Tomasz Terlikowski: Adwent to dobry czas, by wracać do św. Augustyna

Końcówka Adwentu to dobry czas, by rozpocząć rekolekcje. A jeśli ktoś nie ma czasu, by na nie uczęszczać, to pewnym zamiennikiem może być lektura. Dla mnie taką adwentową książką stały się „Kazania do Ewangelii według św. Mateusza” Augustyna z Hippony.
Św. Augustyn z Hippony. Philippe de Champiegne
Św. Augustyn z Hippony. Philippe de Champiegne / Wikipedia domena publiczna

To nowe tłumaczenie tekstów, które wcześniej nie były w polskim myśleniu obecne. Nie jest to przykład głębokiej augustyńskiej teologii, ale raczej duszpasterskie rozważania skierowane do tzw. zwykłych ludzi. Tyle że Augustyn swoich słuchaczy szanuje, więc mówi o rzeczach ważnych i niekiedy trudnych, nie boi się wprowadzać teologii, i choć przytacza także nauczanie moralne, to skupia się także na doktrynie czy filozofii. Takich kazań potrzebujemy także dziś. 

Nie będę cytował wszystkiego. Mnie urzekło kilka mocnych stwierdzeń. Pierwsze z nich dotyczy poznania Boga. „Cóż zatem powiemy o Bogu? Jeśli bowiem chcesz coś powiedzieć, co pojąłeś, to nie jest to Bóg. Jeśli zdołałeś pojąć [umysłem], to pojąłeś coś innego niż Boga. Jeśli zdawało ci się, że zdołałeś pojąć, to zostałeś oszukany przez swoją wyobraźnię. Jeśli pojąłeś to [Bóg] nie jest tym. Czym zaś jest, tego nie pojąłeś” – wskazuje Augustyn i trudno o bardziej apofatyczne, ale też bardziej adekwatne uchwycenie tego, kim jest Bóg i jak ma się do Niego nasze myślenie. 

 

Rozważania dotyczące modlitwy

Niesamowite są także augustyńskie rozważania dotyczące modlitwy, tego, jak i o co prosić, a także wyjaśnienie, dlaczego dalece nie wszystkie nasze prośby zostają wypełnione. Augustyn opiera się w tych rozważaniach na Ewangelii, swoiście oczywiście pojętej, ale wiele z jego odpowiedzi nadaje się wprost do udzielenia ich obecnie zadającym pytania o modlitwę. Mocno wybrzmiewają także słowa o tym, że w istocie nie pomyślność jest celem modlitwy ani ludzkiego życia. „Jest oznaką wielkiego męstwa walczyć z pomyślnością. Jest oznaką wielkiej pomyślności nie dać się zwyciężyć przez pomyślność” – wskazuje Augustyn.

A dla tych, którzy zadają sobie często pytanie o poziom biskupów, o ich zaniedbania czy o to, dlaczego w Kościele jest zło, Augustyn odpowiada tak: „Źli są wszędzie. (…) Dlaczego dziwisz się, że znalazłeś złych w miejscu świętym?”. A wcześniej zauważa, „również w absydach jest ziarno i są chwasty”. Oddzielenie ich od siebie jest kwestią przyszłości, ale istotne jest, by zrozumieć, że ani kapłaństwo, ani biskupstwo nie chronią przed upadkiem i nie są – w żadnym razie – gwarantem świętości.

Takich myśli, wskazówek, głębokich porad jest w tej książce więcej. Warto, naprawdę warto ją przeczytać. 


 

POLECANE
Co z TVN po zmianie właściciela? Pracownicy obawiają się prawicowego zwrotu Wiadomości
Co z TVN po zmianie właściciela? Pracownicy obawiają się prawicowego zwrotu

Gigantyczna transakcja na rynku medialnym wywołała pytania o przyszłość TVN. Jak donoszą Wirtualne Media, w samej redakcji słychać głosy niepewności, choć część dziennikarzy tonuje emocje i przekonuje, że na razie nie ma mowy o panice.

Wyłączenia prądu na Śląsku. Ważny komunikat dla mieszkańców z ostatniej chwili
Wyłączenia prądu na Śląsku. Ważny komunikat dla mieszkańców

Operator Tauron opublikował najnowsze informacje o planowanych przerwach w dostawie energii elektrycznej na terenie województwa śląskiego. Wyłączenia dotyczą zarówno dużych miast m.in. Katowic, Częstochowy, Gliwic, Zabrza, Tychów, Rybnika oraz kilku mniejszych miejscowości. Sprawdź, czy twoja ulica znaujde się na liście; poniżej publikujemy szczegółowe zestawienie planowanych wyłączeń.

Węgry ewakuują swoich obywateli z Bliskiego Wschodu. Pierwszy samolot już w drodze pilne
Węgry ewakuują swoich obywateli z Bliskiego Wschodu. Pierwszy samolot już w drodze

Węgry rozpoczęły akcję ewakuacyjną swoich obywateli z regionu ogarniętego napięciami. Pierwszy specjalny samolot wystartował już z bazy w Kecskemet i ma sprowadzić do kraju dziesiątki osób.

Nowe informacje z granicy. Pilny komunikat Straży Granicznej z ostatniej chwili
Nowe informacje z granicy. Pilny komunikat Straży Granicznej

Straż Graniczna opublikowała najnowsze dane dotyczące sytuacji na granicach Polski. Z raportu wynika, że tylko 3 marca funkcjonariusze przeprowadzili kilka tysięcy kontroli osób i pojazdów na granicach z Niemcami i Litwą. W raporcie znalazła się też istotna informacja dotycząca odcinka białoruskiego.

Nie żyje aktor znany z „Czterdziestolatka” i „Misia” Wiadomości
Nie żyje aktor znany z „Czterdziestolatka” i „Misia”

Wojciech Wiliński, aktor związany m.in. z Teatrem Żydowskim w Warszawie, zmarł w wieku 86 lat. Jego talent i wrażliwość sceniczna pozostaną w pamięci widzów i współpracowników.

Zwycięzca sondażu przegrywa w Sejmie z ostatniej chwili
Zwycięzca sondażu przegrywa w Sejmie

Najnowszy sondaż pokazuje paradoks – choć Koalicja Obywatelska notuje najlepszy wynik, większość mandatów przypadłaby trzem ugrupowaniom po prawej stronie sceny politycznej.

Bogucki ostrzega Żurka: „To będzie delikt konstytucyjny” z ostatniej chwili
Bogucki ostrzega Żurka: „To będzie delikt konstytucyjny”

Bez pisemnej zgody głowy państwa nie może być mowy o odwołaniu zastępców prokuratora generalnego – podkreśla Kancelaria Prezydenta. Szef KPRP Zbigniew Bogucki wprost ostrzega ministra sprawiedliwości.

Ojciec sprawcy masakry w szkole uznany winnym morderstwa. Historyczny wyrok w USA Wiadomości
Ojciec sprawcy masakry w szkole uznany winnym morderstwa. Historyczny wyrok w USA

Ława przysięgłych uznała, że to on mógł zapobiec tragedii. Ojciec nastolatka, który zastrzelił cztery osoby w liceum, usłyszał bezprecedensowy wyrok – pierwszy taki w historii Stanów Zjednoczonych.

Ormuz bez irańskich okrętów. Dowódca podaje bilans operacji z ostatniej chwili
Ormuz bez irańskich okrętów. Dowódca podaje bilans operacji

Amerykańskie dowództwo ogłosiło bilans szeroko zakrojonej operacji militarnej. Według przekazanych danych zniszczono tysiące celów i znaczną część irańskich zdolności bojowych, a kontrola nad rejonem Ormuz wyraźnie słabnie.

Iran grozi Europie. Reżim zapowiada odwet na kraju NATO gorące
Iran grozi Europie. Reżim zapowiada odwet na kraju NATO

Reżim zapowiada możliwość uderzenia w europejskie państwo, które od lat udziela schronienia jego najgroźniejszym przeciwnikom. W grę wchodzi operacja odwetowa poza Bliskim Wschodem.

REKLAMA

Tomasz Terlikowski: Adwent to dobry czas, by wracać do św. Augustyna

Końcówka Adwentu to dobry czas, by rozpocząć rekolekcje. A jeśli ktoś nie ma czasu, by na nie uczęszczać, to pewnym zamiennikiem może być lektura. Dla mnie taką adwentową książką stały się „Kazania do Ewangelii według św. Mateusza” Augustyna z Hippony.
Św. Augustyn z Hippony. Philippe de Champiegne
Św. Augustyn z Hippony. Philippe de Champiegne / Wikipedia domena publiczna

To nowe tłumaczenie tekstów, które wcześniej nie były w polskim myśleniu obecne. Nie jest to przykład głębokiej augustyńskiej teologii, ale raczej duszpasterskie rozważania skierowane do tzw. zwykłych ludzi. Tyle że Augustyn swoich słuchaczy szanuje, więc mówi o rzeczach ważnych i niekiedy trudnych, nie boi się wprowadzać teologii, i choć przytacza także nauczanie moralne, to skupia się także na doktrynie czy filozofii. Takich kazań potrzebujemy także dziś. 

Nie będę cytował wszystkiego. Mnie urzekło kilka mocnych stwierdzeń. Pierwsze z nich dotyczy poznania Boga. „Cóż zatem powiemy o Bogu? Jeśli bowiem chcesz coś powiedzieć, co pojąłeś, to nie jest to Bóg. Jeśli zdołałeś pojąć [umysłem], to pojąłeś coś innego niż Boga. Jeśli zdawało ci się, że zdołałeś pojąć, to zostałeś oszukany przez swoją wyobraźnię. Jeśli pojąłeś to [Bóg] nie jest tym. Czym zaś jest, tego nie pojąłeś” – wskazuje Augustyn i trudno o bardziej apofatyczne, ale też bardziej adekwatne uchwycenie tego, kim jest Bóg i jak ma się do Niego nasze myślenie. 

 

Rozważania dotyczące modlitwy

Niesamowite są także augustyńskie rozważania dotyczące modlitwy, tego, jak i o co prosić, a także wyjaśnienie, dlaczego dalece nie wszystkie nasze prośby zostają wypełnione. Augustyn opiera się w tych rozważaniach na Ewangelii, swoiście oczywiście pojętej, ale wiele z jego odpowiedzi nadaje się wprost do udzielenia ich obecnie zadającym pytania o modlitwę. Mocno wybrzmiewają także słowa o tym, że w istocie nie pomyślność jest celem modlitwy ani ludzkiego życia. „Jest oznaką wielkiego męstwa walczyć z pomyślnością. Jest oznaką wielkiej pomyślności nie dać się zwyciężyć przez pomyślność” – wskazuje Augustyn.

A dla tych, którzy zadają sobie często pytanie o poziom biskupów, o ich zaniedbania czy o to, dlaczego w Kościele jest zło, Augustyn odpowiada tak: „Źli są wszędzie. (…) Dlaczego dziwisz się, że znalazłeś złych w miejscu świętym?”. A wcześniej zauważa, „również w absydach jest ziarno i są chwasty”. Oddzielenie ich od siebie jest kwestią przyszłości, ale istotne jest, by zrozumieć, że ani kapłaństwo, ani biskupstwo nie chronią przed upadkiem i nie są – w żadnym razie – gwarantem świętości.

Takich myśli, wskazówek, głębokich porad jest w tej książce więcej. Warto, naprawdę warto ją przeczytać. 



 

Polecane