Jesienią 1980 r. w środowiskach studenckich w Polsce pojawiły się idee i programy, których celem była zmiana otaczającej studentów rzeczywistości. Postulaty te dotyczyły zarówno kwestii studenckich, uczelnianych, jak i miały charakter ogólnospołeczny. W ciągu kilku tygodni głównym postulatem środowiska studenckiego stała się rejestracja niezależnej studenckiej organizacji, jaką miało być Niezależne Zrzeszenie Studentów. 18 i 19 października 1980 r. odbył się na Politechnice Warszawskiej zjazd delegatów, na którym powstał Ogólnopolski Komitet Założycielski NZS.

„Nie chcemy seryjnej produkcji magistrów"

Opór władz wobec realizacji postulatów studenckich doprowadził do szeregu akcji protestacyjnych pod koniec 1980 r. Największa eskalacja protestu miała miejsce w Łodzi. Prowadzone przez studentów uczelni łódzkich rozmowy z przedstawicielami władz PRL odpowiedzialnymi za oświatę załamały się. Postulaty studenckie dotyczyły m.in.: skrócenia służby wojskowej dla studentów; wprowadzenia niezależności uczelni w sprawach naukowych i dydaktycznych; wydłużenia czasu studiów do 5 lat; (jednym z ważniejszych haseł strajku było : „Nie chcemy seryjnej produkcji magistrów”); poszanowania autonomii uczelni przez MO i SB. Studenci domagali się również poprawy sytuacji bytowej studiujących i absolwentów oraz ograniczenia cenzury, zaprzestania represji politycznych oraz ukarania winnych brutalnego tłumienia protestów robotniczych w 1970 i 1976 r.

W styczniu i lutym 1981 r. na łódzkich uczelniach trwał najdłuższy w powojennej Europie strajk studencki. Zakończył się sukcesem.

Porozumienie Łódzkie

Strajk studencki w Łodzi zakończył się 18 lutego 1981 roku zawarciem Porozumienia Łódzkiego. W proteście wzięło udział ponad 10 tysięcy studentów łódzkich uczelni. Ostatecznie władze zdecydowały się pójść na kompromis i 17 lutego 1981 r. zarejestrowano NZS. Władze zgodziły się też spełnić kilka postulatów studenckich: skrócenie służby wojskowej studentów, wybór lektoratów (studenci sprzeciwiali się przymusowej nauce języka rosyjskiego), wydłużenie okresu studiów do 5 lat. W porozumieniu zawarto również obietnicę poprawy sytuacji socjalnej studiujących.

CZYTAJ TAKŻE: Dziś mija 43. rocznica rejestracji Niezależnego Zrzeszenia Studentów