Niemcy podjęły decyzję o stacjonowaniu brygady pancernej na Litwie, co jest odpowiedzią na rosnące zagrożenie ze strony Rosji oraz niestabilną sytuację na wschodniej flance NATO.
Mamy jasną misję. Musimy zapewnić ochronę, wolność i bezpieczeństwo naszym litewskim sojusznikom tutaj, na wschodniej flance NATO
- oświadczył dowodzący brygadą generał Christoph Huber.
Pod jego komendą na Litwie służy obecnie około 150 żołnierzy Bundeswehry, a do końca roku liczba ta ma wzrosnąć do około 500 - informuje we wtorek portal stacji n-tv.
"Pierwszy raz w historii"
We wtorek oficjalnie do służby na Litwie została włączona 45. brygada pancerna Bundeswehry. Brygada pancerna ma osiągnąć gotowość operacyjną do 2027 roku. Planowana jest stała obecność do 5 tys. żołnierzy, przy czym główną bazą będzie kompleks koszarowy z poligonem wojskowym w Rudnikach, który dopiero ma powstać. Do czasu ukończenia projektu początkowo wykorzystywane będą tymczasowe rozwiązania w litewskich koszarach w pobliżu Wilna.
Bundeswehra po raz pierwszy w swojej historii buduje brygadę bojową za granicą
- zauważył portal stacji BR24.
Poprzez stałą obecność na Litwie "rząd niemiecki chce wysłać Moskwie sygnał odstraszający. W krajach bałtyckich wiele osób obawia się agresji Rosji".
Rozmieszczenie 45. Brygady Pancernej na Litwie jest pierwszym przypadkiem stałej obecności wojsk niemieckich za granicami kraju od II wojny światowej
- przypomina portal Wirtualna Polska.
Obiecanki Berlina
Przypomnijmy, że pierwotnie latem 2022 roku w obliczu inwazji Rosji na Ukrainę kanclerz Niemiec Olaf Scholz obiecał Litwinom w Wilnie, że na Litwie będzie stacjonowała na stałe niemiecka brygada. Brygada niemieckiej Bundeswehry składa się z blisko 5000 żołnierzy, wiec Litwini wówczas wyszli z założenia, że ich kraju będzie broniło dodatkowo - oprócz obecnych już sił wojskowych NATO - 5000 Niemców.
Po tym występie Scholza w sprawie Bundeswehry na Litwie oficjalnie działo się niewiele. Ponieważ kanclerz w swojej wypowiedzi nie podał żadnych dat, po upływie paru miesięcy Litwini zaczęli pytać, kiedy przyjadą ci obiecani niemieccy żołnierze. Niemcy zareagowały wtedy w grudniu 2022 poprzez ambasadora Niemiec Matthiasa Petera Sonna, który powiedział, że litewska niecierpliwość i dociekliwość co do daty przybycia niemieckich żołnierzy na Litwę jest nie na miejscu i pogarsza relacje obu państw. Oznajmił wówczas także, że Litwini za dużo mówią o tej brygadzie, oczekując, że dyskusja ta ucichnie.
Wystąpienie niemieckiego ambasadora wywołało na Litwie bardzo zróżnicowane reakcje. Z jednej strony było słychać komentarze oburzenia i protestu, a z drugiej lęku przed konsekwencjami. Zdaniem eksperta Michała Mistewicza, który zajmuje się tym tematem na łamach portalu Czas Wschodni, na Litwie ostatecznie przeważyło przekonanie, że jeśli będzie się głośno domagać od Niemiec tej brygady, to Niemcy mogą się rozmyślić i Litwa nie osiągnie absolutnie nic. Dlatego zdecydowano uzbroić się w cierpliwości i krok po kroku, ale bez presji czekać na kolejne ruchy Niemiec.
Umowy litewsko-niemieckie
Ostatecznie do ratyfikacji umowy litewsko-niemieckiej dotyczącej stacjonowania 5000 niemieckich żołnierzy na Litwie doszło w dniu wizyty niemieckiego ministra obrony Borisa Pistoriusa w Wilnie 26 września. Wspomniane porozumienie umożliwia Niemcom utworzenie na Litwie niemieckich placówek oświatowych oraz infrastruktury handlowej, które będą objęte zwolnieniami od podatków.
Umowa ta przybrała kluczową rolę dla obecności niemieckiej brygady na Litwie po tym, jak Niemcy oświadczyły, że do stałego stacjonowania swoich żołnierzy potrzebują odpowiedniej infrastruktury, którą ma zapewnić Litwa.
Ponadto do poważnych rozmów między Niemcami i Litwinami doszło dopiero pod koniec 2023 roku. I to wtedy po raz pierwszy ze strony niemieckiej padła data - 2027 rok. W kwietniu 2024 roku na Litwę trafiło około 20 niemieckich żołnierzy, którzy mieli przygotowywać zaplecze dla kolejnych niemieckich mundurowanych.
W połowie września 2024 strony uzgodniły warunki statusu niemieckich sił zbrojnych i pracowników cywilnych na Litwie. Kwestie uregulowane w tej umowie dotyczą prawa pobytu, prawa podatkowego, systemu szkolnictwa, ochrony zdrowia, ruchu drogowego i bezpieczeństwa publicznego.
