Tomasz Terlikowski: Koniec religii?

Uczestniczyłem ostatnio w debacie na temat „końca religii”. U założeń tej debaty leżało pytanie, czy współczesna technologia, neuronauki czy wreszcie transhumanizm nie doprowadzą nas do powolnej śmierci religii, która zostanie zastąpiona przez inne zjawiska społeczne.
Kościół Tomasz Terlikowski: Koniec religii?
Kościół / morguefile.com

Moje odpowiedź na tak postawione pytanie jest oczywiście negatywna, i to na dwóch odmiennych płaszczyznach. Po pierwsze nic w świecie nie wskazuje na to, by religia miała umierać. W brazylijskich wyborach prezydenckich to właśnie ona - w wersji ewangelikalnej - odgrywa kluczową rolę. W Indiach hindutva, czyli hinduistyczny system ideologiczny ma kluczową rolę w polityce państwa, a mnisi buddyjscy w Birmie wciąż bywają niekwestionowanymi liderami opinii. Chrześcijaństwo - w wersji zielonoświątkowej - podbija zaś coraz szersze regiony świata, i nic nie wskazuje na to, by miało się w najbliższym czasie zatrzymać. Poza Europą (i w mniejszym stopniu Stanami Zjednoczonymi) wieści o śmierci religii są więc zdecydowanie przedwczesne. 

Tyle w sferze faktów. Ale jest jeszcze prawda o naturze ludzkie. Ta zaś jest taka, że pytania o cierpienie i jego sens, o cel ludzkiego życia, o istnienie sprawiedliwości, o wieczność - są wpisane w ludzki los. Człowiek potrzebuje odpowiedzi na nie, i wbrew pozorom, zazwyczaj szuka jej nie w poezji czy literaturze, a właśnie w religii. Religia ofiarowuje nam także wspólnotę, przeżycia związane z sacrum, i z tego także nie wydaje się, by świat i ludzie chcieli zrezygnować. Z tej perspektywy także można więc być spokojnym, wieści o śmierci religii są przedwczesne.

Czy to oznacza, że nic się nie zmieni? Nic bardziej błędnego. Religia przetrwa (także chrześcijaństwo), ale na naszych oczach kształtuje się nowa jej forma. Kościół - nie tylko pod wpływem pontyfikatu Franciszka - zmienia się bardzo głęboko. Synodalność jako model zarządzania będzie - jak się zdaje - zastępował rzymski centralizm. Papiestwo już się zmieniło, a zmieni się jeszcze bardziej, a fakt, że większość katolików funkcjonuje obecnie na globalnym Południu, także wymusi zmiany. Faktem jest także to, że najdynamiczniej rozwijają się nowe wersje chrześcijaństwa, islamu i hinduizmu, które niekiedy niewiele mają wspólnego z dawnymi jej wersjami. I one także będą wpływać na rzeczywistość starych, tradycyjnych wyznań.

Wszystko to razem świadczy o tym, że - parafrazując tytuł jednej z moich książek - nie widzimy wprawdzie końca religii, ale z pewnością żyjemy w czasach końca religii jaką znamy. I to jest także wniosek z panelu, w którym ostatnio uczestniczyłem. 


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
Niemcy: Oferta Patriotów dla Polski aktualna. Z niemieckimi załogami Wiadomości
Niemcy: Oferta "Patriotów" dla Polski aktualna. Z niemieckimi załogami

Według kanclerza Niemiec Olafa Scholza oferta dostarczenia niemieckich systemów obrony powietrznej Patriot Polsce, jest nadal aktualna - pisze we wtorek agencja Reutera. O aktualności propozycji zapewniła we wtorek także minister obrony Christine Lambrecht w wywiadzie dla "Frankfurter Allgemeine Zeitung".

Kariera polskiego Pioruna. Podpisany kontrakt z kolejnym krajem Wiadomości
Kariera polskiego "Pioruna". Podpisany kontrakt z kolejnym krajem

Polskie systemy rakietowe "Piorun" wejdą na wyposażenie Sił Zbrojnych Norwegii. System produkowany jest przez Spółkę MESKO S.A. ze Skarżyska – Kamiennej, która wchodzi w skład Polskiej Grupy Zbrojeniowej.

Janusz Waluś zamiast na wolność trafił do szpitala. Nożownik próbował przebić mu serce Wiadomości
Janusz Waluś zamiast na wolność trafił do szpitala. Nożownik próbował przebić mu serce

Janusz Waluś, który od 30 lat przebywa w więzieniu w RPA – został ugodzony nożem przez współwięźnia. Polak na podstawie decyzji sądu z 21 listopada miał w ciągu 10 dni opuścić w ramach warunkowego zwolnienia miejsce swojego dotychczasowego pobytu.

Minister Błaszczak rozmawiał z sekretarzem obrony USA. Znamy tematy rozmowy Wiadomości
Minister Błaszczak rozmawiał z sekretarzem obrony USA. Znamy tematy rozmowy

Kwestia tragedii, do której doszło w Przewodowie i wsparcie amerykańskich ekspertów w śledztwie - były, jak przekazał wicepremier, szef MON Mariusz Błaszczak, wśród tematów jego rozmowy z sekretarzem obrony USA Lloydem Austinem.Rozmowa dotyczyła także współpracy militarnej - dodał minister.

Zapytano Polaków o ataki opozycji na rząd. Znamy wyniki sondażu Wiadomości
Zapytano Polaków o ataki opozycji na rząd. Znamy wyniki sondażu

Pracownia Social Changes zapytała Polaków : "Czy według Pani/Pana politycy opozycji w Polsce powinni ograniczyć ataki na rząd w związku z toczącą się na Ukrainie wojną i związanym z tym zagrożeniem dla naszego kraju?". Znamy wyniki.

Dreszcz gniewu na karku. Mocne słowa prezydenta nt. Rosji Wiadomości
"Dreszcz gniewu na karku". Mocne słowa prezydenta nt. Rosji

Jesteśmy gotowi bronić się przed rosyjskim ciemiężcą - mówił prezydent Andrzej Duda podczas apelu z okazji Dnia Podchorążego oraz 192. rocznicy wybuchu Powstania Listopadowego. Podkreślił, że Rosja, która w 1830 roku była zaborcą, dzisiaj próbuje podporządkować sobie wolną, suwerenną i niepodległą Ukrainę.

Żaryn nie ma wątpliwości. Rosyjska i białoruska propaganda działają przeciw wizerunkowi Polski i prezydenta Wiadomości
Żaryn nie ma wątpliwości. "Rosyjska i białoruska propaganda działają przeciw wizerunkowi Polski i prezydenta"

Rosyjska i białoruska propaganda prowadzą działania wymierzone w wizerunek Polski oraz bezpośrednio w wizerunek prezydenta - napisał w alercie dotyczącym dezinformacji pełnomocnik rządu ds. bezpieczeństwa przestrzeni informacyjnej RP Stanisław Żaryn.

[Wywiad] Adam Bujak: Na Wawelu splata się polskość z chrześcijaństwem Wiadomości
[Wywiad] Adam Bujak: Na Wawelu splata się polskość z chrześcijaństwem

– Właściwie to każde miejsce na Wawelu nasycone jest świętością. Gdzie byśmy nie przystanęli, to skłania nas to do refleksji, a przede wszystkim do modlitwy i zadumy – mówi Adam Bujak, fotograf i członek Kapituły Orderu Orła Białego, o nowym albumie „Wawel. Skarbiec wiary i polskości”. 

Jerzy S. usłyszał zarzuty. Tak miał się tłumaczyć podczas przesłuchania Wiadomości
Jerzy S. usłyszał zarzuty. Tak miał się tłumaczyć podczas przesłuchania

Aktor Jerzy S. pojawił się we wtorek w Prokuraturze Rejonowej Kraków-Krowodrza. Ma to związek ze zdarzeniem, do którego doszło 17 października w Krakowie. S. został przesłuchany i miał usłyszeć zarzuty z art. 178a – prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości.

Szczucie na Niemców. Znany dziennikarz GW niezadowolony z okładki Tygodnika Solidarność Wiadomości
"Szczucie na Niemców". Znany dziennikarz GW niezadowolony z okładki Tygodnika Solidarność

„Nowy niemiecki lebensraum” – taki jest tytuł nowego numeru „Tygodnika Solidarność”, którego okładka wzbudziła poruszenie w proniemieckich środowiskach w Polsce.

Marsz
Godności
Emerytury
Stażowe