Dziadek Henryk i śląskie powstania.

Dziadek Henryk i śląskie powstania.

Dziadek – ojciec ojca - patrzy na mnie ze starego zdjęcia zamieszczonego w książce, jakby zamyślony. Sumiasty wąs, staromodny przedziałek i takiż surdut. Pod spodem afisz z informacją, że teatr dziadka wystawia „Halkę” w Teatrze Miejskim w Katowicach („Dyrekcya: Czarnecki). I jeszcze zdanie, że to występ gościnny teatru z Sosnowca. Był czas Powstań Śląskich i akcji plebiscytowej. Henryk Karol Czarnecki zgłosił się go władz powstańczych, żeby walczyć (rocznik 1879...). Ale akcją plebiscytową po polskiej stronie kierowali mądrzy ludzie : zamiast 40-latka z karabinem woleli, żeby dziadek Henryk objeżdżał Śląsk. Także Opolski-jak występowali w Opolu, to na dworcu kolejowym omal nie zlinczowali ich Niemcy. Aktorów i dziadka uratowali francuscy oficerowie z misji rozjemczej.

Jeździł zatem ze swoim zespołem, dając bardzo często pierwsze w historii sztuki, operetki, opery w języku polskim (z premierą „Halki” w Katowicach na czele).

Zdjęcie dziadka jest w książce „Sportowcy dla niepodległej. Opowieść na rok Powstań Śląskich”. Mądry Wojciech Korfanty wiedział, że zachęcać naszych rodaków – Ślązaków do głosowania za Polską można przez kulturę i sport. Przeliczał na tysiące głosów w plebiscycie zwycięstwa polskich drużyn piłkarskich nas z pewnymi siebie, butnymi Niemcami. Książka trzech autorek z Krakowa: Katarzyny Janiszewskiej, Magdaleny Stokłosy i Aleksandry Wójcik pokazuje coś, co określiłbym (prawa autorskie zastrzeżone!) jako wszechpolski (sic!) charakter śląskich powstań, bo przecież walczyli w nich, ale też przyjeżdżali krzepić ducha u rodaków od kilku wieków kultywujących polskość poza granicami Rzplitej - ludzie ze Lwowa i Warszawy, Krakowa i Poznania.
Na okładce pozycji wydanej - nie ukrywam, że dzięki mojemu pomysłowi i z mojej inspiracji – jest fotografia czerwonego proporca z białym orłem z koroną i krzyżem oraz napisem „Tobie Polsko”. Nic dodać, nic ująć.     AKAPIT.     Każdy z dziesięciu życiorysów  sportowców nadaje się na fabułę fabularnego filmu. Kolarz „który przechytrzył Niemców” Rudolf Wacek; wioślarz, hokeista, a potem prokurator - Lucjan Kulej; powstaniec szermierz, a potem olimpijczyk – Teodor Zaczyk; powstańczy kurier i motocyklista – Wincenty Karuga; dowódca powstańczej grupy dywersyjnej (był w niej też Stanisław Baczyński, ojciec poety Krzysztofa Kamila, czy Dobiesław Damięcki, nestor aktorskiego rodu),później lotnik i znany pisarz Janusz Meissner, wioślarz i lekarz – Józef Mazurek; wielki piłkarz – Henryk Reyman; wychowawca młodzieży i działacz sportowy – Alojzy Budniok; narciarz, legionista i powstaniec  – Artur Kasprzyk.                        Cześć i chwała Bohaterom !
A dziadek Henryk Karol Czarnecki, dyrektor teatrów m.in. w Kielcach, Sosnowcu, Katowicach, Częstochowie czy Grudziądzu, zmarł w 1947 roku, po pobiciu podczas przesłuchania przez UB. Urodziłem się 16 lat po jego śmierci.
Dziadek na zdjęciu wygląda całkiem zwyczajnie tak, jak gwiazda „Białej Gwiazdy” – Reyman i inni . Zwyczajni – niezwyczajni…

•    Tekst ukazał się w „W Sieci Historii” (luty 2022)


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
Nie żyje dziennikarz Polskiego Radia. Przez lata związany z Radiem Kierowców Wiadomości
Nie żyje dziennikarz Polskiego Radia. Przez lata związany z Radiem Kierowców

Nie żyje Jarosław Kawecki, który był dziennikarzem Polskiego Radia. Przez wiele lat współpracował z Radiem Kierowców. Słuchacze mogli zapamiętać go dzięki jego charakterystycznemu głosowi.

Rosja wycofa się z Ukrainy bez porozumienia? Antony Blinken ostrzega Wiadomości
Rosja wycofa się z Ukrainy bez porozumienia? Antony Blinken ostrzega

– Rosja może szukać sposobu na wycofanie się z wojny z Ukrainą bez negocjowania porozumienia pokojowego. Jeśli Kreml próbowałby doprowadzić do takiej sytuacji, byłoby to podyktowane chęcią przegrupowania wojsk w celu ponownego ataku – ostrzegł sekretarz stanu USA Antony Blinken, cytowany przez dziennik „The Wall Street Journal”.

„Premia się należy”. Premier zabrał głos ws. pieniędzy dla piłkarzy Wiadomości
„Premia się należy”. Premier zabrał głos ws. pieniędzy dla piłkarzy

– Uważam, że jakaś premia się należy naszym piłkarzom, ponieważ wyszli rzeczywiście z grupy, w ogóle przecież grali naprawdę nieźle – powiedział premier Mateusz Morawiecki w rozmowie z serwisem wPolsce.pl.

Zamknięto jarmarki bożonarodzeniowe w Düsseldorfie. Ewakuowano ludzi Wiadomości
Zamknięto jarmarki bożonarodzeniowe w Düsseldorfie. Ewakuowano ludzi

W poniedziałek służby policyjne zdecydowały o zamknięciu wszystkich jarmarków bożonarodzeniowych na Corneliusplatz w Düsseldorfie. Ewakuowano ludzi, którzy znajdowali się na miejscu.

Sąd zdecydował w sprawie Barbary K.-Sz. Wiadomości
Sąd zdecydował w sprawie Barbary K.-Sz.

Prokuratura Okręgowa w Warszawie złoży zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w Pruszkowie o umorzeniu postępowania przeciwko Barbarze K.-Sz., oskarżonej o zniesławienie Straży Granicznej oraz jej funkcjonariuszy – dowiedziała się PAP. Artystka nazwała funkcjonariuszy „maszynami bez mózgów oraz mordercami”.

Węgry zablokowały miliardy euro unijnej pomocy dla Ukrainy Wiadomości
Węgry zablokowały miliardy euro unijnej pomocy dla Ukrainy

Rząd Węgier zablokował porozumienie w sprawie pakietu pomocowego dla Ukrainy o wartości 18 mld euro – poinformował we wtorek w Brukseli minister finansów Węgier Mihaly Varga, cytowany przez portal Euronews.

Akcja CBŚP w Zabrzu. Uzbrojony mężczyzna zabarykadował się w mieszkaniu Wiadomości
Akcja CBŚP w Zabrzu. Uzbrojony mężczyzna zabarykadował się w mieszkaniu

Jak informują lokalne media, naprzeciw Zespołu Szkół nr 10 przy ulicy Chopina w Zabrzu doszło do interwencji CBŚP. Wszystko za sprawą mężczyzny, który zaminował się w kamienicy.

Premier Morawiecki o KPO: „Opozycja szuka sojuszników na obrzeżach naszego obozu” Wiadomości
Premier Morawiecki o KPO: „Opozycja szuka sojuszników na obrzeżach naszego obozu”

W sprawie KPO opozycja szuka też sojuszników gdzieś tam na obrzeżach naszego obozu. W ten sposób najbardziej zagorzali radykałowie, którzy cieszyliby się, żeby środków unijnych nie było, z jednej i drugiej strony łączą się – ocenił premier Mateusz Morawiecki.

Niegrzeczne zachowanie syna Messiego. Oto, co zrobił na trybunach [WIDEO] Wiadomości
Niegrzeczne zachowanie syna Messiego. Oto, co zrobił na trybunach [WIDEO]

Jak donosi „The Sun”, podczas meczu Argentyny z Australią doszło do nietypowej sytuacji na trybunach. Bohaterem zdarzenia był Mateo, jeden z synów Messiego. Chłopiec nie zachował się najlepiej. Na szczęście jego mama Antonela błyskawicznie zareagowała na to, co robił.

Turcja. Katastrofa samolotu sił powietrznych Wiadomości
Turcja. Katastrofa samolotu sił powietrznych

„Niedaleko miejscowości Konya w centralnej części kraju doszło do katastrofy samolotu szkoleniowego F-5” – informuje turecki dziennik „Sabah”.

Marsz
Godności
Emerytury
Stażowe