REKLAMA

Dlaczego w Belgii policja działa jak działa

Niemoc Belgów w walce z terroryzmem można w dużej mierze tłumaczyć strukturą tamtejszych sił bezpieczeństwa. Policja w Belgii jest nieustannie od lat 90. XX wieku reformowana.
pixabay Dlaczego w Belgii policja działa jak działa
pixabay / https://pixabay.com/en/agent-armed-armour-automatic-black-1239350/
Do roku 1991 funkcjonowały równolegle żandarmeria i policja. Żandarmeria była formacją o zadaniach policyjnych i jednocześnie statucie wojskowym. Powołana została do życia w roku 1795. Od lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku działała na podstawie ustawy o Żandarmerii z 2 grudnia 1957 roku. Obok żandarmerii działały siły policji cywilnej w tym policje gminne i sądowe. W lipcu 1991 roku przyjęto ustawę o demilitaryzacji żandarmerii, na mocy której formacja ta straciła swój wojskowy status i stała się podległa Ministrowi Spraw Wewnętrznych oraz Ministrowi Sprawiedliwości w zakresie tych spraw, które dotyczą dochodzeń kryminalnych. Przyczyną reformy była między innymi tragedia na stadionie Heysel. Tragedia rozegrała się przed finałowym meczem piłki nożnej – Puchar Europy. W zamieszkach z udziałem angielskich kibiców śmierć poniosło 39 osób.

Sprawa Marca Dutrouxa​
Kolejnym katalizatorem przemian okazała się być sprawa Marca Dutroux'a która   uważana   jest   za   jedn   z   najmroczniejszych   rozdziałów współczesnej historii  Belgii. Dutroux był bezrobotnym elektrykiem, który   dorabiał   sprzedając   kradzione  samochody. W roku 1989 został   skazany na 13 lat więzienia za gwałt i wykorzystanie   pięciu  młodych   dziewczyn.   Po   trzech   latach   wyszedł   na   wolność   za   dobre   sprawowanie. Znów zaczął popełniać liczne przestępstwa o charakterze   seksualnym,   znęcania   się   nad   ofiarami.   W tym czasie zamordował również trzy osoby. Policji cztery lata zajęło  ponowne ujęcie  sprawcy.  W tym czasie wielokrotnie ignorowała   wskazówki   dotyczące popełnionych przez  zbrodniarza   przestępstw. Służby policyjne  zignorowały   między innymi wskazówkę od swojego   informatora w 1993 roku, która mówiła, że Dutroux oferuje   od   3000   do   5000  dolarów   za   porwanie   młodych   dziewczyn. W 1995 roku   matka przestępcy napisała doprokuratora, że jej syn trzyma młode   dziewczyny w jednym ze swoich niezamieszkanych domów. Rok później policja została poinformowana, że   Dutroux   buduje   loch,   aby   trzymać   w  nim   dziewczyny,   które   później   miały   być   sprzedane   jako   prostytutki. Wszystkie wskazówki  zostały   zignorowane. Jednocześnie policja dwukrotnie była w domu przestępcy, ale   nie  zauważyła niczego podejrzanego. Dopiero   15 sierpnia   1996   roku   policja   weszła   do   domu   Dutroux   i   aresztowała  przestępcę.  
W   związku   ze   sprawą Dutroux w kwietniu 1997 powstała specjalna komisja parlamentarna.   Jako   przyczyny   nieudolności   policji   w   prowadzeniu   śledztwa   komisja wskazała wszystkie wady biurokratyzmu: przerośnięty formalizm, nepotyzm, rywalizację   pomiędzy   żandarmerią, a policją lokalną, w  tym utajnianie informacji,  które mogły by być pomocne dla innych służb, przesunięcie   najlepszych   pracowników   do   realizacji   celów   administracyjnych  - wszyscy policjanci chcieli siedzieć za biurkami, konflikty między osobami walczącymi o awans, zniekształcanie informacji przedstawianych w raportach.

Reforma z powodu piłki nożnej
W roku 1998 uchwalono ustawę o powołaniu zintegrowanej służby policyjnej. Ustawa wyznaczyła ramy funkcjonowania sił bezpieczeństwa. Na mocy ustawy zastąpiono funkcjonującą dualną strukturę jedną cywilną służbą policyjną zorganizowaną na poziomach lokalnym i federalnym. Zgodnie z ustawą na poziomie federalnym działa policja federalna. Zatrudnia ona ok 10 000 policjantów i ok 3000 pracowników cywilnych. W czasie wprowadzania reformy wielokrotnie strajkowały związki zawodowe policjantów. Nie bez znaczenia w kontekście implementacji reformy miał fakt, że Belgia przygotowywała się do przeprowadzania mistrzostw Europy w  piłce nożnej. Przy wprowadzeniu reformy panował pośpiech, który spowodował, że zabrakło czasu na na zastanowienie się i wyraźnie określenie konkretnych celów dla poszczególnych jednostek policyjnych.
Na szefów poszczególnych pionów policji zostali powołanie menedżerowie, nie posiadający doświadczenia w pracy Policji. Stosowna ustawa wskazuje, że władze policji mają być wybierane w drodze konkursów. Sposób wykonania reformy oraz praca policji po reformie była przedmiotem kilku audytów wykonanych przez firmę doradczą ​Price  Waterhouse Coopers na zlecenie rządu belgijskiego.

Plany bezpieczeństwa
Ustawa o powołaniu zintegrowanej służby policyjnej nakazała szefom resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości przyjmować co roku Narodowy Plan Bezpieczeństwa. Szybko okazało się, że tak częste planowanie w realiach Belgijskich jest niemożliwe. Nowelizacja ustawy z roku 2003 wydłużyła okres obowiązywania jednego planu do czterech lat. W planie z roku 2008 wskazano również, że za bezpieczeństwo są odpowiedzialni wszyscy obywatele. Treść Narodowych Planów Bezpieczeństwa jest ogólnikowa, za wyjątkiem spraw administracji wewnętrznej.

Andrzej Berezowski

Ankieta
Czy Polska powinna budować mur na granicy?

 

POLECANE
Wydarzenia

Związek

Ankieta
Czy Polska powinna budować mur na granicy?
Tygodnik

Opinie

Popkultura