Co musisz wiedzieć: 

• O ile 26 grudnia dyspensy od piątkowego postu jakościowego zostały wydane w prawie wszystkich diecezjach w Polsce, o tyle 2 stycznia już w niewielu;
• Większość ordynariuszy nie zdecydowała się na dyspensy pomimo trwania długiego weekendu;
• Na udzielenie dyspensy od obowiązku wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych zdecydowali się m.in. abp Adrian Galbas i abp Józef Guzdek.

Post

W Kościele katolickim wszystkich wiernych w wieku 18-60 lat post ścisły - tj. ilościowy i jakościowy - obowiązuje dwa dni w roku: w Środę Popielcowa oraz Wielki Piątek. Post ilościowy i jakościowy obejmuje jeden posiłek pełny, czyli do syta i dwa posiłki skromniejsze. Nie spożywa się wtedy również mięsa oraz - zwyczajowo, nie prawnie -  alkoholu.

Natomiast w każdy piątek roku - poza nielicznymi wyjątkami - wierni w wieku 14-60 lat winni są zachowywać post jakościowy - polegający na wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych. Post nie obowiązuje osób poważnie chorych oraz podróżujących.

Wyjątki od postu obejmują uroczystości kościelne przypadające w piątki oraz jeden stały piątek w roku, czyli szósty dzień w oktawie Wielkiej Nocy. Oktawa wielkanocna to jedyny czas w roku, gdy wszystkie dni traktowane są na prawach uroczystości.

Dyspensa

Oprócz wyjątków od piątkowego postu przypadającego na mocy samego prawa, biskupi mogą udzielić dyspensy od wstrzemięźliwości, w wypadkach, gdy uznają oni, że będzie to z korzyścią dla samych wiernych. Jednym z najczęstszych powodów udzielania takiej dyspensy są np. długie weekendy, gdy w ciągu przypada kilka świąt. 

Przypomnijmy także, że obowiązywanie dyspensy lub jej brak związane są z miejscem naszego przebywania, nie tego, skąd pochodzimy. Czyli np. jeśli mieszkamy na stałe w miejscu, w którym biskup nie udzielił dyspensy, ale chwilowo gościmy na terenie diecezji, w której owa dyspensa jest wydana, to jesteśmy dyspensą objęci.

Gdzie 2 stycznia nie obowiązuje piątkowy post?

Dyspensa od obowiązku wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych udzielona została w archidiecezji warszawskiej i białostockiej oraz diecezji warszawsko – praskiej, elbląskiej, ełckiej i pelplińskiej.

• Wspólnota z Taizé ogłosiła Łódź miejscem przyszłorocznego Europejskiego Spotkanie Młodych
• Leon XIV: jesteśmy wezwani do rozważania tego, co Pan uczynił dla nas w minionym roku
• Dziś trzecia rocznica śmierci Benedykta XVI
• Kościół powszechny - najważniejsze wydarzenia 2025 roku
• Kościół w Polsce - najważniejsze wydarzenia 2025 roku
• Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi. Dlaczego Maryja nosi miano Theotokos?
• Światowy Dzień Pokoju. Leon XIV: dobroć jest rozbrajająca
• Kościół w Polsce - zapowiedzi wydarzeń w 2026 roku

O co biskupi proszą w zamian?

Abp Józef Guzdek, metropolita białostocki, zobowiązał korzystających z dyspensy do zadośćuczynienia w formie modlitwy w intencji o pokój na świecie (dziesiątek różańca) lub dowolnej jałmużny na rzecz potrzebujących lub ubogich.

Metropolita warszawski, abp Adrian Galbas zachęca, aby korzystający tego dnia z dyspensy ofiarowali dowolną modlitwę według intencji Ojca Świętego albo podjęli czyn miłosierdzia.

Biskup elbląski Wojciech Skibicki prosi, by korzystający z dyspensy, dobrowolnie, przy okazji, wsparli jałmużną osoby znajdujące się w potrzebie.

Biskup ełcki Jerzy Mazur zaleca, aby wierni przyjmujący dar dyspensy odmówili Modlitwę Pańską w intencji pokoju na świecie i ochrony życia poczętego. 

maj