Wyniosły one 25,6 mld zł i były o blisko 25 proc. wyższe niż w 2017 r. Przypomnę, że wtedy odnotowano ich wzrost względem roku poprzedniego o blisko 15 proc. Przełożyło się to na równoczesny wzrost tzw. wskaźnika intensywności prac B+R - innymi słowy - relacji nakładów krajowych brutto na działalność badawczą i rozwojową do Produktu Krajowego Brutto. W 2018 r. osiągnęła ona nienotowany wcześniej poziom 1,21 proc. i była zauważalnie wyższa niż w latach poprzednich (1,03 proc. w 2017 r., 0,96 proc. w 2016 r. oraz 1,00 proc. w 2015 r.), a ponad dwukrotnie wyższa niż w pierwszych latach członkostwa Polski w Unii Europejskiej kiedy oscylowała wokół 0,5-0,6 proc. PKB.

Z punktu widzenia potrzeby modernizacji struktury tych wydatków w naszym kraju, znamienny jest fakt, że w sektorze przedsiębiorstw odnotowano w 2018 r. wzrost nakładów na B+R o blisko 28 proc., tj. w tempie dostrzegalnie wyższym niż w przypadku nakładów B+R ogółem, wynoszącym około 25 proc. Znaczący – o ponad 10 proc. – jest wzrost liczebności personelu zaangażowanego w prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych.

Odnotowany w 2018 r. wzrost odczytów opisujących główne parametry działalności badawczej i rozwojowej w naszym kraju daje wyraźne powody do optymizmu. Jest potwierdzeniem dążenia wielu krajowych przedsiębiorstw do oparcia swojej konkurencyjności na innych czynnikach niż niskie koszty pracy. Efektem tego będzie tworzenie atrakcyjnych miejsc pracy i prowadzenie konkurencji rynkowej w oparciu o jakościowe przewagi konkurencyjne, takie jak kompetencje pracowników, poziom zaawansowania towaru oraz jakość oferty produktowej i usługowej.

Wyzwaniem dla polityki gospodarczej, która musi służyć rozwojowi krajowych i działających w naszym kraju przedsiębiorstw, pozostaje przełożenie wysokiej dynamiki działalności badawczej i rozwojowej na wzrost nakładów na działalność innowacyjną. Najnowsze dane pokazują, że nie jest to jeszcze regułą. W przypadku przedsiębiorstw przemysłowych odnotowano spory spadek nakładów na działalność innowacyjną (16,5 proc.), a w przedsiębiorstwach usługowych miał on charakter symboliczny (0,4 proc.). Częścią uzasadnienia dla tego spadku może być wdrożenie przez GUS nowej metodologii wyliczania nakładów innowacyjnych. Z drugiej – wiemy, że część efektów prac B+R trafia np. do zagranicznych podmiotów gospodarczych, które prowadzą działalność B+R poprzez centra zlokalizowane w naszym kraju. Istnieje zatem żywotna potrzeba zwiększenia popytu krajowych przedsiębiorstw na efekty prac badawczo-rozwojowych realizowanych przez działające w Polsce placówki tego typu.

ppi
Źródło: MIiR