierające Rafała Trzaskowskiego i krytykujące Karola Nawrockiego oraz Sławomira Mentzena. To więcej, niż wydał jakikolwiek oficjalny komitet wyborczy.

W środę osoby biorące udział w reklamach rozpoznał i opisał publicysta Wojciech Mucha. W śledztwie opublikowanym na kanale Rynek Krowoderski pokazał, jak wyglądają działania prowadzone obok oficjalnej kampanii wyborczej – przez fanpage’e-widma, z fałszywymi danymi kontaktowymi, ogromnym budżetem na reklamy i "aktorami" udającymi przechodniów.

W ciągu ostatnich tygodni pojawił się zalew politycznych spotów Facebooku. Agresywnych, często wręcz hejterskich. I kogo one atakują? Karola Nawrockiego i Sławomira Mentzena. A kto wychodzi z tego cały na biało? Rafał Trzaskowski. Co ważne, to nie są oficjalne materiały sztabu kandydata Rafała. To jest równolegle prowadzona, w szarej strefie, agitacja

– zwraca uwagę Mucha.

"Aktorzy" mówią wprost

W czwartek Wirtualna Polska przekazała, że także dotarła do osób, które pojawiły się w spotach. Opisano m.in. Dorotę Guzik, która – jak pisze WP – "w ramach działalności profrekwencyjnej została poproszona o wystąpienie w tym nagraniu przez szefostwo Akcji Demokracja".

Dotarliśmy też do trzeciej osoby występującej w jednej z reklam. To działaczka Akcji Demokracja z Warszawy. Kobieta w rozmowie z nami stwierdziła wprost, że została nagrana przez "moją Akcję Demokrację". Skrytykowała na nagraniu Sławomira Mentzena – bo faktycznie go nie lubi. Nie wie, kto dokładnie organizował całą sprawę, ale pamięta, że wśród nagrywających byli "jakiś człowiek ze Stanów Zjednoczonych, który nie mówił po polsku, i dziewczyna z Akcji Demokracja"

– pisze Wirtualna Polska.

Kto stoi za fundacją? Polityczne powiązania

Nowy prezes fundacji Jakub Kocjan był do marca 2025 r. asystentem posłanki KO Iwony Karolewskiej. Co więcej, 9 maja 2025 r. uczestniczył w rządowych konsultacjach o cyberbezpieczeństwie wyborów, w której udział wziął m.in. wicepremier Krzysztof Gawkowski. Zdjęcie, na którym widać Kocjana oraz Gawkowskiego, opublikował w mediach społecznościowych sam NASK.

Komunikat NASK

W środę NASK podała na portalu X, że "Ośrodek Analizy Dezinformacji NASK zidentyfikował reklamy polityczne na platformie Facebook, które mogą być finansowane z zagranicy. Materiały wyświetlane były na obszarze Polski". NASK podkreśliła, że zaangażowane w kampanię konta reklamowe w ciągu ostatnich 7 dni wydały na materiały polityczne więcej niż jakikolwiek komitet wyborczy.

Oświadczenie NASK szybko stało się tematem dyskusji w mediach społecznościowych. Zwrócono uwagę, że instytucja nie wskazała jasno, że reklamy uderzają jedynie w Karola Nawrockiego i Sławomira Mentzena, a pomagają Rafałowi Trzaskowskiemu.

Wyborcza napisała o tekście @SzJadczak i moim. Stwierdziła w leadzie, że „NASK przeczy tym doniesieniom”.
Nie mogliśmy znaleźć zaprzeczenia, więc spytaliśmy NASK.
I wiecie co? Wyborcza po prostu sobie to zmyśliła.
Łapcie dowody. pic.twitter.com/BjS4d8IyDn

— Patryk Słowik (@PatrykSlowik) May 15, 2025