To był epilog wojny z bolszewikami. 100 lat temu Polacy ponownie zajęli Mińsk

15.10.2020 13:45

Równo sto lat temu w wyniku wygranych walk z sowietami polskie wojsko zajęło Mińsk. Jak doszło do tego wydarzenia?

Oficerowie Oddziału Wydzielonego ppłk. Gustawa Paszkiewicza ( w środku ze szpicrutą) (55. i 56. pp, 2. i 3. dyon 14. pap, 3. komp. 14. baonu saperów) po ponownym zajęciu Mińska Litewskiego w wojnie polsko-bolszewickiej / wikipedia / CAW

Po sukcesie sierpniowej nadwiślańskiej kontrofensywy Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego dokonało przeorganizowania. W jej efekcie rozformowano 1. i 5. Armię. Na froncie przeciwsowieckim rozwinięte zostały 2., 3., 4. i 6. Armia. To właśnie dowództwo 2. i 4. Armii dowiedziało się 10 września podczas odprawy w Brześciu od marsz. Józefa Piłsudskiego o planach nowej bitwy z Frontem Zachodnim Michaiła Tuchaczewskiego. Toczona między 20 a 28 września bitwa niemieńska okazała się wielki sukcesem odrodzonego Wojska Polskiego.

Polacy szli za ciosem, w nocy z 25 na 26 września sztab Naczelnego Wodza przygotował dokumenty do kolejnej fazy operacji, której efektem miało być ostateczne zniszcenie Frontu Zachodniego. Po zwycięstwie nad Lidą w dniach 28-29 września polskie dywizje przystąpiły do pościgu za pobitym nieprzyjacielem. Objął on szeroki front od Niemna na północy, aż po Prypeć na południu. Wojska świadome nadchodzącego rozejmu dążyły do zajęcia jak najgłębszej linii frontu.

Z 2 Armii gen. Edwarda Śmigłego-Rydza wydzielono grupę pościgową „Mir” pod dowództwem pułkownika Stefana Dęba-Biernackiego. W jej skłąd weszły: 1 Dywizja Piechoty Legionów oraz 2. i 4 Brygada Jazdy. Ta ostatnia gdy przekroczyła Niemen parła przez Nowogródek ku linii kolejowej Baranowicze-Mińsk.

14 października na Mińsk ruszył oddział wydzielony płk. Gustawa Paszkiewicza (55 i 56 pp, 2 i 3 dywizjon 14 pap, 3 kompania 14 batalionu saperów).15 października grupa Paszkiewicza sforsowała Ptycz i podeszła pod Mińsk. Po krótkich walkach opanowała miasto o godz. 13.30, po koncentrycznym natarciu i złamaniu słabego oporu zdemoralizowanego nieprzyjaciela. Polacy zdobyli dużo taboru kolejowego, 10 ckm i wiele sprzętu wojennego.

Niestety dzień później płk. Paszkiewicz otrzymał rozkaz wycofania się z miasta. Zgodnie z rokowaniami Mińsk pozostawał w granicach Rosji Sowieckiej. Z wycofującym się Wojskiem Polskim Mińsk opuściła część ludności polskiej, która obawiała się represji ze strony komunistów.