[Felieton "TS"] Waldemar Biniecki: Żegnaj, Mistrzu Pityński…

18 września, w piątek rano, zmarł najwybitniejszy polski rzeźbiarz – Andrzej Pityński. Zmarł w Virtua Hospital Mount Holly w stanie New Jersey.
 [Felieton
Screen YouTube agczaplinski

Mistrz Pityński urodził się jako syn pary partyzantów antykomunistycznych Aleksandra Pityńskiego ps. „Kula” i Stefanii Pityńskiej ps. „Perełka”. Był siostrzeńcem Michała Krupy ps. „Pułkownik”. Do końca oporu wyklętych wraz z ojcem wspomagał i zaopatrywał ostatnich żołnierzy II Rzeczpospolitej, w tym Michała Krupę. Jak pisze w swoim wspomnieniu o Mistrzu Pityńskim Andrzej Kumor z Toronto: „Wiele jego prac można podziwiać również na Podkarpaciu: w rodzinnym Ulanowie, na Rynku stanęło popiersie Jana Pawła II (1988-1989). To coś więcej niż portret polskiego papieża. Warstwę symboliczną stanowią umieszczone na stule herby i wizerunki świętych związane z Polską i Ulanowem”. Rodzina Pityńskich była poddawana prześladowaniom, rewizjom, przeszukaniom, pobiciom ze strony funkcjonariuszy komunistycznych władz. W wyniku prowokacji służb specjalnych PRL wobec niego i ojca w grudniu 1967 r., sprokurowaniu bójki, obaj zostali skazani w pokazowym procesie w Ulanowie. Pityński studiował rzeźbę na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie u profesorów Mariana Koniecznego i Jerzego Bandury. Jako student stworzył popiersie Ignacego Paderewskiego ustawione przed Collegium Paderevianum w Krakowie. 3 października 1974 r. wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Studiował rzeźbę w Arts Students League w Nowym Jorku. Jego rzeźba pt. „Partyzanci I” stanowi upamiętnienie wspomnień autora ze spotkania z oddziałem partyzantów Michała Krupy z 1958 r. Pomnik został odsłonięty w 1983 r. w Bostonie, a ten dzień został nazwany przez władze miasta Dniem Partyzantów. Inny pomnik „Partyzanci” autorstwa Pityńskiego stanął w Hamilton. W USA jest najwięcej jego rzeźb i pomników, a ten najsławniejszy to Pomnik Katyński. Został członkiem National Sculpture Society (NSS), profesorem rzeźby w Johnson Atelier Technical Institute of Sculpture w Mercerville i komendantem Placówki 123 SWAP (Stowarzyszenia Weteranów Ameryki Północnej). W 1987 r. otrzymał obywatelstwo USA. W 1989 r. przyjechał ponownie do Polski. Był fundatorem i wykonawcą popiersia Jana Pawła II, ustawionego bez zgody władz na rynku w Ulanowie. Mistrz Pityński zrealizował kilka swoich monumentalnych rzeźb pomnikowych ściśle związanych z dziejami Polski: „Katyń-1940/Syberia-1939” w Jersey City; „Armia Błękitna” w Warszawie; „Patriota” w Stalowej Woli, „Rzeź Wołyńska” (wciąż brak decyzji o lokalizacji pomnika w Polsce) oraz pomnik „Żołnierze Wyklęci” w Jaśle na Podkarpaciu. Ponadto dwie monumentalne rzeźby portretowe: „Generał Władysław Anders” w Amerykańskiej Częstochowie i w Cassino we Włoszech; dwie tablice pamiątkowe w Amerykańskiej Częstochowie: „Cud nad Wisłą” i „Czyn Zbrojny Polonii Amerykańskiej”; oraz medale: „Czyn Zbrojny 1917-1920 Polonii Amerykańskiej”, „Ignacy Jan Paderewski”, „100-lecie Czynu Zbrojnego Polonii Amerykańskiej”. Mistrz Pityński jest kawalerem najwyższego polskiego odznaczenia państwowego – Orderu Orła Białego. Pamięć o rzeźbiarzu walczącym, antykomuniście, niezłomnym bojowniku o historyczną prawdę zawsze pozostanie w naszych polonijnych sercach.
 


Ankieta
Czy popierasz zniesienie przesłanki eugenicznej?

 

POLECANE
Wydarzenia

Związek

Ankieta
Czy popierasz zniesienie przesłanki eugenicznej?
Tygodnik

Opinie

Popkultura