Co musisz wiedzieć: 

• 18 lutego br. rozpoczyna się okres Wielkiego Postu;
• W Środę Popielcową, na znak rozpoczęcia pokuty, kapłani posypią głowy wiernych popiołem;
• Popielec jest dniem, w którym wiernych obowiązuje post ścisły, tj. ilościowy i jakościowy.

Wielki Post

Dziś w Kościele katolickim obchodzony jest pierwszy dzień Wielkiego Postu, czyli okresu liturgicznego, który stanowi bezpośrednie przygotowanie chrześcijan do przeżywania najważniejszych wydarzeń o charakterze zbawczym – Męki i Zmartwychwstania Chrystusa. Okres Wielkiego Postu ma charakter pokutny, ogniskuje się wokół modlitwy, postu i jałmużny. W kościołach odprawiane będą nabożeństwa Drogi Krzyżowej oraz Gorzkie Żale.

Wielki Post trwa nieco ponad sześć tygodni i kończy się rozpoczęciem celebracji Triduum Paschalnego.

Zwyczaje

Środa Popielcowa nazwę swą bierze od zwyczaju posypywania głowy popiołem na znak rozpoczęcia pokuty. Kapłan sypiąc popiół na głowę wiernego, wymawia jedną z dwóch liturgicznych formuł: „Prochem jesteś i w proch się obrócisz” lub „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”. Pierwsza z formuł akcentuje bardziej przemijalność życia i ulotność naszych pragnień i dążeń w zestawieniu z życiem wiecznym, druga koncentruje się z kolei na potrzebie zmiany myślenia i przyjęcia Jezusowej Dobrej Nowiny. Obie zachęcają jednak do oderwania myśli od spraw tego świata i skupieniu się na Bożym przesłaniu. 

Popiół, którym sypane są głowy podczas popielcowej liturgii, pochodzi z palm, które rok wcześniej wykorzystywane były w liturgii Niedzieli Męki Pańskiej, zwanej potocznie Niedzielą Palmową.

• Sekretarz generalny COMECE: Papież prawdopodobnie wkrótce odwiedzi Parlament Europejski
• Chorwacka szarytka nową wicedyrektor Biura Prasowego Stolicy Apostolskiej
• Orędzie papieskie na Wielki Post: Prośmy o moc postu, która dotknie naszego języka
• Papież: Nie minimalna sprawiedliwość, ale wielka miłość
• [wywiad] Ks. Leszek Krzyża: To najtrudniejszy czas w trwającej cztery lata wojnie
• Ingres nowego Prymasa Anglii i Walii
• Od jutra czuwanie przy Grobie Pańskim w wirtualnej rzeczywistości
• Kard. Parolin: Stolica Apostolska nie będzie uczestniczyć w Radzie Pokoju

Post w Kościele katolickim

Środa Popielcowa jest jednym z dwóch dni w roku liturgicznym, w których wiernych obowiązuje post ścisły – jakościowy oraz ilościowy – podczas którego wolno zjeść jeden posiłek do syta i dwa posiłki małe, należy też powstrzymać się od spożywania pokarmów mięsnych. Post ów obowiązuje wiernych mających od lat osiemnastu do sześćdziesięciu. 

Przypomnijmy, że Kościele katolickim post ścisły - tj. ilościowy i jakościowy - obowiązuje dwa dni w roku, tj. w Środę Popielcowa oraz w Wielki Piątek. Zwyczajowo, nie prawnie, nie spożywa się w te dni alkoholu.

Natomiast w każdy piątek roku - poza nielicznymi wyjątkami - wierni w wieku 14-60 lat winni są zachowywać post jakościowy - polegający na wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych. Post ten nie obowiązuje osób poważnie chorych oraz podróżujących.

Wyjątki od postu obejmują uroczystości kościelne przypadające w piątki oraz jeden stały piątek w roku, czyli szósty dzień w oktawie Wielkiej Nocy. Oktawa wielkanocna to jedyny czas w roku, gdy wszystkie dni traktowane są na prawach uroczystości.

Liturgia

W czasie Wielkiego Postu obowiązuje fioletowy kolor szat liturgicznych, symbolizujący czas pokuty i oczekiwania, według niektórych szkół jest to także symbol spotkania się niebieskiego koloru nieba i czerwonej barwy ziemskiego życia i męczeństwa.

W ciągu całego Wielkiego Postu liturgia pozbawiona jest aklamacji „Alleluja” śpiewanej przed odczytaniem Ewangelii, zastępuje ją aklamacja „Chwała Tobie Słowo Boże” lub „Chwała Tobie, Królu wieków” – występująca naprzemiennie w tygodniach parzystych i nieparzystych tego okresu liturgicznego. Nie śpiewa się także hymnu „Chwała na wysokości Bogu”. 

W bieżącym roku Triduum Paschalne, do którego przygotowuje okres Wielkiego Postu, przypada na początku kwietnia. Wielki Piątek Męki Pańskiej obchodzić będziemy 3 kwietnia, a Wielkanoc 5 kwietnia.