Święto św. Jana, Apostoła i Ewangelisty

Za bytności Chrystusa na ziemi

Pochodził z Galilei. Urodził się najprawdopodobniej w Betsaidzie. Wraz z bratem Jakubem - i podobnie jak późniejsi apostołowie Szymon i Andrzej - trudnił się połowem ryb. Wszyscy czterej powołani zostali przez Jezusa nad jeziorem Genezaret.

W opisów ewangelicznych wynika, że Jan był wcześniej uczniem Jana Chrzciciela i po wskazaniu prze z proroka na to, kim jest Baranek Boży, młody uczeń udał się za Jezusem. Nawet w gronie samych apostołów był on jednym z najbliższych Nauczycielowi - nazywany jest również uczniem umiłowanym. Był z Jezusem np. na Górze, w czasie Przemienienia, i w Ogrodzie Oliwnym, zaraz przed pojmaniem. Z uwagi na porywczy charakter Jana i Jakuba, Jezus nazwał ich obu synami gromu.

Z opisu Ewangelii wynika, że Jan, jako jedyny z uczniów, trwał pod krzyżem wraz Maryją. Jemu to także Jezus powierzył swą Matkę pod opiekę.

W poranek zmartwychwstania, Jan wespół z Szymonem Piotrem pobiegli go grobu Jezusa, zaalarmowani przez Marię Magdalenę. Tu Jan, choć dobiegł pierwszy, ustąpił miejsca Piotrowi. Z kolei podczas spotkania apostołów ze Zmartwychwstałym w Galilei, to Jan, jako pierwszy, rozpoznaje Jezusa i mówi o tym pozostałym.

• Boże Narodzenie na Jasnej Górze. Abp Depo: jesteście dziedzicami łaski
• Tłumy w bazylice Narodzenia Pańskiego. Kard. Pizzaballa: Pan działa w dyskrecji i spełnia swoje obietnice
• [Tylko u nas] Aleksandra Jakubiak OV: Cierpliwy i wielkiej kreatywności
• W Rzymie zamknięto pierwsze Drzwi Święte Roku Jubileuszowego
• Abp Budzik reaguje na sprawę pożaru kościoła w Lublinie: straty są ogromne
• Święto św. Szczepana, pierwszego męczennika, i drugi dzień świąt Bożego Narodzenia
• Papież: wszędzie na świecie są ci, którzy wybierają sprawiedliwość, nawet jeśli to kosztuje
• Dzieci w Polsce kolędują dla dzieci ze Sri Lanki
• [wywiad] Kard. Burke: wiara nie może być sprowadzona do programu politycznego lub ruchu społecznego

Ewangelista i Teolog

Świętemu Janowi przypisuje się autorstwo czwartej Ewangelii, zwanej Janową, a także trzech listów i Apokalipsy, które wchodzą również w kanon Nowego Testamentu.

Na przełomie II i III wieku po Chrystusie, Tertulian opisał zesłanie świętego Jana na wyspę Patmos. Wygranie to miało nastąpić w wyniku tego, że tortury nie odnosiły żadnych skutków na ciele Jana. Najpopularniejsza teoria dotycząca jego śmierci mówi o odejściu z przyczyn naturalnych w sędziwym wieku. Według niej Jan byłby jedynym z grona Dwunastu, który nie zginął śmiercią męczeńską.

Pierwszym, który wskazał św. Jana, jako autora czwartej Ewangelii, był św. Ireneusz z Lyonu. Ów biskup mówił już w II wieku, że umiłowanym uczniem oraz autorem tzw. Pism Janowych, jest właśnie najmłodszy uczeń Jezusa.

Ewangelia Janowa powstała najpóźniej ze wszystkich Ewangelii, które weszły do kanonu Pisma Świętego, blisko roku 90, w pracowni św. Jana w Efezie. Współczesna egzegeza biblijna mówi o kolejnych redakcjach tych pism, co wskazywałoby na pewien rdzeń opisywanych wydarzeń, czyli pierwotne źródło, oraz kolejne prace ulepszające tekst pod względem językowym. Wszyscy ci autorzy zaliczani są w poczet efeskiej szkoły św. Jana.

Kult

Od czasów pradawnych Jan był jednym z najbardziej poważanych świętych. Pod jego wezwaniem figuruje też jedna z czterech najważniejszych świątyń Rzymu, katedra biskupa Rzymu - bazylika św. Jana na Lateranie.

Święty jest m.in. patronem Albanii i Azji Mniejszej oraz kościelnych stanów i licznych grup zawodowych: dziewic i wdów oraz teologów, farmaceutów, ślusarzy, bednarzy, płatnerzy a także wszelkich zawodów związanych z pisaniem, kopiowaniem i wytwarzaniem papierów oraz grafik i projektów na papierze.