100. rocznica pierwszego posiedzenia Sejmu Śląskiego

Sejm Śląski utworzono na mocy ustawy konstytucyjnej Sejmu Ustawodawczego z dnia 15 lipca 1920 r., zawierającej statut organiczny Województwa Śląskiego. 24 września 1922 r. odbyły się pierwsze wybory do Sejmu Śląskiego, a 10 października 1922 r. jego pierwsze posiedzenie.
Katowice, gmach Akademii Muzycznej, w którym obradował Sejm Śląski do momentu budowy własnej siedziby 100. rocznica pierwszego posiedzenia Sejmu Śląskiego
Katowice, gmach Akademii Muzycznej, w którym obradował Sejm Śląski do momentu budowy własnej siedziby / wikipedia/ Adrian Tync - Praca własna/ CC BY-SA 4.0

Początkowo w Sejmie Śląskim zasiadało 48 posłów, którzy mieli być wybierani na 5-letnie kadencje. Sejm powoływał Śląską Radę Wojewódzką, w skład której wchodzili wojewoda i wicewojewoda oraz pięciu członków wybieranych przez Sejm Śląski. Sejm miał władzę legislacyjną w zakresie kolejnictwa, policji i żandarmerii, szkolnictwa, rolnictwa, wód, spraw wyznaniowych oraz organizacji administracji wojewódzkiej i samorządu na terenie województwa śląskiego. Polityka zagraniczna i sprawy wojskowe wyjęte były spod jego kompetencji i podlegały Sejmowi RP.

Szczególne uprawnienie Sejm Śląski zyskał w dziedzinie podatkowej. Mógł uchwalać własne podatki, zarządzał odrębnym Skarbem Śląskim. Co ważne, jedynie część daniny publicznej zbieranej w województwie śląskim trafiała do Warszawy, a pozostała część służyła bezpośrednio mieszkańcom obszaru autonomicznego.

Pierwsze posiedzenie Sejmu Śląskiego odbyło się 10 października 1922 r. Przewodnicząca, Janina Omańkowska, otwierając pierwsze obrady powiedziała: „Szanowni Państwo! Chwila, którą obecnie przeżywamy, jest tak wielka i tak doniosłego znaczenia, że na uwypuklenie jej nie potrzeba słów, gdyż byłyby one zawsze zbyt blade wobec doniosłości tej chwili. Zazwyczaj wypadki, które się tak codziennie dzieją, a przynajmniej bardzo często przed oczyma naszemi się przesuwają, tracą dla obserwujących je wiele ze swej bezpośredniej wartości. […] Ale jeśli głębiej się zastanowimy nad znaczeniem tej dzisiejszej chwili, jeśli głębiej wnikniemy w bieg wypadków, który tę chwilę sprowadził , to zaiste zdawać się nam będzie, że słońce stanąćby powinno w podziwie i uwielbieniu dla tego cudu, który się stał.”

Janina Omańkowska zapisała się na kartach polskiej historii jako pierwsza kobieta kierująca obradami Sejmu Śląskiego. Za swoją działalność została odznaczona odznaką „Za służbę narodową” oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski „Polonia Restituta”.

W trakcie pierwszego posiedzenia do kierowania pracami Sejmu Śląskiego powołano prezydium, na czele którego stał marszałek. Przez większość czasu istnienia Sejmu Śląskiego (od 1922 do 1935 r.) obowiązki marszałka Sejmu Śląskiego pełnił adwokat i działacz narodowy Konstanty Wolny.

Lokalny parlament był miejscem działalności reprezentantów partii polskich i niemieckich w województwie śląskim. Posiedzenia Sejmu Śląskiego miały charakter ogólnodostępny i cieszyły się sporym zainteresowaniem mieszkańców Śląska. Częstym gościem w Sejmie Śląskim był również urzędujący wojewoda, który – zgodnie ze statutem organicznym – miał pierwszeństwo głosu. Sejm Śląski funkcjonował nieprzerwanie do września 1939 r. Formalnie statut organiczny Województwa Śląskiego został uchylony 6 maja 1945 r. decyzją komunistycznej Krajowej Rady Narodowej.

***

Zachęcamy Państwa do zapoznania z dodatkami prasowymi przygotowanymi przez Oddział IPN w Katowicach z okazji 100 rocznicy przyłączenia części Górnego Śląska do Polski:

https://katowice.ipn.gov.pl/pl3/aktualnosci/166115,Dodatek-prasowy-do-wydawnictw-Polska-Press-Grupa-Do-Polski-1922-Przylaczenie-cze.html

https://przystanekhistoria.pl/pa2/biblioteka-cyfrowa/dodatki-do-prasy/92981,Powrot-100-lecie-przylaczenia-czesci-Gornego-Slaska-do-Polski.html

Zachęcamy także do zapoznania się z artykułem L. Krzyżanowskiego pr. „Pierwsze lata województwa śląskiego w II RP” dostępnym na portalu internetowym przystanekhistoria.pl:

https://przystanekhistoria.pl/pa2/tematy/gospodarka/70866,Pierwsze-lata-wojewodztwa-slaskiego-w-II-RP.html

oraz zapoznania się z nagraniem audiowizualnym sesji popularnonaukowej „Koniec i początek. Lato 1922 roku na Górnym Śląsku”, która się odbyła 22 czerwca 2022 r. o godz. 12.00 w Przystanku Historia – Centrum Edukacyjnym IPN w Katowicach im. Henryka Sławika: https://www.youtube.com/watch?v=2vwy_Le1BLY&t=5s

 


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
Morawiecki: Potrzebujemy zjednoczenia sił, które chcą Europy republikańskiej Wiadomości
Morawiecki: Potrzebujemy zjednoczenia sił, które chcą Europy republikańskiej

Nie jesteśmy państwem drugorzędnym, jesteśmy państwem pierwszorzędnym w Europie i jako takie państwo będziemy na pewno prowadzić odpowiednią politykę - mówił premier Mateusz Morawiecki w sobotę podczas ECR Party Warsaw Summit. Podkreślał też, że wartością Zjednoczonej Prawicy jest jedność.

Złe wieści na temat zdrowia Pelego. Chemioterapia przestała działać Wiadomości
Złe wieści na temat zdrowia Pelego. Chemioterapia przestała działać

Legendarny brazylijski piłkarz Pele otrzymuje opiekę paliatywną po tym, jak chemioterapia w związku z nowotworem okrężnicy przestała przynosić oczekiwane rezultaty - poinformowała w sobotę gazeta "Folha de Sao Paulo".

Transmisja NA ŻYWO! VIII Dzień Patrioty z Andrzejem Nowakiem, Wojciechem Roszkowskim, Anną Popek czy Jakubem Maciejewskim. Kto otrzyma nagrodę Patrioty Roku? Wiadomości
Transmisja NA ŻYWO! VIII Dzień Patrioty z Andrzejem Nowakiem, Wojciechem Roszkowskim, Anną Popek czy Jakubem Maciejewskim. Kto otrzyma nagrodę Patrioty Roku?

W historycznej Sali „Sokół” w Krakowie trwa obecnie VIII Dzień Patrioty, czyli spotkanie z najważniejszymi twórcami polskiego życia kulturalnego, literackiego, społecznego i religijnego. Organizatorem jest wydawnictwo Biały Kruk, zaś punktem kulminacyjnym będzie wręczenie nagrody „Patriota Roku im. Kazimierza Odnowiciela”.

Giorgia Meloni: Bądźcie pewni - przyszłość Europy będzie konserwatywna Wiadomości
Giorgia Meloni: Bądźcie pewni - przyszłość Europy będzie konserwatywna

– Przyszłość Europy będzie konserwatywna – zapewniła w sobotę premier Włoch Giorgia Meloni podczas warszawskiego spotkania partii Europejskich Konserwatystów i Reformatorów.

Zapytano Niemców, jak oceniają pracę rządu Olafa Scholza Wiadomości
Zapytano Niemców, jak oceniają pracę rządu Olafa Scholza

Przeszło dwie trzecie Niemców jest niezadowolonych z koalicji rządzącej – wynika z badania przeprowadzonego przez ARD Deutschlandtrend.

Legenda reprezentacji Niemiec krytycznie o Polsce. Byłem bardzo rozczarowany Wiadomości
Legenda reprezentacji Niemiec krytycznie o Polsce. "Byłem bardzo rozczarowany"

Reprezentacja Polski ostatecznie wyszła z grupy na mundialu w Katarze. Jednak od początku nie brak z wielu stron komentarzy, że styl gry biało-czerwonych jest delikatnie mówiąc – męczący. Teraz głos na temat naszej reprezentacji zabrał Lothar Matthaeus.

Tak Twitter ukrywał informację na temat Bidena. Elon Musk ujawnia Wiadomości
Tak Twitter ukrywał informację na temat Bidena. Elon Musk ujawnia

Nowy właściciel portalu Twitter Elon Musk od kilku dni zapowiadał odtajnienie dokumentów dotyczących sytuacji z 2020 roku, kiedy to Twitter postanowił zablokować artykuł „New York Post” o synie obecnego prezydenta USA Hunterze Bidenie.

Jej występ zachwycił widzów Dzień Dobry TVN. Zastąpi Rozenek? Wiadomości
Jej występ zachwycił widzów Dzień Dobry TVN. Zastąpi Rozenek?

Małgorzata Rozenek-Majdan od września należy do zespołu prowadzących program "Dzień dobry TVN". Jednak od pewnego czasu można usłyszeć, że nie wszystkim widzom podoba się styl, w jakim celebrytka prowadzi program. Z kolei zupełnie inne oceny zbiera Agata Młynarska, która niedawno pojawiła się w programie śniadaniowym TVN.

Zarzuty dla prokurator Wrzosek. Jest komentarz ministra sprawiedliwości Wiadomości
Zarzuty dla prokurator Wrzosek. Jest komentarz ministra sprawiedliwości

Materiał dowodowy "w bardzo wysokim stopniu uprawdopodabnia popełnienie przestępstwa – ocenił w sobotę w RMF FM minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro, odnosząc się do sprawy prokurator Ewy Wrzosek.

Argentyńczyk oświadczył się Polce w trakcie wywiadu. Do internetu trafiło nagranie [WIDEO] Wiadomości
Argentyńczyk oświadczył się Polce w trakcie wywiadu. Do internetu trafiło nagranie [WIDEO]

Polska przegrała z Argentyną w swoim ostatnim meczu w ramach fazy grupowej na Mundialu w Katarze 0-2. Jednak pewien ułamek piłkarskiego show skradła sytuacja, która miała miejsce przed rozpoczęciem konfrontacji obu drużyn. Kibic Argentyny przed kamerami telewizyjnymi postanowił oświadczyć się swojej dziewczynie z Polski.

Marsz
Godności
Emerytury
Stażowe