[Felieton "TS"] Waldemar Biniecki: Pomnik „Rzeź Wołyńska” czeka

Panie Premierze, chciałbym w imieniu mistrza Andrzeja Pityńskiego, Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, SWAP w Nowym Jorku i Polonii amerykańskiej poprosić Pana o pomoc w dziele upamiętnienia tej wielkiej tragedii polskich Kresów. "Wszyscy wiemy, że Kresy to wielka historyczna wartość, które przez wieki tworzyły naszą tożsamość narodową, kształtowały i umacniały wiarę, rozwijały naukę i kulturę. To nasze święte dziedzictwo, które winniśmy jako Naród, pielęgnować i ochraniać. Na Kresach znajdują się groby i doły śmierci bez krzyży naszych pomordowanych dziadów, ojców, braci i sióstr. W wyniku straszliwego terroru i bestialskich rzezi, ofiarami ukraińskiego ludobójstwa padło około 200 tys. naszych rodaków" - napisali Stanisław Srokowski, historyk prof. Włodzimierz Osadczy, red. Mirosław Kokoszkiewicz.

Chcielibyśmy Pana prosić o pomoc w instalacji gotowego już pomnika "Rzeź Wołyńska" dłuta prof. Pityńskiego, który stoi w pewnym magazynie w Chorzowie. Ten monumentalny pomnik ma 14 metrów wysokości, odlany jest w brązie i ma stanąć na cokole z granitu o wysokości 1,5 metra. Monument w całości został sfinansowany przez Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, SWAP w Nowym Jorku i kosztował 300 000 dolarów.

Jest to dzieło zupełnie wyjątkowe, pełne dramatycznej prawdy i odniesień do historycznych faktów. Pisze o nim dosadnie Witold Zych, dr historii sztuki i krytyk sztuki: "Twórczość Pityńskiego ma swoje korzenie w sztuce chrześcijańskiej. W jego pomniku «Rzeź Wołyńska» doszukać się można wpływów Mistrzów Renesansu, tworzących «Rzeź niewiniątek» (Giotto, Rafael, Matteo di Giovanni), czy «Salome z głową na tacy św. Jana Chrzciciela» (Leonardo da Vinci, Guido Reni, Gustave Moreau), a w rzeźbie Donatella i Verrocchia. Na głównym placu Florencji Piazza della Signoria, stoi kompozycja rzeźbiarska z brązu z obciętą głową Meduzy, Benvenuto Celliniego, uważana za jedno z arcydzieł włoskiej sztuki".

"Monumentalne rzeźby mistrza Pityńskiego są fenomenem w skali światowej historii sztuki. Wstrząsają, szokują, przekazują zawartą w nich historyczna prawdę i duchowe ponadczasowe wartości. Kto je raz zobaczy, nigdy ich nie zapomni… Najwyższy czas, by wyraźnie powiedzieć, że pomnik "Rzeź Wołyńska" jest oryginalnym, wstrząsającym dziełem sztuki, w pełni polskim, chrześcijańskim symbolem, który w swoim przekazie ma wymiar uniwersalny i ponadczasowy. Jest wybitnym dziełem sztuki monumentalnej w historii rzeźby światowej" - pisze o pomniku Komitet Społeczny na rzecz Pomnika "Rzeź Wołyńska" w Toruniu.

To ponadczasowe dzieło Andrzeja Pityńskiego, wyróżnionego Orderem Orła Białego przez prezydenta Andrzeja Dudę, to wyraz bólu i cierpienia, krzyk rozpaczy i symboliczna droga krzyżowa, którą przeszedł Naród Polski na Kresach. To także znak umiłowania prawdy i sprawiedliwości dziejowej. Oby ten pomnik stał się powodem refleksji, modlitwy i zadumy, przy którym można będzie złożyć kwiaty i wspomnieć tych, którzy nie mają grobów ani krzyży.

Waldemar Biniecki

Artykuł pochodzi z najnowszego numeru "TS" (11/2019) do kupienia w wersji cyfrowej tutaj.