Co musisz wiedzieć:

• Niemiecka gospodarka traci konkurencyjność – analiza Bundestagu wskazuje na krytyczną sytuację w części sektorów, zwłaszcza z powodu najwyższych w G7 cen energii, wysokich podatków i rosnących kosztów pracy.
• Inwestycje i produktywność słabną na tle rywali – podczas gdy USA, Kanada i Chiny notują silny wzrost inwestycji, Niemcy od kilku lat znajdują się w trendzie spadkowym.
• Problemy mają charakter strukturalny – spadek udziału Niemiec w światowym PKB oraz niekorzystne prognozy demograficzne pogłębiają presję na reformy i szybkie działania rządu.

Krytyczna sytuacja w niektórych sektorach niemieckiej gospodarki

W styczniu 2026 roku kanclerz federalny Friedrich Merz (CDU) określił sytuację niemieckiej gospodarki w niektórych sektorach jako krytyczną. Podkreślił, że produktywność jest zbyt niska, a koszty biurokracji i podatków zbyt wysokie. W kontekście tych słów nowy dokument niemieckiego Bundestagu analizuje pozycję ekonomiczną Niemiec na podstawie wybranych wskaźników w porównaniu międzynarodowym z krajami G7, Skandynawią i Chinami.

Obciążeniem dla Niemiec jest głównie energia, bo przemysłowe ceny prądu w Niemczech są najwyższe w G7, osiągając ponad 20 ct/kWh (jednostka określająca cenę energii elektrycznej lub cieplnej w Niemczech i niektórych innych krajach. Oznacza ona koszt (w centach) zużycia 1 kWh energii, która jest podstawową miarą rozliczeniową - przyp. red.) w 2023 roku. Dla porównania, w USA to zaledwie 7 ct/kWh, a w Kanadzie ok. 6 ct. W Europie Italia płaci podobnie wysoko (ok. 25 ct), ale Francja korzysta z taniej energii jądrowej (ok. 10 ct). Ten czynnik, powiązany z transformacją energetyczną (Energiewende), osłabia szczególnie konkurencyjność branż energochłonnych, jak chemia czy stal.

Niemcy na tle G7 i Chin: inwestycje rosną gdzie indziej

Jednym z kluczowych wskaźników konkurencyjności jest poziom inwestycji prywatnych. Lecz według analizy Bundestagu, inwestycje niemieckich przedsiębiorstw w ostatnich latach wykazują tendencję spadkową. Indeks inwestycji (bazujący na poziomie z 2013 roku) pokazuje, że w Niemczech wskaźnik ten spadł poniżej 120 punktów w 2024 roku, podczas gdy w innych krajach G7, takich jak Stany Zjednoczone czy Kanada, wzrósł powyżej 200. Na przykład, w Chinach inwestycje dynamicznie rosną , osiągając ponad 210 punktów, co odzwierciedla dynamiczny rozwój infrastruktury i technologii.

Wysokie obciążenia hamują rozwój

Kolejny aspekt ciążący na niemieckiej ekonomii to opodatkowanie przedsiębiorstw. Efektywna średnia stopa podatkowa na zwrot z inwestycji w Niemczech wynosi około 30%, co plasuje kraj w środku stawki wśród analizowanych państw. W Italii jest to (ok. 27%) i Francji (ok. 25%). Znacznie niższe podatki mają w USA (ok. 23%) i Wielka Brytania (ok. 22%). Szwecja, z wskaźnikiem poniżej 20%, pokazuje, że to właśnie niskie podatki mogą przyciągać kapitał.

Według analizy Bundestagu następny problem dotyczy wysokich kosztów pracy na jednostkę produkcji, w Niemczech rosną one szybciej niż średnia G7. Od 2015 do 2025 roku wskaźnik dla Niemiec wzrósł o około 20 punktów, przekraczając 130 (indeks 2015=100). Dla porównania, średnia G7 to zaledwie 115 punktów, a w USA czy Japonii wzrost jest minimalny. W Skandynawii, np. w Danii, koszty rosną wolniej dzięki efektywnym modelom pracy.

W efekcie, niemieckie firmy tracą konkurencyjność wobec tańszych producentów z Azji. Merz apeluje o poprawę produktywności poprzez redukcję biurokracji, co mogłoby zrównoważyć te koszty.

Malejący udział Niemiec w globalnej gospodarce

Niemiecki udział w światowym PKB spadł z 7% w 1995 roku do zaledwie 4% w 2024. Tymczasem Chiny zwiększyły swój udział z 3% do 19%, a USA z 21% do 27%. W Europie Francja i Wielka Brytania utrzymują stabilne poziomy (ok. 4-5%).

Ten spadek odzwierciedla wolniejszy wzrost gospodarczy Niemiec w porównaniu do dynamicznych rynków. Dokument podkreśla, że deindustrializacja, wywołana wysokimi cenami energii, przyspiesza ten proces. W kontekście globalizacji, Niemcy muszą inwestować w innowacje, by odzyskać pozycję lidera.

Demografia jako długoterminowe zagrożenie dla wzrostu

Prognozy na 2033 rok pokazują, że populacja w wieku produkcyjnym (15-64 lat) w Niemczech spadnie o ok. 4%, co jest jednym z największych spadków w G7. W Japonii to aż -10%, ale w USA wzrost o 2%. Ten demograficzny kryzys pogłębia problemy z produktywnością. Niemcy potrzebują reform migracyjnych i edukacyjnych, by uzupełnić braki kadrowe. Bez tego, jak ostrzega analiza, gospodarka straci impet.

W obliczu tych wskaźników, Merz proponuje rok 2026 jako czas na zmiany i ogłasza redukcję biurokracji, obniżkę podatków i poprawę warunków dla inwestycji. Dokument Bundestagu, przygotowany przez Jana Wedela z działu gospodarki, energii i klimatu, służy jako podstawa do dyskusji parlamentarnej na ten temat. Niemcy, jako eksportowy gigant, muszą działać szybko. Porównania międzynarodowe pokazują, że kraje jak USA czy Chiny wygrywają dzięki innowacjom i niskim kosztom pracy i energii.

[Autor, Aleksandra Fedorska jest dziennikarką Tysol.pl oraz licznych polskich i niemieckich mediów]

[Tytuł, lead, sekcja "Co musisz wiedzieć" i FAQ, a także śródtytuły od Redakcji]

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Co dokładnie pokazuje analiza Bundestagu? Dokument porównuje pozycję gospodarczą Niemiec z innymi krajami G7, Skandynawią i Chinami, wskazując na spadek konkurencyjności w kluczowych sektorach, zwłaszcza przemysłowych.

Dlaczego ceny energii są tak dużym problemem dla Niemiec? Niemcy mają najwyższe przemysłowe ceny prądu w G7, co szczególnie uderza w energochłonne branże, takie jak chemia i stal, przyspieszając proces deindustrializacji.

Jak wypadają niemieckie inwestycje na tle innych państw? Inwestycje prywatne w Niemczech od kilku lat spadają, podczas gdy w USA, Kanadzie i Chinach rosną dynamicznie, co osłabia potencjał wzrostu gospodarki.

Jakie działania zapowiada rząd Niemiec? Kanclerz Friedrich Merz zapowiada redukcję biurokracji, obniżki podatków oraz poprawę warunków dla inwestycji, traktując rok 2026 jako moment przełomowy dla reform gospodarczych.