Jerzy Bukowski: Faszyzm, komunizm i nazizm to też nie są ideologie?

Ideologie - podobnie jak religie- mogą istnieć tylko wtedy, gdy mają swoich wyznawców.
/ Flickr/CC BY 2.0

Taki wniosek można wysnuć na podstawie wyroków Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Gliwicach i w Radomiu, które stwierdziły nieważność uchwał gminnych rad w Istebnej oraz w Klwowie w sprawie ogłoszenia ich strefami wolnymi od LGBT uznając, że mają one charakter dyskryminacyjny.
           
Zgadzam się z uzasadnieniem tych postanowień, wedle których ideologia jest zawsze związana z ludźmi. Jednocześnie sędzia Krzysztof Wujek z WSA w Gliwicach przyznał, iż „słownikowa definicja podaje, że to system poglądów, idei, pojęć wyznawanych przez jednostki lub grupy ludzi”.
           
Ideologie – podobnie jak religie – mogą istnieć tylko wtedy, gdy mają swoich wyznawców. Nie byłoby faszyzmu bez faszystów, komunizmu bez komunistów, ani nazizmu bez nazistów. Tak samo rzecz przedstawia się z chrześcijaństwem, islamem, buddyzmem republikanizmem, socjalizmem, liberalizmem, komunitaryzmem, itd. Nie oznacza to jednak, że należy utożsamiać ideologię lub religię, czy jakikolwiek spójny system poglądów politycznych, społecznych, gospodarczych bądź obyczajowych wyłącznie z ludźmi, którzy ją realizują w swoim życiu. Istnieją one także w sensie teoretycznym.

Każdy ponosi odpowiedzialność za własne czyny i jeżeli popełni przestępstwo powinien stanąć przed sądem. Trzeba jednak pamiętać, że ludobójstwa oraz innych potwornych zbrodni dopuszczali się co prawda konkretni ludzie, ale czynili to w imię ideologii, której bezkrytycznie zawierzyli i nie potrafili się od niej uwolnić nawet wtedy, kiedy sumienie - jeżeli go nie uśpili - przestrzegało ich przed możliwością dokonania oczywistego zła.
           
Dlatego uzasadnienie podane przez sędziego Wujka wydaje mi się mało spójne, żeby nie powiedzieć sprzeczne.


 

POLECANE
„Dni Klicha w Waszyngtonie są policzone. Sikorski się z tym pogodził” z ostatniej chwili
„Dni Klicha w Waszyngtonie są policzone. Sikorski się z tym pogodził”

Szef Biura Polityki Międzynarodowej Marcin Przydacz ocenił, że szef MSZ Radosław Sikorski „jest już pogodzony z faktem, że Bogdan Klich nie będzie ambasadorem w Waszyngtonie”. Jak dodał, „dni Klicha są już policzone w Waszyngtonie”. Dobrze by było znaleźć dobrego, wspólnego kandydata - ocenił.

Wyłączenia prądu w Warszawie. Komunikat dla mieszkańców z ostatniej chwili
Wyłączenia prądu w Warszawie. Komunikat dla mieszkańców

Mieszkańcy Warszawy muszą przygotować się na planowane przerwy w dostawie prądu. Sprawdź, gdzie 7 stycznia 2026 r. nastąpią wyłączenia.

„Nic się nie trzyma kupy”. Ciąg dalszy kompromitacji Polski 2050 ws. wyborów na szefa partii z ostatniej chwili
„Nic się nie trzyma kupy”. Ciąg dalszy kompromitacji Polski 2050 ws. wyborów na szefa partii

Nic się nie trzyma kupy - tymi słowami wiceminister cyfryzacji Michał Gramatyka (Polska 2050) skomentował stanowisko serwisu odpowiedzialnego za głosowanie w unieważnionej II turze wyborów na przewodniczącego partii. Interankieta zaś twierdzi, że nie doszło do „żadnego ataku ani wpływu osób trzecich”.

Spotkanie Nawrocki–Sikorski. Podano datę z ostatniej chwili
Spotkanie Nawrocki–Sikorski. Podano datę

Prezydent Karol Nawrocki zaprosił szefa MSZ Radosława Sikorskiego na spotkanie na 26 stycznia, na godz. 14 – poinformował w środę szef prezydenckiego Biura Polityki Międzynarodowej Marcin Przydacz. – Spotkanie ma dotyczyć nominacji ambasadorskich Prezydent jest gotów, aby tę sytuację rozwiązać – dodał Przydacz.

Mężczyzna podpalił synagogę w Niemczech, po czym wykonywał nazistowskie gesty z ostatniej chwili
Mężczyzna podpalił synagogę w Niemczech, po czym wykonywał nazistowskie gesty

Do szokującego incydentu doszło w niemieckim mieście Giessen, położonym na północ od Frankfurtu. W nocy nieznany mężczyzna podpalił wejście do synagogi, a następnie wykonał nazistowski salut, który zarejestrowały kamery monitoringu. Sprawca został zatrzymany, a niemiecka policja bada motyw działania, wskazując na możliwy atak o podłożu antysemickim.

Krajewski kłamał? Anna Bryłka: Nikt z rządu nie przygotowuje wniosku do TSUE ws. umowy UE–Mercosur z ostatniej chwili
Krajewski kłamał? Anna Bryłka: Nikt z rządu nie przygotowuje wniosku do TSUE ws. umowy UE–Mercosur

„Efektem porannej interwencji Krzysztofa Mulawy z Konfederacji jest informacja, że w Kancelarii Premiera ani w żadnym z resortów NIE TRWAJĄ prace nad przygotowaniem skargi do TSUE ws. umowy UE-Mercosur” – poinformowała na platformie X eurodeputowana Anna Bryłka (Konfederacja).

UE zastrzega sobie prawo do wykorzystania rosyjskich aktywów na spłatę pożyczki dla Ukrainy gorące
UE zastrzega sobie prawo do wykorzystania rosyjskich aktywów na spłatę pożyczki dla Ukrainy

Komisja Europejska przyjęła dziś zestaw wniosków ustawodawczych mających na celu zapewnienie Ukrainie ciągłego wsparcia finansowego w latach 2026 i 2027. „Unia zastrzega sobie prawo do wykorzystania rosyjskich aktywów zamrożonych na jej terenie do spłaty pożyczki, w pełnej zgodności z prawem UE i prawem międzynarodowym. Pożyczka naprawcza, zaproponowana 3 grudnia 2025 r., pozostaje na stole” – poinformowała KE w specjalnie wydanym komunikacie.

Będzie przełom w sprawie Grenlandii? Duńsko-grenlandzka delegacja leci do Waszyngtonu z ostatniej chwili
Będzie przełom w sprawie Grenlandii? Duńsko-grenlandzka delegacja leci do Waszyngtonu

Do spotkania duńsko-grenlandzkiej delegacji z władzami USA na temat przyszłości Grenlandii dojdzie w środę po południu w Waszyngtonie. Media w Danii podkreślają, że rozmowy mogą być przełomem, a także najważniejszą misją w karierze politycznej szefa duńskiej dyplomacji Larsa Lokke Rasmussena. 

Wiadomości
Dlaczego w 2026 roku klasyczna wizytówka wciąż będzie niezbędna?

Żyjemy w świecie, w którym niemal każdą informację możemy przesłać jednym kliknięciem. Mamy profile na LinkedIn, cyfrowe kody QR i wizytówki w telefonach. Mogłoby się wydawać, że tradycyjny, papierowy kartonik odejdzie do lamusa. Jednak rzeczywistość pokazuje coś zupełnie innego – w świecie biznesu fizyczny przedmiot ma dziś większą wartość niż kiedykolwiek wcześniej. Klasyczna wizytówka przestała być tylko nośnikiem danych, a stała się kluczowym narzędziem budowania autentycznych relacji i profesjonalnego wizerunku.

Ważny komunikat dla mieszkańców Warszawy z ostatniej chwili
Ważny komunikat dla mieszkańców Warszawy

Od połowy stycznia warszawiaków czekają istotne zmiany w kursowaniu autobusów, tramwajów i metra. Wszystko w związku z feriami zimowymi w województwie mazowieckim. Warszawski Transport Publiczny wprowadza wakacyjny tryb funkcjonowania – część linii zostanie zawieszona, inne pojadą rzadziej lub skróconymi trasami.

REKLAMA

Jerzy Bukowski: Faszyzm, komunizm i nazizm to też nie są ideologie?

Ideologie - podobnie jak religie- mogą istnieć tylko wtedy, gdy mają swoich wyznawców.
/ Flickr/CC BY 2.0

Taki wniosek można wysnuć na podstawie wyroków Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Gliwicach i w Radomiu, które stwierdziły nieważność uchwał gminnych rad w Istebnej oraz w Klwowie w sprawie ogłoszenia ich strefami wolnymi od LGBT uznając, że mają one charakter dyskryminacyjny.
           
Zgadzam się z uzasadnieniem tych postanowień, wedle których ideologia jest zawsze związana z ludźmi. Jednocześnie sędzia Krzysztof Wujek z WSA w Gliwicach przyznał, iż „słownikowa definicja podaje, że to system poglądów, idei, pojęć wyznawanych przez jednostki lub grupy ludzi”.
           
Ideologie – podobnie jak religie – mogą istnieć tylko wtedy, gdy mają swoich wyznawców. Nie byłoby faszyzmu bez faszystów, komunizmu bez komunistów, ani nazizmu bez nazistów. Tak samo rzecz przedstawia się z chrześcijaństwem, islamem, buddyzmem republikanizmem, socjalizmem, liberalizmem, komunitaryzmem, itd. Nie oznacza to jednak, że należy utożsamiać ideologię lub religię, czy jakikolwiek spójny system poglądów politycznych, społecznych, gospodarczych bądź obyczajowych wyłącznie z ludźmi, którzy ją realizują w swoim życiu. Istnieją one także w sensie teoretycznym.

Każdy ponosi odpowiedzialność za własne czyny i jeżeli popełni przestępstwo powinien stanąć przed sądem. Trzeba jednak pamiętać, że ludobójstwa oraz innych potwornych zbrodni dopuszczali się co prawda konkretni ludzie, ale czynili to w imię ideologii, której bezkrytycznie zawierzyli i nie potrafili się od niej uwolnić nawet wtedy, kiedy sumienie - jeżeli go nie uśpili - przestrzegało ich przed możliwością dokonania oczywistego zła.
           
Dlatego uzasadnienie podane przez sędziego Wujka wydaje mi się mało spójne, żeby nie powiedzieć sprzeczne.



 

Polecane