loading
Proszę czekać...
Opuścić nieludzką ziemię
Opublikowano dnia 27.07.2017 19:00
Ewakuacja Armii Polskiej z ZSRR do Iranu zakończyła się w sierpniu 1942 roku. Ze względu na bardzo zły stan zdrowia śmiertelność wśród ewakuowanych była duża. Na terytorium Iranu pochowanych zostało 2806 osób, w tym 650 wojskowych. Groby zlokalizowane są na dwóch cmentarzach polskich oraz jako polskie kwatery na innych cmentarzach, głównie ormiańskich.

NAC.
Leszek Masierak

19 lipca 1942 roku z portu w Krasnowodsku nad Morzem Kaspijskim odszedł pierwszy transport polskich żołnierzy i ludności cywilnej, opuszczających ZSRR na mocy porozumienia o całkowitej ewakuacji Armii Polskiej. Przez pół roku z „nieludzkiej ziemi” wyjechało ponad 115 tysięcy Polaków – w tym 78 tysięcy żołnierzy.

Po agresji ZSRR 17 września 1939 roku i aneksji wschodnich terenów Rzeczpospolitej stosunki pomiędzy Polską a ZSRR praktycznie nie istniały. Wprawdzie nie ogłoszono formalnie stanu wojny pomiędzy oboma krajami, jednak Stalin nie uznawał polskiego rządu w Angers, a później Londynie, zaś polskie władze traktowały ZSRR jak państwo wrogie – planowano nawet udział polskich sił zbrojnych w bezpośrednich walkach z Armią Czerwoną w Finlandii. Na włączonych do ZSRR terenach szalał terror, dziesiątki tysięcy polskich obywateli zostało zesłanych, tysiące trafiły do więzień i łagrów. Straszliwy był również los wielu polskich jeńców – ponad dwadzieścia tysięcy zostało zamordowanych, tysiące innych zmuszono do wycieńczających robót.

Z wroga w sojusznika
Sytuacja zmieniła się diametralnie o świcie 22 czerwca 1941 roku. Z roli sojusznika Niemiec Stalin przeobraził się we współwalczącego z aliantami – co natychmiast zauważył rząd brytyjski, proponując Rosjanom pełną współpracę i każdą możliwą pomoc. Również rząd polski starał się wykorzystać okazję do poprawy losu Polaków w ZSRR i ustalenia poprawnych stosunków między oboma krajami. 30 lipca zawarto umowę o przywróceniu stosunków dyplomatycznych, zaś 14 sierpnia w Moskwie podpisano konwencję wojskową, na mocy której powstać miała Armia Polska w ZSRR. Jej dowódcą mianowano generała dywizji Władysława Andersa – niegdyś oficera armii carskiej, od późnej jesieni 1939 roku więzionego przez NKWD. ZSRR ogłosił też „amnestię” dla wszystkich Polaków więzionych lub wywiezionych w ostatnich dwóch latach. Mieli być bazą nowo tworzonej armii – wstępnie planowano utworzenie sześciu dywizji piechoty oraz wielkiej jednostki pancernej i wielkiej jednostki kawalerii. Centrum formowania polskich jednostek zlokalizowano w rejonie Kujbyszewa, Saratowa i Buzułuku.

Cały artykuł w najnowszym numerze "TS" (30/2017) do kupienia w wersji cyfrowej tutaj.



 
Wydarzenia
więcej
Opinie
więcej
Najnowszy numer
Związek
więcej
Wideo gen. Komornicki: Rosjanie przygotowują się do wojny na dużą skalę
Blogi
avatar
Ryszard
Czarnecki

Ryszard Czarnecki: Po co ta konferencja?
(...) Z czterech powodów: 1. bo chcemy stałych baz wojskowych USA w Polsce i zwiększenia liczby ich żołnierzy 2. bo duża liczba krajów arabskich reprezentowanych w Warszawie to szansa na poszerzenie naszych rynków zbytu i zwiększenia inwestycji tych krajów w Polsce 3. bo Polska organizując trzecią globalną konferencję w ciągu ostatnich miesięcy pokazała, że jest ważnym punktem odniesienia w świecie 4. bo to nasz kraj może być pomostem między USA a UE.
avatar
Jerzy
Bukowski

Jerzy Bukowski: Bardzo nieostrożni seniorzy
Czy nasi seniorzy zaczną wreszcie mieć się na baczności?
avatar
Maciej
Michalski

[Kliknij aby zobaczyć całość] Nowy rysunek Michalskiego: "Biedroń"
Ten i więcej rysunków w najnowszym "Tygodniku Solidarność" dostępnym również w aplikacji mobilnej.

Drogi Użytkowniku,

Nasz Serwis korzysta z plików cookies. Przez dalsze aktywne korzystanie z naszego Serwisu (zamknięcie komunikatu, kliknięcie na elementy na stronie poza komunikatem, przeglądanie Serwisu z otwartym komunikatem) bez zmian ustawień Twojej przeglądarki, wyrażasz zgodę na:
• przetwarzanie danych osobowych przez Tysol Sp. z o.o. i naszych zaufanych partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji. Wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć, niezależnie od zgód wyrażonych na pozostałe rodzaje przetwarzania danych. Dowiedz się więcej o zgodzie marketingowej w naszej Polityce prywatności / Cofnij zgodę.

• na zapisywanie plików cookies w Twoim urządzeniu końcowym oraz na korzystanie z informacji w nich zapisanych. Ten rodzaj plików cookies pozwala nam na dopasowanie treści dostępnych w Serwisie do Twoich preferencji, utrzymywania sesji po zalogowaniu oraz zapewnienia optymalnej funkcjonalności Serwisu. Więcej o plikach cookies i sposobie przetwarzania Twoich danych osobowych dowiesz się w naszej Polityce prywatności.