Program spotkania:

HALINA ŁABONARSKA – recital poezji Cypriana Kamila Norwida w 200-lecie urodzin poety  

Miedzy wykładami pieśni patriotyczne wykona śpiewak operowy bas-baryton JAN KOWALCZYK 

Wykłady (ok. 15 – 20 minut)

Prof. WOJCIECH POLAK – Hetman Stanisław Żółkiewski i kampania moskiewska lat 1610-1612

Prof. KRZYSZTOF OŻÓG – Reforma Kościoła i rozwój szkolnictwa na przełomie XVI i XVII w.

Spotkanie zwieńczy wykład Autora „Dziejów Polski” (ok. 30 min.) prof. ANDRZEJA NOWAKA pt. „Rzeczpospolita – imperium czy mocarstwo?”

Galę prowadzi red. ANNA POPEK

Długo oczekiwana kolejna część monumentalnej historii Polski Andrzeja Nowaka nosi podtytuł „Imperium Rzeczypospolitej” i opisuje lata 1572-1632.

„Podczas pracy nad tym tomem nieoczekiwanym odkryciem okazała się w tym względzie rola kogoś, kto znajduje się w kanonie bohaterów naszej historii,” wyjaśnia prof. Andrzej Nowak. „Kogoś, kto na to miejsce zasłużył walcząc o Inflanty, potem utrzymując wpływy Rzeczypospolitej aż nad Dunaj w Mołdawii, wreszcie tworząc wiekopomne, piękne miasto i akademię z tym miejscem związaną. Chodzi o kanclerza Jana Zamoyskiego. To on zapoczątkował w Polsce tradycję totalnej opozycji. To do Zamoyskiego napisał w liście jego teść: ‘Póki nie będzie bardzo źle w Polszcze, nie będzie dobrze’. Te straszne słowa wyrażają wprost mentalność fakcji: im gorzej dla kraju (jak długo rządzą nim ci, których chcemy obalić), tym lepiej będzie dla nas, dla naszej partii. Znamy taką mentalność z późniejszych dziejów Polski, także nam współczesnych.”

„Jest to najbardziej gorzki aspekt historii, którą przedstawiam w piątym tomie ‘Dziejów Polski’ na podstawie lektur wielu źródeł z owego czasu oraz bogatego i wciąż rosnącego dorobku kolegów i koleżanek historyków zajmujących się fachowo tym okresem naszych dziejów;” dodaje prof. Nowak. „Pozwoliło to wyrobić nowy pogląd na owe czasy, które zastygły w wyobraźni zbiorowej w postaci nadanej przez Pawła Jasienicę we wspaniale napisanej syntezie. Jest ona napisana porywającym językiem, ale zupełnie skrzywiona w swych sądach, fałszywych opiniach i uproszczeniach. Jest też radykalnie antyklerykalna, o całe zło oskarża króla, jezuitów i katolicyzm. Ta historia wymaga rewizji w zestawianiu ze źródłami i bardziej zrównoważonym spojrzeniem, które prezentuje dzisiejsza historiografia.” 

„Mniej zmieniło się oczywiście w ocenie naszych zwycięstw, które wypełniają przecież w dużej części treść piątego tomu „Dziejów Polski”. To okres trzech zwycięskich wypraw Stefana Batorego na armię Iwana Groźnego, który kończy się wiktorią pod Pskowem. A potem błyskotliwe zwycięstwa wspaniałego wodza Jana Karola Chodkiewicza pod Kircholmem czy Stanisława Żółkiewskiego pod Kłuszynem, co otworzyło polskiej załodze drogę na Kreml. Była to próba budowy imperialnej Rzeczypospolitej,” kończy prof. Andrzej Nowak. 

Z piątym tomem „Dziejów Polski” można zapoznać się tutaj: https://bialykruk.pl/ksiegarnia/ksiazki/dzieje-polski-tom-5-imperium-rzeczypospolitej