Ciekawe. Matka Bergmana miała być z Buczacza. Likwidację getta przeprowadzali tam Niemcy z Ukraińcami
- Jutro Izrael obchodzi Dzień Pamięci o Holokauście, aby upamiętnić ludobójstwo narodu żydowskiego, w którym zamordowano większość członków mojej rodziny. Moja matka, niech pamięć o niej będzie błogosławiona, musiała pogrzebać ojca na śniegu, cicho, żeby hitlerowcy ich nie znaleźli. Miała wtedy pięć lat
- pisał Ronen Bergman dla ynetnews.com. Buczacz był okupowany przez Niemców od 1941 roku. Zakładając nawet, że zdarzenie miało mieć miejsce w tym własnie roku, to w 1939 roku, przed wojną, matka Ronena Bergmana musiała mieć trzy lata
- Jestem Żydem, który pisze dla „New York Timesa”, więc to dla mnie osobista kwestia. Moi rodzice urodzili się w Polsce. Moja matka otrzymała przed wojną nagrodę od ministra edukacji narodowej. Później zaczęła się wojna i część rodziny zginęła. Ich polscy sąsiedzi wydali ich gestapowcom, a moja matka uratowała niektórych, bo podsłuchała nocną rozmowę, podczas której Polacy donosili na Żydów do gestapo. Po wojnie moja matka przyrzekła, że nigdy nie wypowie ani słowa po polsku
- mówił do Premiera Mateusza Morawieckiego w Monachium Ronen Bergman. W rządzie Felicjana Sławoja-Skłądkowskiego nie było ministra edukacji, był minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego i tę funkcję pełnił Wojciech Świętosławski. Oczywiście Ronen Bergman nie musi tego wiedzieć, ale w wieku ilu lat matka Ronena Bergmana dostała od niego nagrodę? Trzech? Co to była za nagroda?
Ciekawy jest również wątek miejscowości, z kórej, zakładając że to prawda, miała pochodzić matka Ronena Bergmana
- Po wojnie moja matka przyrzekła, że nigdy nie wypowie ani słowa po polsku
- mówił
Mówił również, że jego matka stwierdziła, że "Polacy byli gorsi od nazistów"
- Na początku lat 20. XX w. Żydzi stanowili 60% mieszkańców miasta, Polacy – 25%, a Ukraińcy – 15%[52]
- Wikipedia na podstawie A. Dylewski: Ukraina
Skąd pięciolatka wiedziała, że to "Polacy byli gorsi od nazistów" a nie np. Ukraińcy?
W połowie 1942 r. Niemcy utworzyli w Buczaczu getto dla ludności żydowskiej, po czym przystąpili do stopniowej jej eksterminacji. W dwóch deportacjach – 5 października i 27 listopada 1942 r. do obozu śmierci w Bełżcu wywieziono łącznie 3100 Żydów. 2 lutego 1943 r. Niemcy siłami SD z Czortkowa, żandarmerii z Buczacza i Ukraińskiej Policji Pomocniczej, przeprowadzili największą akcję likwidacyjną w getcie. Żydów wyganiano z domów i zapędzono w okolice góry Fedora, gdzie znajdowało się miejsce egzekucji. Zabito od 1,3 do 2,4 tysiąca Żydów. Podobne akcje przeprowadzano jeszcze kilkakrotnie. Łącznie ocenia się, że w Buczaczu i okolicach w 14 mogiłach pochowanych jest 9,2–10,2 tys. Żydów, ofiar Holokaustu[54].
- Wikipedia na podstawie opisanych źródeł
Oczywiście nie wiemy kiedy miało miejsce zdarzenie, które opisuje Ronen Bergman. Być może przed akcją likwidacji getta. Jednak o wiele bardziej prawdopodobne jest, że jednak miało z tą likwidacją jakiś związek, a jeśli tak, to dlaczego "Polacy mieliby być gorsi" nie tylko od nazistów, ale również od wspierającej akcję likwidacji getta Ukraińskiej Policji Pomocniczej?
Tego się od Ronena Bergmana zapewne nie dowiemy, ponieważ jak zaznacza "matka niewiele mówiła". Wystarczająco jednak wiele by dziennikarz New York Times mógł na nowo rozpalić wygasający powoli izraelsko-polski konflikt.
Cezary Krysztopa
