26 października 1981. Najdłuższy strajk w historii PRL-u

26 października 1981 roku w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Radomiu rozpoczął się strajk okupacyjny i trwał aż do 13 grudnia, czyli do wprowadzenia stanu wojennego. Ten 49-dniowy protest był najdłuższym ze wszystkich strajków w całej historii PRL.
Leszek Biernacki
Leszek Biernacki / NSZZ Solidarność Wszechnica

Powodem do rozpoczęcia strajku była sytuacja w Wyższej Szkole Inżynierskiej, gdzie władze mianowały rektora Michała Hebdę bez wymaganych procedur i łamiąc zawarte porozumienia. Wiosną 1981 roku została zmieniona ordynacja wyborcza, która faworyzowała prof. Hebdę. Efektem sporu o ordynację było usunięcie z Senatu uczelni przedstawicieli NSZZ „Solidarność” i Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Wybór rektora został następnie zatwierdzony przez ministra nauki, szkolnictwa wyższego i techniki pomimo protestów Konferencji Rektorów Szkół Wyższych.

Wybory w radomskiej uczelni stały się elementem walki o ducha ustawy o szkolnictwie wyższym. Strajk uzmysłowił społeczności akademickiej, że władze państwowe „tylnym wejściem” wprowadzają stare porządki i sprawdzone metody działania. Nowy–stary rektor zagroził zwolnieniem z pracy strajkujących pracowników. Od 12 listopada 1981 roku przez polskie uczelnie przetoczyła się fala protestów związana z sytuacją w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Radomiu. Najdramatyczniejszy charakter miał protest studentów w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarnictwa w Warszawie rozpoczęty 25 listopada 1981 r. Protestujący słuchacze domagali się objęcia WOSP ustawą o szkolnictwie wyższym. 2 grudnia 1981 r. władze dokonały pacyfikacji uczelni przy pomocy helikopterów i wozów bojowych. Akcja ta stanowiła swoiste preludium do wprowadzenia stanu wojennego na terytorium PRL.

www.solidarnosc.gda.pl

 

POLECANE
Trela szokuje: Sędziowie odbiorą ślubowanie od... Czarzastego. Nie wskazał jednak podstawy prawnej z ostatniej chwili
Trela szokuje: "Sędziowie odbiorą ślubowanie od... Czarzastego". Nie wskazał jednak podstawy prawnej

Konstytucjonaliści wskazują, że bez udziału prezydenta Karola Nawrockiego wybrani przez Sejm sędziowie nie mogą formalnie rozpocząć pracy w Trybunale Konstytucyjnym. Tymczasem poseł Tomasz Trela stwierdził, że sędziowie mogą odebrać ślubowanie od... Włodzimierza Czarzastego.

Będzie drożej. Komunikat dla mieszkańców Wrocławia z ostatniej chwili
Będzie drożej. Komunikat dla mieszkańców Wrocławia

Od 19 marca 2026 roku we Wrocławiu zacznie obowiązywać nowy cennik usług cmentarnych. Część pochówków zdrożeje nawet o 67 proc.

Unijna pożyczka SAFE zawetowana. Niemieckie media atakują Karola Nawrockiego z ostatniej chwili
Unijna pożyczka SAFE zawetowana. Niemieckie media atakują Karola Nawrockiego

Decyzja prezydenta Karola Nawrockiego ws. unijnej pożyczki SAFE wywołała ostrą reakcję niemieckich mediów.

Weber mówił o kordonie sanitarnym wokół AFD. Ujawniono tajny czat i wybuchła burza z ostatniej chwili
Weber mówił o "kordonie sanitarnym" wokół AFD. Ujawniono tajny czat i wybuchła burza

Deklaracje Europejskiej Partii Ludowej o "kordonie sanitarnym" wokół Alternatywy dla Niemiec to mrzonka. Według ustaleń niemieckich mediów, EPL miała współpracować z AFD przy zaostrzeniu polityki migracyjnej w UE.

Nowy przywódca Iranu nie żyje? Zaskakujące słowa Trumpa z ostatniej chwili
Nowy przywódca Iranu nie żyje? Zaskakujące słowa Trumpa

Prezydent USA Donald Trump w wywiadzie dla NBC News wyraził wątpliwość, czy nowy najwyższy przywódca Iranu, Modżtaba Chamenei, żyje. Przywódca USA oświadczył też, że choć Teheran chce rozejmu, nie jest gotowy na porozumienie, a amerykańskie siły mogą ponownie zaatakować irańską wyspę Chark "dla zabawy".

Atak nożownika w Austrii. Jedna osoba nie żyje z ostatniej chwili
Atak nożownika w Austrii. Jedna osoba nie żyje

Jedna osoba nie żyje, a jedna została ranna w wyniku ataku nożownika, do którego doszło w sobotę późnym popołudniem w centrum austriackiego Linzu – podała agencja APA, powołując się na informacje policji.

UE przedłużyła sankcje indywidualne na Rosję Wiadomości
UE przedłużyła sankcje indywidualne na Rosję

Wszystkie 27 państw członkowskich w sobotę po południu zgodziły się przedłużyć sankcje indywidualne na Rosję o kolejne sześć miesięcy, czyli do połowy września tego roku. Przedłużenia sankcji, wbrew zapowiedziom, nie zablokowały Węgry ani Słowacja.

Szczeciński szpital w trybie awaryjnym po ataku hakerów Wiadomości
Szczeciński szpital w trybie awaryjnym po ataku hakerów

W nocy z soboty na niedzielę Szczeciński Szpital Wojewódzki padł ofiarą cyberataku. Hakerzy zaszyfrowali część danych i zażądali kilku milionów dolarów okupu.

Skoki w Oslo: Szwajcar na prowadzeniu, Polacy w środku stawki z ostatniej chwili
Skoki w Oslo: Szwajcar na prowadzeniu, Polacy w środku stawki

Kacper Tomasiak był 22., Maciej Kot - 25., Aleksander Zniszczoł - 32., a Piotr Żyła - 46. w sobotnim konkursie Pucharu Świata w skokach narciarskich w Oslo. Wygrał Szwajcar Gregor Deschwanden. Po pierwszej serii odpadł Słoweniec Domen Prevc, który zajął 42. miejsce.

Wypadek podczas pilnej interwencji. Radiowóz zderzył się z autem Wiadomości
Wypadek podczas pilnej interwencji. Radiowóz zderzył się z autem

W sobotę przed południem na drodze wojewódzkiej nr 776 w miejscowości Biórków Mały w Małopolsce doszło do poważnego wypadku z udziałem policyjnego radiowozu i samochodu osobowego. Dwaj funkcjonariusze zostali ranni i trafili do szpitala.

REKLAMA

26 października 1981. Najdłuższy strajk w historii PRL-u

26 października 1981 roku w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Radomiu rozpoczął się strajk okupacyjny i trwał aż do 13 grudnia, czyli do wprowadzenia stanu wojennego. Ten 49-dniowy protest był najdłuższym ze wszystkich strajków w całej historii PRL.
Leszek Biernacki
Leszek Biernacki / NSZZ Solidarność Wszechnica

Powodem do rozpoczęcia strajku była sytuacja w Wyższej Szkole Inżynierskiej, gdzie władze mianowały rektora Michała Hebdę bez wymaganych procedur i łamiąc zawarte porozumienia. Wiosną 1981 roku została zmieniona ordynacja wyborcza, która faworyzowała prof. Hebdę. Efektem sporu o ordynację było usunięcie z Senatu uczelni przedstawicieli NSZZ „Solidarność” i Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Wybór rektora został następnie zatwierdzony przez ministra nauki, szkolnictwa wyższego i techniki pomimo protestów Konferencji Rektorów Szkół Wyższych.

Wybory w radomskiej uczelni stały się elementem walki o ducha ustawy o szkolnictwie wyższym. Strajk uzmysłowił społeczności akademickiej, że władze państwowe „tylnym wejściem” wprowadzają stare porządki i sprawdzone metody działania. Nowy–stary rektor zagroził zwolnieniem z pracy strajkujących pracowników. Od 12 listopada 1981 roku przez polskie uczelnie przetoczyła się fala protestów związana z sytuacją w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Radomiu. Najdramatyczniejszy charakter miał protest studentów w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarnictwa w Warszawie rozpoczęty 25 listopada 1981 r. Protestujący słuchacze domagali się objęcia WOSP ustawą o szkolnictwie wyższym. 2 grudnia 1981 r. władze dokonały pacyfikacji uczelni przy pomocy helikopterów i wozów bojowych. Akcja ta stanowiła swoiste preludium do wprowadzenia stanu wojennego na terytorium PRL.

www.solidarnosc.gda.pl


 

Polecane