Ks. Janusz Chyła: Symfoniczny Papież

31 grudnia o godzinie 9.34 w wieku dziewięćdziesięciu pięciu lat do Domu Ojca odszedł papież senior Benedykt XVI. Ojciec Święty przez ponad osiem lat pontyfikatu odbył cztery podróże zagraniczne, opublikował trzy encykliki: „Deus caritas est”, „Spe salvi” i „Caritas in veritate”, oraz cztery adhortacje apostolskie. 11 lutego 2013 roku ogłosił rezygnację z urzędu papieskiego i zamieszkał w klasztorze Matter Ecclesiae na terenie Ogrodów Watykańskich. Pogrzeb Benedykta XVI odbył się w czwartek 5 stycznia na placu św. Piotra.
Benedykt XVI Ks. Janusz Chyła: Symfoniczny Papież
Benedykt XVI / Screen YT. Grafika modyfikowana

W maju 2013 roku odbyła się pielgrzymka pelplińskiego seminarium do Rzymu. Oczekując na audiencję z papieżem Franciszkiem, miałem okazję rozmawiać z dwiema Włoszkami. Obie z zachwytem mówiły o aktualnym Biskupie Rzymu. Twierdziły, że takiego pasterza w Kościele jeszcze nie było. Odpowiedziałem, że owszem, mają rację, ponieważ każdy człowiek – a zatem i papież – jest inny, ale mimo tego, że kolejni następcy św. Piotra wnoszą do Kościoła własną specyfikę, nie należy pontyfikatów przeciwstawiać. Możemy przypuszczać, że nie byłoby papieża Franciszka, gdy wcześniej nie było Benedykta XVI i Jana Pawła II. Z kolei tych papieży nie byłoby, gdyby nie Jan XXIII, Paweł VI i Sobór Watykański II. Nie wiem, czy je przekonałem. Ale miałem wówczas i teraz - po śmierci papieża seniora - okazję przypomnieć sobie wyjątkowe przeżycia z kwietnia 2005 roku, kiedy kończył się mój trzyletni pobyt w Rzymie, a do Dom Ojca odchodził Jan Paweł II. Po nim 265. papieżem został wybrany – zdaniem ks. prof. Jerzego Szymika – najlepszy teolog przełomu XX i XXI wieku – Joseph Ratzinger.

Glos ludu

Po śmierci Jana Pawła II jego ciało zostało przeniesione z Sali Klementyńskiej do Bazyliki św. Piotra. Kiedy kondukt żałobny, w którym brali udział kardynałowie, rozchodził się, nikt nie wzbudzał takiego dużego zainteresowania jak prefekt Kongregacji Nauki Wiary. Został on otoczony wianuszkiem ludzi świeckich i tak zmierzał do swojego mieszkania niedaleko bramy do Watykanu. Rodzice z małymi dziećmi prosili, aby je pobłogosławił. Wyglądało to na głos ludu wyprzedzający decyzję kardynałów. Po ceremoniach pogrzebowych nie trzeba było długo czekać na potwierdzenie tych przeczuć.

Podczas trwania konklawe we włoskiej telewizji był emitowany film: „Karol. Człowiek, który został papieżem”. Kardynałowie nie mogli z oczywistych powodów go obejrzeć. Został więc później specjalnie dla nich wyświetlony w Auli Pawła VI. Po filmie Benedykt XVI mówił między innymi o przedziwnym działaniu Bożej Opatrzności, że po papieżu z Polski, udręczonej podczas II wojny światowej, został wybrany następną św. Piotra biskup z narodu, który był przyczyną tych cierpień.

 

Wiara, rozum, serce

Niektórzy Włosi byli nieco zawiedzeni, że papieżem nie został ich rodak. Pytali mnie, dlaczego jako Polak cieszę się z wyboru Ratzingera. Używałem wówczas uzasadnienia autorstwa ks. prof. Waldemara Chrostowskiego. Zwracał on uwagę na argument wiary, rozumu i serca. Pierwszy z nich to nawiązanie do słów Jana Pawła II z „Tryptyku Rzymskiego”. Czytamy w tym poetyckim tekście o kaplicy sykstyńskiej, w której Bóg przenikający wszystko wskazuje papieży: „Ludzie, którym troskę o dziedzictwo kluczy powierzono, zbierają się tutaj, pozwalają się ogarnąć sykstyńskiej polichromii, wizji, którą Michał Anioł pozostawił – Tak było w sierpniu, a potem w październiku pamiętnego roku dwóch konklawe, i tak będzie znów, gdy zajdzie potrzeba, po mojej śmierci”. Wybór papieża z perspektywy wiary to nie tylko ludzka decyzja. Argument rozumu wynikał ze świadomości, że Ratzinger to wysokiej klasy intelektualista znający teologię, filozofię i współczesną kulturę. I dlatego będzie wiedział, jak sprostać wyzwaniom „dyktatury relatywizmu”. Trzeci argument – serca, to świadomość bliskiej jego zażyłości, a wręcz przyjaźni z Janem Pawłem II. 

Benedykt XVI wiele miejsca w nauczaniu poświęcił cnotom Boskim: wierze, nadziei i miłość. Pisał o nich w encyklikach, choć w kolejności odwrotnej do znanej z katechizmu. Pierwsza Deus caritas est (2006) – to encyklika o miłości chrześcijańskiej. Myśli w nie zawarte rozwinięte zostały w encyklice Caritas in veritate (2009), mówiącej o integralnym rozwoju ludzkim w miłości i prawdzie, oraz w adhortacji Sacramentum caritatis (2007) – o Eucharystii, źródle i szczycie życia, a także misji Kościoła. Kolejnym dokumentem poświęconym cnocie Boskiej była encyklika Spe salvi (2007), o nadziei chrześcijańskiej. Encyklikę o wierze – Lumen fidei (2013) – papież Benedykt XVI rozpoczął, a dokończył ją papież Franciszek. Z tego powodu bywa nazywana dokumentem napisanym na cztery ręce. 
Pasterz Kościoła Chrystusowego

Podczas mszy św. inaugurującej pontyfikat 24 kwietnia 2005 roku Benedykt XVI przedstawił misję Kościół jako prowadzenie ludzi do zbawienia. „Także dzisiaj Kościół i następcy apostołów słyszą wezwanie, by wypłynąć na głębię morza dziejów i zarzucić sieci, by zdobywać ludzi dla ewangelii – dla Boga, dla Chrystusa, dla prawdziwego życia. Ojcowie Kościoła dali bardzo szczególny komentarz do tego zadania. Mówią w ten sposób: dla ryby, stworzonej by żyć w wodzie, wyciągnięcie z morza jest śmiercią. Zostaje jej odjęty pierwiastek życia, by służyć za pokarm człowiekowi. Jednak w misji rybaka ludzi dokonuje się proces odwrotny: my, ludzie, żyjemy wyobcowani, w słonych wodach cierpienia i śmierci; w morzu ciemności bez światła. Sieć ewangelii wyrywa nas z wód śmierci i niesie ku wspaniałości Bożego światła, ku prawdziwemu życiu”.

Benedykt XVI jako pasterz Kościoła Chrystusowego był zatroskany o wszystkich, którzy pragną nosić imię chrześcijan. Wyciągał rękę zarówno do tych, którzy Sobór Watykański II traktowali jako zerwanie z Tradycją, oraz do tych, którzy uważali, że jego reformy nie poszły dostatecznie daleko. Ratzinger w soborze uczestniczył jako ekspert i później często podkreślał konieczność jego właściwej interpretacji. Sobór nie był zerwaniem z przeszłością, ale potrzebuje wciąż właściwej interpretacji w kluczu „hermeneutyki ciągłości”. Ta postawa sprawiała, że mimo niesprawiedliwych opinii nazywających go wcześniej pancernym kardynałem, pozostawał wierny prawdzie związanej nierozerwalnie z miłością. Podkreślał zresztą, że miłość bez prawdy to sentymenty, a na nich nie można budować życia i wiary.

 

Symfoniczność

Bliskie wrażliwości teologicznej Benedykta XVI, a także fascynacji pięknem w liturgii i muzyce, było pojęcie symfoniczności. Stosował je w odniesieniu do objawienia słowa Bożego. Idea symfoniczności ma zastosowanie także w refleksji o Kościele: „Od pierwszej chwili swego istnienia Kościół mówi wszystkimi językami – dzięki mocy Ducha Świętego oraz językom ognia – i żyje we wszystkich kulturach, nie niszczy żadnego z różnorodnych darów i różnych charyzmatów, ale tworzy ze wszystkiego wielką i nową jedność, która godzi jedność i różnorodność” (z katechezy wygłoszonej podczas audiencji generalnej 7 maja 2008).

Papież Benedykt XVI – podobnie jak św. Jan Paweł II, a obecnie także Franciszek – są niestety mało znani. Zbyt rzadko sięgamy po teksty źródłowe. Zadawalamy się fragmentami wyrwanymi z kontekstu i medialnymi interpretacjami – niejednokrotnie błędnymi. Warto więc po teksty papieskie sięgać, pielęgnując w sercu duchowy testament Benedykta XVI: „Trwajcie mocno w wierze! Nie dajcie się zmylić! […] Jezus Chrystus jest naprawdę Drogą, Prawdą i Życiem – a Kościół, przy wszystkich swoich niedoskonałościach, jest naprawdę Jego Ciałem”.

Miejmy nadzieję, że za jakiś czas nie będziemy już modlić się za Benedykta XVI, ale przez jego wstawiennictwo.

[Tekst ukazał się w Piśmie katolickim Pielgrzym 22 i 29 stycznia 2023 R. s. 15-16.]


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
Gigantyczne utrudnienia w kursowaniu pociągów SKM i Kolei Mazowieckich Wiadomości
Gigantyczne utrudnienia w kursowaniu pociągów SKM i Kolei Mazowieckich

Z powodu problemów z zasilaniem sieci trakcyjnej na obszarze Warszawskiego Węzła Kolejowego występują olbrzymie utrudnienia w kursowaniu pociągów Szybkiej Kolei Miejskiej i Kolei Mazowieckich. Niektóre pociągi są odwołane, a inne opóźnione około 60 minut. Wprowadzono wzajemne honorowanie biletów.

[najnowszy sondaż] Tendencja wzrostowa PiS, duży spadek Hołowni. Jaki wynik koalicji Agrounii z Porozumieniem? Wiadomości
[najnowszy sondaż] Tendencja wzrostowa PiS, duży spadek Hołowni. Jaki wynik koalicji Agrounii z Porozumieniem?

Pracownia United Surveys na zlecenie "Wirtualnej Polski" przeprowadziła badanie preferencji partyjnych. Jak chcą głosować Polacy w wyborach parlamentarnych, które odbędą się już za kilka miesięcy?

Idol opozycji Roger Waters broni Putina i atakuje Polaków Wiadomości
Idol opozycji Roger Waters broni Putina i atakuje Polaków

Były muzyk Pink Floyd Roger Waters w rozmowie z dziennikiem "Berliner Zeitung" wygłosił kolejne kontrowersyjne słowa ws. wojny na Ukrainie. Przy okazji wspomniał o Polakach i skrytykował prezydenta USA Joe Bidena.

[WIDEO] Wielki pożar w rafinerii Łukoil w Rosji Wiadomości
[WIDEO] Wielki pożar w rafinerii Łukoil w Rosji

Rosyjskie i ukraińskie media informują, że w rafinerii ropy naftowej Łukoil w miejscowości Kstowo w obwodzie niżnowogrodzkim w Rosji doszło do dużego pożaru. Niebezpieczeństwo zostało już zażegnane, ale strażacy walczyli z ogniem przez kilka godzin.

Czy Finlandia przystąpi do NATO bez Szwecji? Szef MSZ Finlandii zabiera głos Wiadomości
Czy Finlandia przystąpi do NATO bez Szwecji? Szef MSZ Finlandii zabiera głos

Oczekujemy, że Finlandia i Szwecja przystąpią do NATO przed lipcowym szczytem w Wilnie; możliwość wejścia do Sojuszu samej Finlandii bez Szwecji to na razie „spekulacje” – powiedział we wtorek szef MSZ Finlandii Pekka Haavisto po spotkaniu ze swoim szwedzkim odpowiednikiem Tobiasem Billstromem w Helsinkach.

Nie żyje prezes Boeing Poland Wiadomości
Nie żyje prezes Boeing Poland

Nie żyje Rafał Stepnowski, prezes Boeing Poland, szef Boeing International na Polskę i Europę Wschodnią i szef ds. rządowych w Polsce. Był wybitnym menadżerem, działał na rzecz rozwoju gospodarczego Polski, obronności naszego kraju oraz budowy centrów edukacyjnych dla młodzieży. Miał 54 lata.

Rosja może udzielić pomocy. Kadyrow proponuje specjalny status niepodległości Śląska Wiadomości
"Rosja może udzielić pomocy". Kadyrow proponuje "specjalny status niepodległości Śląska"

Podległy Rosji przywódca Republiki Czeczeńskiej Ramzan Kadyrow najnowszy wpis na Telegramie poświęcił Polsce.

Czeska policja poszukuje podejrzanego o zabójstwo kobiety. Może przebywać w Polsce Wiadomości
Czeska policja poszukuje podejrzanego o zabójstwo kobiety. Może przebywać w Polsce

Prascy śledczy poszukują 42-letniego Petra Krausa podejrzewanego o zabójstwo kobiety, do którego doszło w czeskiej Pradze. Mężczyzna może przebywać na terenie Polski. Jest niebezpieczny i może być uzbrojony.

OKO.press: „UE wstrzymuje Polsce wypłatę wszystkich funduszy, nie tylko KPO” Wiadomości
OKO.press: „UE wstrzymuje Polsce wypłatę wszystkich funduszy, nie tylko KPO”

Portal OKO.press informuje we wtorkowej publikacji, że Polska nie może obecnie liczyć nie tylko na pieniądze z Krajowego Planu Odbudowy, ale na praktycznie żadne fundusze z budżetu Unii Europejskiej. Według urzędników z Brukseli Polska nie spełnia kryterium dotyczącego Karty Praw Podstawowych UE. O sprawie informuje również RMF FM.

„To nie jest dobra wiadomość”. Kreml nakazał przygotowanie schronów w całej Rosji Wiadomości
„To nie jest dobra wiadomość”. Kreml nakazał przygotowanie schronów w całej Rosji

„W obliczu wojny na Ukrainie Kreml nakazuje ogólnokrajowy remont schronów przeciwbombowych” – pisze na łamach „The Moscow Times” Piotr Kozłow. „The Moscow Times” był darmowym dziennikiem, który w wersji papierowej funkcjonował do 2017 roku. Obecnie w formie elektronicznej jest prowadzony przez redakcję, która została przeniesiona do Amsterdamu.

Marsz
Godności
Emerytury
Stażowe