401. zebranie plenarne Konferencji Episkopatu Polski odbywa się w Katowicach w związku ze 100-leciem powstania diecezji katowickiej, która w 1992 r. została podniesiona do rangi archidiecezji. Legatem papieskim na uroczystości jubileuszowe papież Franciszek ustanowił kard. Kazimierza Nycza.

Wśród tematów, które biskupi podejmą w Katowicach będzie przede wszystkim kwestia lekcji religii w szkole w związku z redukcją przez Ministerstwo Edukacji Narodowej liczby godzin religii z dwóch do jednej tygodniowo od początku roku szkolnego 2025/2026.

Religia w szkole

W związku z nowymi okolicznościami, w jakich od września przyjdzie nauczycielom religii prowadzić zajęcia w publicznych szkołach i przedszkolach, konieczne stało się przygotowanie przez Komisję Wychowania Katolickiego KEP ogólnych wytycznych, określających sposób korzystania z obowiązujących dokumentów programowych nauczania religii w szkole.

- Mamy od dłuższego czasu bardzo trudną sytuację dotyczącą lekcji religii w szkole - powiedział o. Leszek Gęsiak, rzecznik KEP, przypominając o nowelizacji rozporządzeń MEN odnoszących się do organizacji tych lekcji. Sprowadzają się one w praktyce do ograniczenia statusu religii w publicznej oświacie, czemu sprzeciwia się nie tylko Episkopat Polski, ale wszystkie Kościoły i związki wyznaniowe prowadzące te lekcje w polskich szkołach.

Rzecznik KEP przypomniał, że zarówno dialog Kościoła ze stroną rządową w ramach specjalnej komisji ekspertów, a także Komisji Wspólnej Rządu i Episkopatu nie doprowadziły do porozumienia w tej sprawie. Dwukrotnie też wypowiedział się w tej sprawie Trybunał Konstytucyjny (pierwszy raz w sprawie łączenia klas, a drugi w kwestii wliczania religii do średniej ocen), uznając zmiany ze strony ministerstwa edukacji za niezgodne z Konstytucją i ustawą o oświacie. Strona rządowa nie uznaje jednak jego wyroków, stąd wciąż trwający impas w kwestii nauczania religii w szkołach.

- Mamy więc pewien pat, z którego bardzo trudno jest wyjść. Nie ma też żadnej instytucji prawnej w Polsce, do której moglibyśmy się odwołać. Najwyższym organem jest właśnie Trybunał Konstytucyjny, ale skoro jest nieuznawany, przygotowujemy kolejne kroki prawne, które będą sukcesywnie przez biskupów dyskutowane i pewne rozwiązania będą podejmowane. To są sprawy długofalowe i musimy je przedyskutować przede wszystkim ze względu na dobro dzieci i młodzieży. Uważamy, że te rozporządzenia są dla nich krzywdzące oraz że pozbawiają tego, co najważniejsze: fundamentu aksjologicznego, które gwarantowały dzieciom lekcje religii w szkole - wyjaśnił ks. Leszek Gęsiak.

Katecheza parafialna

Biskupi omówią także stan przygotowań programu katechezy parafialnej. - Gdy mamy tak poważne ograniczenia w prowadzeniu lekcji religii przez MEN, widzimy, że trzeba podjąć działania w kwestii dostosowania katechezy parafialnej do nowej sytuacji. Proces przygotowania nowych wytycznych już się rozpoczął, ale nie został jeszcze zakończony. Temat ten przedstawi bp Artur Ważny - poinformował rzecznik KEP.

• Papież przewodniczył Wigilii Zesłania Ducha Świętego w Watykanie
• Uroczystość Zesłania Ducha Świętego
• Papież: Niech potężny wiatr Ducha zstąpi na nas i otwiera granice serc
• Kard. Radcliffe na Lednicy: jeśli nie podejmujesz ryzyka, nie doświadczysz miłości
• [Tylko u nas] Aleksandra Jakubiak OV: Duch Święty, jak jedwab
• Nadchodzi beatyfikacja Floriberta Bwana Chui - męczennika uczciwości

Ochrona dzieci i młodzieży

Innym tematem podjętym przez biskupów będzie też kwestia ochrony dzieci i młodzieży przed wykorzystywaniem seksualnym w Kościele, którą prowadzi delegat KEP abp Wojciech Polak. Chodzi w tym kontekście głównie o powołanie niezależnej komisji ekspertów do zbadania tego zjawiska. 

- Prace nad powstaniem tej komisji są bardzo zaawansowane, ale jest to temat niezwykle złożony i bardzo delikatny, bo dotyczy osób z bardzo poważnymi zranieniami wewnętrznymi. Zatem waga podjętych rozwiązań jest nieporównywalna z innymi problemami. Trzeba tu naprawdę wielkiej wrażliwości i troski, aby przygotowany kształt komisji, zakres jej działania i kompetencje zespołu, który będzie ją stanowił, rzeczywiście pomógł rozwiązać te trudne sprawy a zarazem odpowiadał na potrzeby osób, które mają poczucie krzywdy - powiedział ks. Gęsiak.

Jak stwierdził, wciąż jest tu jeszcze wiele do zrobienia choćby między KEP a konferencjami przełożonych zgromadzeń zakonnych, bo one także muszą wypracować program zsynchronizowany z ostatecznymi propozycjami Episkopatu w tej kwestii. - Zatem to nie jest tylko kwestia podania daty powstania tej komisji. Ona powstanie za miesiąc, dwa miesiące, pół roku czy rok, nie wiem. Chodzi przede wszystkim o ustalenie takich procedur, które we wszystkich tych strukturach będą dobrze przygotowane - dodał.

Kwestie historyczne

Ponadto w związku z obchodzoną w tym roku 160. rocznicą nadania praw miejskich miastu Katowice, biskupi odwiedzą Urząd Marszałkowski, gdzie w Sali Sejmu Śląskiego wysłuchają wykładu o historii Górnego Śląska i archidiecezji katowickiej. Odprawią także w archikatedrze Chrystusa Króla w Katowicach, której przewodniczyć będzie kard. Kazimierz Nycz.

Przed rozpoczęciem zebrania plenarnego członkowie Prezydium Konferencji Episkopatu Polski oraz kard. Kazimierz Nycz udali się pod pomnik poległych górników przed Kopalnią Węgla Kamiennego „Wujek”, gdzie modlili się za ofiary tragicznych wydarzeń z 16 grudnia 1981 r. O tym krótkim, ale wzruszającym momencie opowiedział obecny na spotkaniu z dziennikarzami bp Marek Szkudło, administrator archidiecezji katowickiej.

- Jestem wikarym z "Wujka", w sierpniu 1981 r. przyszedłem do parafii św. Michała w Katowicach i przeżywałem najpierw poświęcenie sztandaru "Solidarności", a potem przyszedł 13 grudnia, stan wojenny i tragedia śmierci dziewięciu górników. Dlatego bardzo chciałem, aby dziś pierwsze kroki Prezydium Episkopatu skierowało właśnie pod krzyż w kopalni "Wujek". Byliśmy tam i modliliśmy się o postawę odwagi w wyznawaniu prawdy - powiedział bp Szkudło.

Biskupi odwiedzili także sanktuarium w Piekarach Śląskich, gdzie sprawowali Mszę św. - Zgromadzeni w tym szczególnym miejscu u Matki Bożej Piekarskiej pragniemy prosić ją, by orędowała za nami u swojego Syna Jezusa Chrystusa, nieustannie nam wypraszała miłosierdzie i miłość, pomagała nam zwracać nasze serca ku Niemu, aby nam przewodniczył w naszym codziennym życiu - powiedział na miejscu przewodniczący KEP abp Tadeusz Wojda SAC.

lk