[wywiad] Abp Skworc: Pomimo zmian etos górniczy trzeba przekazać młodemu pokoleniu

Wobec sił natury ludzka natura ciągle okazuje się krucha i bezbronna - przyznaje metropolita katowicki abp Skworc po wypadkach górnośląskich kopalniach. Dodaje, że we wspólnocie z rodzinami górników szuka odpowiedzi na pytania o sens cierpienia i śmierci. Odnosząc się do zapowiedzi likwidacji wszystkich kopalń na Górnym Śląsku do 2049 roku, abp Skworc podkreśla, że proces ten musi zakładać także tworzenie alternatywnych miejsc zatrudnienia.
abp Wiktor Skworc [wywiad] Abp Skworc: Pomimo zmian etos górniczy trzeba przekazać młodemu pokoleniu
abp Wiktor Skworc / wikipedia/CC BY-SA 4.0 fot. Adrian Tync

Tomasz Królak: Górny Śląsk znów przeżywa górniczy dramat. W wypadkach w kopalniach „Pniówek” i „Zofiówka” zginęło 18 górników, a 7 uznaje się za zaginionych. Być może nie jest to bilans ostateczny.

Abp Wiktor Skworc: Tragiczne wypadki górników „na dole”, pod ziemią są na Górnym Śląsku przeżywane jak w rodzinie. Wszyscy czujemy się dotknięci nagłą śmiercią – zazwyczaj młodych ludzi – mających rodziny. Otaczamy je zawsze współczuciem i duszpasterską opieką, myślimy o nich i wspieramy duchowo naszą modlitwą, bliskością i solidarnością. Na miarę możliwości Caritas archidiecezji i parafie wspierają wdowy i dzieci tragicznie zmarłych górników. W przeszłości były dla nich organizowane pielgrzymki do Ziemi Świętej i do Watykanu. 

- Po raz kolejny musi Ksiądz Arcybiskup odpowiadać sobie, rodzinom zmarłych i górnikom: dlaczego i czy tak się musiało stać?

- To zawsze najtrudniejsze. Najchętniej wybrałbym współczujące milczenie, a nawet łzy, w myśl słów św. Pawła: „płaczcie z tymi, którzy płaczą” (Rz 12,15). Jednak w środowisku wiary, a w takim najczęściej żyją nadal rodziny górnicze, szukamy odpowiedzi na pytania o sens cierpienia i śmierci. Daje ją Bóg przez swojego Syna, który przyjął człowieczy los z wszelkimi tego konsekwencjami, aż po śmierć. To dzięki Niemu możemy z pewnością wiary głosić, że kresem życia nie jest śmierć, lecz zmartwychwstanie i nowe życie w Chrystusie. 

Pomimo tego pozostaje boleść nad tragicznym przejściem, gdy górnicy niespodziewanie, mimo wielu zabezpieczeń, zaskakiwani są potężnymi żywiołami: metanem, ogniem, wstrząsem górotworu i wodą. Wobec sił natury ludzka natura ciągle okazuje się krucha i bezbronna. W tym kontekście tajemnica paschalna staje się źródłem nadziei i pocieszenia. 

- O ofiarach wypadków w kopalniach „Pniówek” i „Zofiówka” wspomniał Franciszek w ostatnią niedziele podczas południowej modlitwy Regina coeli. Czy rodziny górników, którzy zginęli w tych wypadkach mogą liczyć na wsparcie Kościoła zarówno duchowe, jak i i materialne?

- Tak się akurat stało, że w tym czasie byłem w Rzymie. W miniony czwartek odprawiałem Mszę św. przy grobie św. Jana Pawła II. Modliłem się i za Jego wstawiennictwem powierzałem Bogu ofiary wypadku na kopalni „Pniówek”, pogrążone w żałobie rodziny, a także ratowników górniczych i sztab kryzysowy. Niespodziewanie przyszła wiadomość o drugim wypadku na „Zofiówce”. Wtedy właśnie poprosiłem papieża Franciszka o modlitwę. Za tą bliskość i modlitwę papieża jestem mu wdzięczny. 

- Czy nie uważa Ksiądz Arcybiskup, że praca w polskich kopalniach staje się na tyle ryzykowna, że należałoby po prostu zaprzestać wydobycia? Po prostu rodzi się pytanie o to, czy w obecnych warunkach nie jest to nadmierne narażanie pracowników?

- Oba wypadki miały miejsce w kopalniach Jastrzębskiej Spółki Węglowej, w których zasadniczo wydobywa się węgiel koksujący, konieczny do produkcji stali. Górnicy wydobywając go zjeżdżają poniżej 1000 metrów pod ziemię. Już sam ten fakt przeraża i oznacza kumulację zagrożeń, mimo nowoczesnych urządzeń technicznych i wszelkich możliwych zabezpieczeń. Tam też górnicy – ze względu na panujące warunki pracy, m.in. wysoka temperatura i wilgotność powietrze, a przede wszystkim zagrożenie metanowe, doświadczają kresu swoich fizycznych możliwości. Być może są to ważne przesłanki do udzielenia odpowiedzi na pytanie, które pan postawił. 

- Spójrzmy nieco szerzej. W swoich wypowiedziach zwraca Ksiądz Arcybiskup uwagę, że dekarbonizacja i zapowiedź likwidacji do 2049 roku wszystkich kopalń na Górnym Śląsku stanowi poważne wyzwanie, bo dotyczy pół miliona osób zatrudnionych w górnictwie i w powiązanych z nim przedsiębiorstwach. Jak wygląda sprawa zapewnienia tym ludziom alternatywnych miejsc pracy, o co się Ksiądz upomina?

- Wiadomo, że kopalni się nie zamyka jak sklepu z węglem. To proces nazywany „wygaszaniem” kopalni, która jest potężnym i skomplikowanym organizmem, i w jakimś sensie dalej „żyje” nawet po zamknięciu. Na powierzchni zaś, skutki górniczej eksploatacji będą odczuwalne i zauważalne przez dziesięciolecia. Skoro mamy do czynienia z procesem likwidacji zakładu pracy, to należy go przygotowywać i właściwie nim sterować, tworząc w tym czasie alternatywne miejsca zatrudnienia.

- W jakim kierunku będzie przeobrażał się Górny Śląsk? Czy i co można zbudować na jego górniczym etosie? A może z czasem wykuje się jakiś nowy na miarę nowych czasów?

- Zwróćmy uwagę na to, co stało się w okręgach poprzemysłowych na zachodzie Europy: z jednej strony doszło do migracji ludności, a drugiej do nowych inwestycji i zagospodarowania pokopalnianych terenów. Nawet już w centrum Katowic, w miejscu byłej kopalni zbudowano nowe siedziby Muzeum Śląskiego, NOSPR-u i Międzynarodowego Centrum Kongresowego. 

Etos górniczy od zawsze wyrażał się głęboką wiarą w Boga, kultem św. Barbary, patronki dobrej śmierci, szacunkiem do pracy i wielopokoleniowej rodziny. Podtrzymanie tego etosu, pomimo zachodzących zmian, należy do mieszkańców Górnego Śląska i wiernych lokalnego Kościoła, ponieważ wspólnie są oni depozytariuszami tych wyliczonych wartości. To od nich zależy, czy będą one skutecznie przekazane młodemu pokoleniu mieszkańców naszej małej ojczyzny, która w czerwcu br. będzie świętowała setną rocznicę powrotu do Macierzy.

Rozmawiał Tomasz Królak / Katowice


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
Wielka akcja policji w Niemczech. Planowano zamach stanu Wiadomości
Wielka akcja policji w Niemczech. Planowano zamach stanu

– W Niemczech w wyniku szeroko zakrojonego nalotu w środę rano, śledczy aresztowali 25 osób z ekstremistycznej grupy tzw. Obywateli Rzeszy (Reichsbuerger) – informuje dpa. W akcji brało udział blisko 3 tys. funkcjonariuszy na terenie jedenastu krajów związkowych – potwierdziła rzeczniczka Prokuratury Federalnej z Karlsruhe.

Na takie wiadomości zawsze jest zły czas. Wicepremier Piotr Gliński o śmierci Jana Nowickiego Wiadomości
"Na takie wiadomości zawsze jest zły czas". Wicepremier Piotr Gliński o śmierci Jana Nowickiego

Na takie wiadomości zawsze jest zły czas. Nie żyje Jan Nowicki, niezapomniany Anglik, kapitan Wyganowski, Wielki Szu, wybitny aktor, reżyser, pedagog i poeta. Duży smutek, duża strata polskiej kultury - napisał na Twitterze wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński.

Zderzenie wojskowej ciężarówki z busem w Donbasie. Są ofiary Wiadomości
Zderzenie wojskowej ciężarówki z busem w Donbasie. Są ofiary

Na drodze w Donbasie doszło do niebezpiecznego wypadku. Rosyjska ciężarówka wioząca żołnierzy zderzyła się z busem na drodze Szachtarsk-Torez.

„Co Pan mi tutaj…!” Ostre spięcie w TVN24 Wiadomości
„Co Pan mi tutaj…!” Ostre spięcie w TVN24

Do poważnego spięcia na antenie TVN doszło między Moniką Olejnik i wiceministerem Michałem Wójcikiem. Powodem była ocena pracy ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry.

Jacek Kurski z nową posadą. Nie wraca do polityki Wiadomości
Jacek Kurski z nową posadą. Nie wraca do polityki

Były prezes TVP i poseł Prawa i Sprawiedliwości Jacek Kurski od grudnia reprezentuje Polskę w Banku Światowym – poinformował NBP.

Nie żyje Jan Nowicki. Legendarny aktor miał 83 lata Wiadomości
Nie żyje Jan Nowicki. Legendarny aktor miał 83 lata

Media obiegła informacja o śmierci znanego aktora Jana Nowickiego. Artysta znany z hitów „Wielki Szu”, „Magnat”, „Spirala” czy „Senatorium pod klepsydrą” odszedł w wieku 83 lat.

„Mundial Roberta przerósł”. Były reprezentant Polski uderza w Lewandowskiego Wiadomości
„Mundial Roberta przerósł”. Były reprezentant Polski uderza w Lewandowskiego

Były reprezentant Polski Radosław Kałużny rozmawiał z „Przeglądem Sportowym”. Były piłkarz m.in. Zagłębia Lubin czy Wisły Kraków skomentował postawę Lewandowskiego oraz awans polskiej reprezentacji z grupy. – Mundial Roberta przerósł – stwierdza.

„Zbankrutowałem”. Lech Wałęsa narzeka na żonę i wydatki przed świętami Wiadomości
„Zbankrutowałem”. Lech Wałęsa narzeka na żonę i wydatki przed świętami

Lech Wałęsa w ostatnim wywiadzie z „Super Expressem” mówił o mikołajkach i Bożym Narodzeniu. Były prezydent nie ukrywał, że w tym roku okres świąteczny będzie dla niego trudny. – Zbankrutowałem – wyznał.

„Jestem gotowy”. Tusk odpowiada Kaczyńskiemu Wiadomości
„Jestem gotowy”. Tusk odpowiada Kaczyńskiemu

Jarosław Kaczyński w jednym z ostatnich wywiadów nie zaprzeczył, że dojdzie do jego debaty z Donaldem Tuskiem. Na słowa prezesa PiS odpowiedział za pośrednictwem mediów społecznościowych lider PO.

Zmiany w rządzie. Powołano nowego wiceministra Wiadomości
Zmiany w rządzie. Powołano nowego wiceministra

Wojciech Gerwel, dotychczasowy ambasador RP w Wietnamie, został powołany na wiceministra spraw zagranicznych; będzie się zajmował m.in. polityką azjatycką – poinformowało MSZ.

Marsz
Godności
Emerytury
Stażowe