[Felieton „TS”] Tadeusz Płużański: „Widzę wielką Warszawę”

27 października 1939 r. został aresztowany przez niemieckie Gestapo w gmachu warszawskiego ratusza, bo nie chciał opuścić miejsca pracy – rzecz jasna ani myślał o ucieczce ze stolicy, mimo że marszałek Edward Rydz-Śmigły wysyłał po niego samolot.
 [Felieton „TS”] Tadeusz Płużański: „Widzę wielką Warszawę”
/ Fundacja Łączka

Stefan Starzyński zasłynął określeniem: „Chciałem, by Warszawa była wielka. Wierzyłem, że wielka będzie. Ja i moi współpracownicy kreśliliśmy plany, robiliśmy szkice wielkiej Warszawy przyszłości. I Warszawa jest wielka. Prędzej to nastąpiło, niż przypuszczaliśmy. Nie za lat pięćdziesiąt, nie za sto, lecz dziś widzę wielką Warszawę”.

Stefan Starzyński, prezydent Warszawy, a właściwie od 1934 r. jej komisarz (mianowany przez rząd, a nie wybierany przez Radę Miasta). Wypowiedział te legendarne dziś słowa 23 września 1939 r. w komunikacie radiowym do mieszkańców ukochanej przez siebie stolicy. Zaraz potem dodał: „I choć tam, gdzie miały być wspaniałe sierocińce – gruzy leżą, choć tam, gdzie miały być parki – dziś są barykady gęsto trupami pokryte, choć płoną nasze biblioteki, choć palą się szpitale – nie za lat pięćdziesiąt, nie za sto, lecz dziś Warszawa broniąca honoru Polski jest u szczytu swej wielkości i chwały”. Starzyński nie wiedział, że to jego ostatnie przemówienie. Niemcy (nie żadni kosmiczni naziści) osadzili go w więzieniu przy ulicy Daniłowiczowskiej, a następnie na Pawiaku. Stamtąd – jak wynika ze śledztwa Instytutu Pamięci Narodowej – między 21 i 23 grudnia 1939 r. wywieźli prezydenta w nieznanym kierunku. Niezłomnego obrońcę Warszawy rozstrzelali gdzieś na terenie miasta lub w jego okolicach. Dlaczego Starzyński był niezłomny? Po 1 września 1939 r. to on organizował obronę Warszawy. Ochotnicze brygady pomagały zasypanym ludziom i zabezpieczały bombardowane domy.

Stefan Starzyński urodził się 19 sierpnia 1893 r. w Warszawie w drobnoszlacheckiej rodzinie patriotycznej, gdzie żywe były tradycje powstańcze. Podczas I wojny światowej był żołnierzem Legionów. W II RP był wiceministrem skarbu, wiceprezesem Banku Gospodarstwa Krajowego oraz posłem i senatorem. Warszawa zawdzięcza mu wiele: trasy wjazdowe do miasta, połączenie Starego Miasta z Żoliborzem przez przebicie ul. Bonifraterskiej, wiadukt nad Dworcem Gdańskim, rozbudowę Biblioteki Publicznej i Muzeum Narodowego, sieci wodociągów, kanalizacji, trakcji tramwajowej, 40 nowych szkół, wiele parków. Chciał zbudować 25-kilometrowy odcinek metra. To tylko część jego dokonań, by Warszawa była wielka.


Znane są nazwiska nieżyjących już zabójców Starzyńskiego: oberscharführer  Schimmann, hauptscharführer Weber i unterscharführer Perlbach. IPN przesłuchał wielu świadków w Polsce i za granicą, przeprowadził kwerendy. Nie udało się niestety ustalić nazwisk funkcjonariuszy wydających rozkazy. O Stefanie Starzyńskim, świadku zniszczeń Warszawy, warto pamiętać także w kontekście oczekiwanych reparacji od Niemiec.

 

 

 


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
Brutalna Polska. Arabskie media po meczu z Arabią Saudyjską na mundialu w Katarze Wiadomości
"Brutalna Polska". Arabskie media po meczu z Arabią Saudyjską na mundialu w Katarze

Polska pokonała w swoim drugim spotkaniu na mundialu piłkarzy reprezentacji Arabii Saudyjskie 2-0. Mecz poddały ocenie arabskie media.

Śmierć białoruskiego MSZ. Jest reakcja Zacharowej Wiadomości
Śmierć białoruskiego MSZ. Jest reakcja Zacharowej

Dziś media obiegła informacja o śmierci Uładzimira Makieja – ministra spraw zagranicznych Białorusi. Do tej wiadomości odniosła się rzeczniczka rosyjskiego MSZ Maria Zacharowa.

Afery wokół polskiej żywności? Ardanowski: Ktoś psuje jej wizerunek Wiadomości
Afery wokół polskiej żywności? Ardanowski: Ktoś psuje jej wizerunek

Jan Ardanowski wypowiedział się na temat psucia wizerunku polskiej żywności w audycji "Aktualności dnia" na antenie Radia Maryja.

Polacy pod wodzą Czesława Michniewicza wygrali z Arabią Saudyjską. Gwiazda TVN dziękuje... niemieckim trenerom Wiadomości
Polacy pod wodzą Czesława Michniewicza wygrali z Arabią Saudyjską. Gwiazda TVN dziękuje... niemieckim trenerom

Dziś piłkarze polskiej reprezentacji piłki nożnej wygrali mecz fazy grupowej mistrzostw świata w Katarze z Arabią Saudyjską 2:0.

Mecz z Arabią Saudyjską. Dziennikarz GW chciał zażartować ze śmierci JPII. Został pośmiewiskiem Wiadomości
Mecz z Arabią Saudyjską. Dziennikarz GW chciał zażartować ze śmierci JPII. Został pośmiewiskiem

Dziś polska reprezentacja piłki nożnej wygrała mecz fazy grupowej mistrzostw świata w Katarze z Arabią Saudyjską 2:0.

To kłamstwo. Żaryn odpowiada niemieckiemu dziennikarzowi Wiadomości
"To kłamstwo". Żaryn odpowiada niemieckiemu dziennikarzowi

Niemiecki dziennikarz skrytykował Polskę w sprawie naprawy na naszym terytorium niemieckiej broni przekazanej na użytek Ukrainie. Prędko na jego zarzuty odpowiedział Stanisław Żaryn – Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i Pełnomocnik Rządu ds. Bezpieczeństwa Przestrzeni Informacyjnej RP.

Szczęsny po meczu w swoim stylu. Padły słowa nt. lagi na Robercika (WIDEO) Wiadomości
Szczęsny po meczu w swoim stylu. Padły słowa nt. "lagi na Robercika" (WIDEO)

Wojciech Szczęsny zabrał głos po wygranym meczu reprezentacji Polski z Arabią Saudyjską. Bohater dzisiejszego spotkania odniósł się do "lagi na Robercika".

Tego jeszcze nie widzieliście. Kibic Arabii Saudyjskiej zdjął koszulkę, a pod spodem... [VIDEO] Wiadomości
Tego jeszcze nie widzieliście. Kibic Arabii Saudyjskiej zdjął koszulkę, a pod spodem... [VIDEO]

Zaskakujące nagranie trafiło do internetu. Jeden z kibiców na meczu Polska - Arabia Saudyjska nagle postanowił ściągnąć swoją koszulkę. Widok może zadziwiać.

Nie żyje minister spraw zagranicznych Białorusi Wiadomości
Nie żyje minister spraw zagranicznych Białorusi

Nie żyje Uładzimir Makiej – minister spraw zagranicznych Białorusi. Polityk miał 64 lata. Wiadomość o śmierci Makieja poinformowało MSZ Białorusi.

Angela Merkel skompromitowana w oczach Niemców Wiadomości
Angela Merkel skompromitowana w oczach Niemców

Jak wynika z przeprowadzonego w tym tygodniu w Niemczech sondażu, zdecydowana większość obywateli nie chciałaby powrotu Angeli Merkel na stanowisko szefa rządu - poinformowała w sobotę agencja dpa.

Marsz
Godności
Emerytury
Stażowe