Każda partia polityczna, aby mogła funkcjonować, zgodnie z prawem musi co roku przedkładać Państwowej Komisji Wyborczej sprawozdanie finansowe ze swojej działalności za poprzedni rok. PKW może przyjąć sprawozdanie finansowe bez zastrzeżeń, ze wskazaniem uchybień albo je odrzucić.

W końcu września 2020 r. PKW odrzuciła sprawozdania finansowe Konfederacji i Zielonych za 2019 r. Sprawozdania PiS i PSL Komisja przyjęła bez zastrzeżeń. Z kolei ze wskazaniem na uchybienia zostały przyjęte sprawozdania PO, SLD oraz Inicjatywy Polskiej.

W środę wieczorem na stronie PKW opublikowano uchwały w sprawie sprawozdań finansowych za 2019 r. pozostałych partii. Wynika z nich m.in., że Komisja przyjęła ze wskazaniem na uchybienia sprawozdania: Porozumienia Jarosława Gowina, Solidarnej Polski oraz Nowoczesnej.

PKW odrzuciła z kolei sprawozdanie Wiosny Roberta Biedronia z powodu naruszenia art. 25 ust. 1 ustawy o partiach politycznych, mówiącego o tym, że partii politycznej mogą być przekazywane środki finansowe jedynie przez obywateli polskich mających stałe miejsce zamieszkania na terenie Polski.

W uchwale wskazano, że w 2019 r. Wiosna przyjęła z naruszeniem art. 25 ust. 1 ustawy o partiach politycznych środki finansowe w kwocie co najmniej 430 zł, co stanowi przesłankę odrzucenia sprawozdania finansowego partii. "Wpłaty te nie zostały zwrócone darczyńcom, a po ich wpływie na rachunek partii z rachunku tego dokonywane były wydatki przez partię, jak i pozyskiwane środki finansowe na ten rachunek" - zauważa PKW.

Komisja zaznacza, że przepisy mają charakter kategoryczny i nie pozostawiają żadnego marginesu ocen, np. uwzględniania proporcji kwoty środków przyjętych z niedozwolonych źródeł do ogólnej kwoty przychodów partii politycznej, a także tego, czy naruszenie wskazanych przepisów nastąpiło w sposób umyślny czy też z powodu nieznajomości przepisów ustawy o partiach politycznych.

Komisja podkreśla również, że wykazane w sprawozdaniu Wiosny dane były niezgodne pod względem arytmetycznym, jak również nie odpowiadały danym wynikającym z dokumentów finansowych załączonych do sprawozdania partii za 2019 r., dlatego PKW kilkakrotnie zwracała się do władz statutowych partii o skorygowanie informacji przedstawionych w sprawozdaniu i wykazanie w nim danych odpowiadających stanowi faktycznemu, tj. przede wszystkim prawidłowych przychodów partii oraz o przedłożenie poprawnego wykazu nieprawidłowych wpłat dokonanych na rzecz partii w 2019 r. i przez nia przyjętych.

"W odpowiedzi partia, często z przekroczeniem wyznaczonego jej terminu, udzieliła kilku niespójnych, nie tylko ze sobą, ale także z załączoną dokumentacją odpowiedzi. W efekcie Wiosna Roberta Biedronia nie wskazała faktycznej kwoty przychodów partii w okresie sprawozdawczym, jak również zgodnego ze stanem faktycznym wykazu wpłat nieprawidłowych. Na podstawie udzielonych przez partię niespójnych wyjaśnień oraz załączonej do sprawozdania finansowego dokumentacji nie sposób jest ustalić jakie faktyczne przychody w 2019 r. osiągnęła partia" - zauważa PKW.

Komisja wskazuje m.in., że Wiosna jako kwotę wpłat dokonanych z naruszeniem przepisów ustawy o partiach politycznych wykazała 53 182,00 zł. "Z udzielonych przez partię ostatnich wyjaśnień w tej sprawie wynika natomiast, iż kwota darowizn i składek przeznaczonych przez partię do zwrotu, a zatem przyjętych przez nią niezgodnie z przepisami ustawy o partiach politycznych, wynosi nie 53 182,00 zł (jak wykazała partia w sprawozdaniu), ale 231 925,86 zł. Oznacza to, że partia w okresie sprawozdawczym przyjęła znacznie wyższą kwotę środków finansowych z naruszeniem przepisów ustawy o partiach politycznych, których nie zwróciła we wskazanym w tej ustawie trzydziestodniowym terminie" - zaznacza PKW.

W przypadku partii politycznej, która nie otrzymuje subwencji z budżetu państwa, odrzucenie sprawozdania finansowego nie pociąga za sobą żadnych skutków. Natomiast jeśli ostatecznie odrzucone zostanie sprawozdanie partii, która pobiera subwencje, wtedy traci ona do niej prawo na trzy lata.

Subwencje przysługują partiom politycznym, które w wyborach do Sejmu uzyskały w skali kraju co najmniej 3 proc. ważnie oddanych głosów oraz koalicjom partii politycznych, na które oddano co najmniej 6 proc. ważnie oddanych głosów. Wiosna, która w ostatnich wyborach parlamentarnych startowała z Komitetu Wyborczego SLD, nie pobiera subwencji z budżetu państwa. (PAP)

autorka: Aleksandra Rebelińska

reb/ godl/