Co musisz wiedzieć:

• Procedura ułaskawieniowa – prezydent może działać na wniosek sądu lub z urzędu i podejmuje ostateczną decyzję niezależnie od wcześniejszych opinii.
• Sprawa Roberta Bąkiewicza – po prawomocnym wyroku skazującym wszczęto postępowanie ułaskawieniowe z urzędu, na wniosek prokuratora.
• Andrzej Duda ułaskawił najmniej osób spośród prezydentów III RP – 146 ułaskawień i 970 odmów przez dwie kadencje.

Na końcu tej listy plasuje się Andrzej Duda, który wydał do tej pory, od 2015 r., postanowienia, na mocy których ułaskawionych zostało 146 osób; 970 osobom odmówiono ułaskawienia – poinformowała prezydencka kancelaria.

• Komunikat dla mieszkańców woj. kujawsko-pomorskiego
• NFZ wydał ważny komunikat
• Trybunał przyznał rację opiekunom. Rząd Tuska blokuje wyrok, a świadczeń nie ma
• Niepokojące informacje z granicy. Komunikat Straży Granicznej
• Koniec ery Tuska za rok? Strategia PO przed wyborami parlamentarnymi
• Ukraina zawyża liczbę zużytej amunicji? Wiceprezes PGZ wątpi w ukraińskie dane
• IMGW wydał ostrzeżenie. Możliwe wyłączenia prądu w północnych województwach
• Rząd chce zlikwidować Akademię Kopernikańską i Szkołę Główną Mikołaja Kopernika

Prezydenckie ułaskawienia. Kto był rekordzistą?

Najwięcej osób ułaskawił urzędujący przez dwie kadencje Aleksander Kwaśniewski – łącznie 4302 osoby. Odmów ułaskawień prezydent Kwaśniewski wydał 2639.

Lech Wałęsa zajął drugie miejsce na podium – mimo że był prezydentem przez jedną kadencję, zastosował prawo łaski wobec aż 3454 osób, odmówił ułaskawienia w 444 przypadkach.

Bronisław Komorowski ułaskawił 360 osób, odmówił 1544 osobom. Lech Kaczyński ułaskawił 201 osób i wydał 913 odmów.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda od dnia 6 sierpnia 2015 r. do dnia 15 lipca 2025 r. wydał postanowienia, na mocy których: 146 osób zostało ułaskawionych, 970 osobom odmówiono ułaskawienia 

– przekazała Kancelaria Prezydenta.

Jak poinformował urząd, za czasów prezydentury Andrzeja Dudy postępowania ułaskawieniowe wobec 74 osób wszczęto w tzw. trybie drugim prezydenckim, z urzędu.

Wyrok ws. Roberta Bąkiewicza

Bąkiewicz został skazany przez sąd rejonowy w Warszawie za użycie siły wobec protestujących kobiet na rok prac społecznych w wymiarze 30 godzin miesięcznie i 10 tys. nawiązki dla pokrzywdzonej oraz podanie wyroku do publicznej wiadomości. Wyrok zasadniczo został utrzymany w II instancji.

Wkrótce potem Bąkiewicz skierował do Prezydenta RP wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania o jego ułaskawienie, zaś zastępca PG, działając z upoważnienia ówczesnego prokuratora generalnego, wszczął z urzędu 24 listopada 2023 r. postępowanie ułaskawieniowe wobec Bąkiewicza.

Szczegóły procedury

Prośby o ułaskawienie przekazuje się na podstawie art. 565 par. 2 K.p.k. Prokuratorowi Generalnemu celem nadania im biegu w trybie art. 561 K.p.k. (tzw. tryb pierwszy) albo w trybie art. 567 par. 2 K.p.k. (tzw. tryb drugi – prezydencki, z urzędu).

Jak informuje KPRP na swej stronie, tryb pierwszy polega na przekazaniu prośby o ułaskawienie do Prokuratora Generalnego, który następnie przesyła ją do sądu, który wydał w danej sprawie wyrok. Jeżeli w danej sprawie orzekał tylko sąd pierwszej instancji i wyda on opinię pozytywną, to przesyła Prokuratorowi Generalnemu akta sprawy wraz ze swoją opinią, a w razie negatywnej opinii pozostawia prośbę bez dalszego biegu.

Tryb drugi również polega na przekazaniu prośby skazanego o ułaskawienie do sądu jak w trybie pierwszym, z tym że negatywne zaopiniowanie prośby przez sąd nie powoduje pozostawienia prośby bez biegu.

Prezydent podejmuje autonomiczną decyzję

Jak informuje KPRP na swej stronie, nadanie biegu prośbie w „trybie drugim” ma miejsce wówczas, gdy z treści prośby wynika uzasadnione przypuszczenie, że skazany może zasługiwać na łaskę z powodu np. nienagannej opinii środowiskowej, odbycia znacznej części kary pozbawienia wolności czy naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem.

Nadanie prośbie biegu w „trybie drugim” nie przesądza o decyzji prezydenta, który – na podstawie dokumentów – podejmuje decyzję, pozytywną lub negatywną.