Ryszard Czarnecki: Bułgaria bliżej Rosji?

Grudzień w Sofii wydaje się być cieplejszy niż u nas w Polsce. Zimno to. jest na położonym niedaleko bułgarskiej stolicy masywie górskim Witosza z jej najwyższym szczytem Czarnym Wierchem liczącym 2290 metrów n.p.m. ,a więc niewiele mniej niż nasze Rysy (2501 metrów n.p.m.). Jednak nie dla kontemplowania krajobrazów tu przyjechałem, a jeśli już to krajobrazu politycznego.
 Ryszard Czarnecki: Bułgaria bliżej Rosji?
/ pixabay.com

Bułgaria obchodziła w tym roku – wraz z Rumunią - 15-lecie swojego akcesu do Unii Europejskiej. Od początku była na niechlubnym pierwszym miejscu opracowywanej co roku przez UE listy krajów o największej korupcji. Od tego czasu nic się nie zmieniło. Nie przeszkadzało to Komisji Europejskiej po ledwie kilkutygodniowych negocjacjach uroczyście podpisać KPO dla Bułgarii, mimo że głównym kryterium ewentualnego wstrzymania lub odebrania środków unijnych miała być… korupcja dotacji z UE.

 

Bułgarska miłość do Rosji-bez wzajemności

 

W Bułgarii rządy zmieniają się jeszcze częściej niż kiedyś we Włoszech – a tam zmieniały się najczęściej w Europie. Jednak od obliczania, że właśnie odbyły się tam czwarte wybory w przeciągu ostatnich dwóch lat (!), a w przyszłym roku szykują się kolejne, które i tak przynieść mają , jak się oczekuje , kolejny pat polityczny – bardziej interesują mnie rosyjskie wpływy w tym kraju. Na Bałkanach słyszy się, że Bułgaria jest szczerze, emocjonalnie prorosyjska, nawet jeśli nie ma z tego żadnej korzyści, ale już dla porównania Serbia jest prorosyjska taktycznie, a jutro może być prozachodnia. Można to uzasadniać historią, ale fakt jest faktem. Jednak różnica między Sofią a Belgradem jest taka, że ta pierwsza jest stolicą państwa, które jest członkiem UE od 2007 roku, a ten drugi stolicą kraju, który może zameldować się w Unii najwcześniej ćwierć wieku po Bułgarach.

 

Jednak coś jest na rzeczy z tą niewyrachowaną, nacechowaną emocjami miłością do Rosji ,skoro tuż po przemówieniu prezydenta Rumena Radewa, inaugurującym jego drugą kadencję("obywatel nr 1" zanim rozpoczął karierę polityczną był lotnikiem i generałem Bułgarskich Sił Powietrznych),w którym powiedział, że trzeba rozmawiać z Rosją –  zaraz potem Moskwa zakręciła Bułgarom kurek z gazem! Spotkało to w tym samym czasie historycznie krnąbrną wobec Kremla Polskę i tradycyjnie spolegliwą Bułgarię. To dla Bułgarów było szokiem. To wydarzenie, jak i również fakt wojny Rosji z Ukrainą solidarnie potępianej (choć z różnym natężeniem) przez cały Zachód zmieniły ,przynajmniej w jakiejś mierze, nastawienie bułgarskich elit politycznych wobec Federacji Rosyjskiej. Nawet były premier i szef zwycięskiej w ostatnich wyborach partii GERB Bojko Borysow stał się bardzo antyrosyjski, choć wcześniej współodpowiadał za to, że konektor gazowy z Gruzji do Bułgarii budowany był przez 12 lat....

Bo właśnie nie chodzi tylko, a nawet nie głównie o historię – tylko o energetykę. „Turecki Potok” zwany tutaj „Bałkańskim potokiem” albo też „South Streamem” miał tłoczyć do Bułgarii rosyjski gaz z Turcji. Żeby jednak było jasne: przy sprzeciwie Unii Europejskiej.

 

Jednak mimo, że prorosyjskość bułgarskich partii jest okazywana znacznie mniej spektakularnie niż przed napaścią Rosji na Ukrainę, to patrząc, jak głosują bułgarscy socjaliści, zarówno w parlamencie w Sofii jak i w Parlamencie Europejskim, trudno polemizować z tymi, którzy określają ich wprost jako „partię prorosyjską”. Wyjście socjalistów z rządu Kiryło Petkowa obaliło przecież gabinet, który chciał przekazać broń Ukrainie i oficjalnie ostro potępiał wojnę Moskwy z Kijowem. To właśnie znacząca grupa bułgarskich socjalistów głosowała w europarlamencie przeciwko uznaniu Rosji za „państwo sponsorujące terroryzm”. Jednak jeszcze bardziej jednoznacznie prorosyjska jest partia „Odrodzenie”. To nacjonalistyczne ugrupowanie jest nie tylko antyunijne, co w Europie jest często spotykane, ale przede wszystkim „anty-NATO” co zdarza się już wiele, wiele rzadziej.

 

Sofia nie chce amerykańskich samolotów...

 

Nie każdą jednak decyzję władz bułgarskich należy oceniać tak, jak może ona z pozoru wyglądać. Ostatnio na przykład Sofia podjęła decyzję, że kupi samoloty wojskowe, a wybór padł nie na amerykańskie „e-F-ki”, tylko szwedzko-brytyjskie Gripeny. Niektórzy odczytali to od razu jako spektakularny przykład niechęci do USA. Wydaje się jednak, że mogło być inaczej. Oto bowiem Amerykanie postawili warunki, które oburzyły bułgarskich lotników wyższych stopniem. Chodzi o wymóg, aby piloci przeszkalani przez Amerykanów mogli latać na zakupionych po drugiej stronie Atlantyku maszynach minimum 20 lat. To oznacza, że dzisiejsi oficerowie lotnictwa od kapitana w górę nie mieliby szans zostać pilotami tych maszyn, bo wcześniej przejdą na emeryturę. Tylko obecni porucznicy spelniliby ten wymóg "made in USA". To właśnie bunt w bułgarskim lotnictwie wojskowym przeciwko amerykańskim malo elastycznym warunkom spowodował, że prezydent- generał Radew zdecydował się wybrać samoloty z Europy. Wszak jeśli nie wiadomo o co chodzi – to chodzi o pieniądze. Otóż każdy oficer lotnictwa wojskowego w Bułgarii wystarczy, że odbędzie dwa loty w ciągu roku, a będzie otrzymywał 378 lewa miesięcznie więcej. Daje to roczną kwotę 4536 lewa. „Pecunia non olet”… Może jednak Amerykanie powinni bardziej przystosowywać swoje wymagania do lokalnej specyfiki i stricte płacowych uwarunkowań ?

 

Reparacje? Cicho- sza!

 

W relacjach polsko-bułgarskich - lekki zator. Dosłownie. Od miesięcy czekamy  na realizację  kontraktów zbrojeniowych. Do Polski miały trafić pociski do haubic(ponad 250.sztuk). Wiadomo, że później z kolei transferowane byłyby dalej.... Ostatecznie miało to odbyć się w sierpniu, ale do grudnia nic w tej sprawie się nie ruszyło, przynajmniej do mojej wizyty w Sofii przed kilkoma dniami.

Polski rząd zwraca się do wszystkich rządów krajów Unii Europejskiej z informacją o reparacjach wobec Niemiec i sugestią wsparcia dla naszych wysiłków. Z Sofią może być niełatwo, ale nie dlatego, że ma coś ona do nas czy też szczególnie przepada za Niemcami. Gdzie indziej jest pogrzebany bałkański pies. Oto bowiem Bułgaria jak diabeł święconej wody boi się powrotu tematu reparacji, bo przecież… sama je płaciła. Tak, po I i II wojnie światowej musiała zadośćuczynić Grecji, a teraz boi się uruchomienia reparacyjnego domina.

Jeżeli spełnią się przepowiednie z zeszłego tygodnia bułgarskich polityków i ekspertów, to Bułgarię czekają kolejne wybory w przyszłym roku - i to nawet dwa razy. Te wiosenne (podobno marzec) nie przyniosą przełomu, więc potrzebne będą następne, które mają odbyć się… w środku wakacji, bo w lipcu. Skomplikowane. Trawestując rosyjskie przysłowie: bez rakiji (bułgarska mocna wódka) nie da się tego ogarnąć.

 

Rządy w Sofii się zmieniają, parlamenty takoż, a uważany za prorosyjskiego prezydent Rumen Radew rządzi dalej. To on miał wymyślić, aby premierem został technokrata, minister gospodarki w technokratycznym rządzie Kirył Petkow i to on miał go obalić albo przynajmniej obalenie określającego się jako „socjoliberała” (sic!) Petkowa skutecznie wesprzeć. Petkowowi zarzucano naiwność wobec Macedonii Północnej, z którą Bułgaria, podobnie jak Grecja ma tradycyjny spór. Chodzi oczywiście o historię. Wciąż niemało Bułgarów uważa, że spora część Macedonii jest po prostu bułgarska… Ale pragmatyczne "metody biznesowe”, jak wrogowie określali działanie Petkowa wobec Skopie były tylko pretekstem do obalenia polityka, który nie chciał być na krótkiej smyczy u prezydenta. Bułgarię zatem czeka kolejna kampania wyborcza - skoro wybory mają odbyć się za kwartał. My jednak przede wszystkim będziemy obserwować czy i jak ewoluuje stosunek Bułgarii do Rosji.

 

*tekst ukazał się w „Gazecie Polskiej Codziennie” (12.12.2022)


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
„Zdaję sobie sprawę…” Gorzkie wyznanie Kamila Stocha Wiadomości
„Zdaję sobie sprawę…” Gorzkie wyznanie Kamila Stocha

Ostatnie występy Kamila Stocha nie należą do najlepszych. Polski skoczek w rozmowie z portalem skijumping.pl wskazał przyczynę swoich problemów w Bad Mitterndorf.

Szef NATO bije na alarm: „Putin szykuje nowe ataki, mobilizuje więcej żołnierzy i pozyskuje więcej broni i amunicji” Wiadomości
Szef NATO bije na alarm: „Putin szykuje nowe ataki, mobilizuje więcej żołnierzy i pozyskuje więcej broni i amunicji”

– Putin szykuje nowe ataki, mobilizuje więcej żołnierzy i pozyskuje więcej broni i amunicji, a cel, jakim jest opanowanie Ukrainy, pozostaje niezmienny – powiedział w poniedziałek w stolicy Korei Południowej, Seulu, sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg.

Atak nożownika w Brukseli. Są ranni Wiadomości
Atak nożownika w Brukseli. Są ranni

Trzy osoby zostały ranne, w tym jedna poważnie, w poniedziałkowym ataku nożownika w metrze w Brukseli. Napastnik został zatrzymany – poinformowała belgijska policja.

Wielka Brytania wydała oświadczenie. „Czołgi Challenger 2 dla Ukrainy trafią na front przed latem” Wiadomości
Wielka Brytania wydała oświadczenie. „Czołgi Challenger 2 dla Ukrainy trafią na front przed latem”

Brytyjski minister obrony Ben Wallace potwierdził w poniedziałek, że przekazane Ukrainie czołgi Challenger 2 trafią na linię frontu przed latem, ale nie sprecyzował, kiedy dokładnie to nastąpi. Przyznał natomiast, że siły zbrojne wymagają pilnego dofinansowania.

Poznajesz? Miał zgwałcić 17-latkę. Policja publikuje wizerunek Wiadomości
Poznajesz? Miał zgwałcić 17-latkę. Policja publikuje wizerunek

Policjanci z Zabrza szukają sprawcy zgwałcenia 17-latki. Proszą o pomoc wszystkich, którzy mogą pomóc w identyfikacji. W poniedziałek, zgodnie z decyzją prokuratury, policja opublikowała w internecie wizerunek podejrzewanego o to mężczyzny.

[najnowszy sondaż] PiS jako jedyna partia z rosnącym poparciem. Opozycja w tyle Wiadomości
[najnowszy sondaż] PiS jako jedyna partia z rosnącym poparciem. Opozycja w tyle

Z najnowszego sondażu Instytutu Badań Pollster wykonanego dla „Super Expressu” wynika, że mimo kryzysów gospodarczych i finansowych związanych z wojną na Ukrainie poparcie dla rządu wciąż utrzymuje się na wysokim poziomie, mało tego – od ostatniego miesiąca wzrosło.

Policja pokazała nagranie z zatrzymania jednego z podejrzanych o zabójstwo na Nowym Świecie [WIDEO] Wiadomości
Policja pokazała nagranie z zatrzymania jednego z podejrzanych o zabójstwo na Nowym Świecie [WIDEO]

Dzisiaj policjanci Wydziału ds. Poszukiwań i Identyfikacji Osób oraz Wydziału Terroru Kryminalnego i Zabójstw zatrzymali Łukasza G. poszukiwanego w związku z zabójstwem na Nowym Świecie. W sieci pojawiło się nagranie z zatrzymania.

Nie żyje ppłk prof. Wojciech Narębski, uczestnik bitwy pod Monte Cassino Wiadomości
Nie żyje ppłk prof. Wojciech Narębski, uczestnik bitwy pod Monte Cassino

W wieku blisko 98 lat zmarł ppłk prof. Wojciech Narębski, uczestnik bitwy pod Monte Cassino, jeden z opiekunów niedźwiedzia Wojtka, ostatni żyjący w Krakowie żołnierz 2. Korpusu gen. Władysława Andersa.

Wiadomości
Sensacyjne doniesienia z Pałacu Buckingham. Król Karol III przerywa milczenie

Dziś brytyjskie media obiegła sensacyjna informacja. Król Karol III postanowił, że po raz pierwszy publicznie wypowie się na temat skandalu, jaki rozpętali książę Harry i Meghan Markle.

Prezydent podpisał nowelizację Kodeksu pracy. Przepisy uregulują pracę zdalną Wiadomości
Prezydent podpisał nowelizację Kodeksu pracy. Przepisy uregulują pracę zdalną

Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację Kodeksu pracy. Wprowadza ona na stałe do przepisów pracę zdalną – poinformowano w poniedziałek 30 stycznia na stronie Kancelarii Prezydenta. Ponadto pracodawcy będą mogli kontrolować trzeźwość pracowników.

Marsz
Godności
Emerytury
Stażowe