Płeć biologiczna czy prawna

Sędziowie Sądu Najwyższego w Londynie mieli rozstrzygnąć, co w rozumieniu  prawa oznacza „płeć” – czy chodzi o płeć biologiczną, czy też o płeć prawną, „potwierdzoną”, do której kwalifikowane są również osoby transpłciowe po uzyskaniu odpowiedniego certyfikatu. 

Spór prawny rozpoczął się od uchwalenia przez rząd Szkocji w 2018 r. ustawy, której celem było zapewnienie równowagi płci w zarządach instytucji sektora publicznego. Miało to zwiększyć liczbę kobiet na wyższych stanowiskach.

W określonych parytetach uwzględniono więc także osoby transpłciowe, posiadające dokumenty uzgodnienia płci. Sprzeciwili się temu aktywiści z organizacji Dla Kobiet Szkocji (For Women Scotland). Zaapelowali jednocześnie, aby za płeć uznano wyłącznie „niezmienny stan biologiczny”.

Wydana w środę jednomyślna decyzja sądu w Londynie stanowi, że terminy „kobieta” i „płeć” w Ustawie o równości z 2010 r. odnoszą się do biologicznej kobiety i płci biologicznej.

Zastrzeżono jednak, by nie interpretować tego wyroku jako triumfu jednej lub większej liczby grup w społeczeństwie kosztem innej. Sąd stwierdził, że przepisy zapewniają osobom transpłciowym „ochronę nie tylko przed dyskryminacją ze względu na chronioną cechę zmiany płci, ale także przed dyskryminacją bezpośrednią, dyskryminacją pośrednią i nękaniem ze względu na nabytą płeć”.

• Ważny komunikat dla mieszkańców Krakowa
• Ważne informacje dla kierowców. Nowe przepisy wchodzą w życie
• IMGW wydał komunikat. Oto co nas czeka
• Czytelnicy alarmują. Zadaliśmy pytania o samochody Bundeswehry w Polsce
• "Będzie nam Ciebie brakować". Smutny komunikat warszawskiego zoo
• Resort edukacji nie dotrzymał słowa. "Wśród dyrektorów i nauczycieli narasta niepokój"
• Płonie dzwonnica, najstarszy drewniany zabytek na warszawskiej Pradze. Trwa akcja służb
• Komunikat dla mieszkańców Warszawy
• Nie żyje ceniony scenarzysta
• Jest decyzja Sądu Najwyższego. Ten kandydat nie wystartuje w wyborach prezydenckich

„Przestrzenie dla kobiet są dla kobiet”

Emocje, jakie wzbudzała sprawa uznania odniesienia płci do stanu biologicznego, mają praktyczne uzasadnienie. Poprzedziła je wieloletnia debata na temat praw osób transseksualnych i kobiet. Dyskusja stała się szczególnie gorąca choćby po ujawnieniu gwałtu transseksualnej Isli Bryson, która został umieszczona w więzieniu dla kobiet. 

Susan Smith, współzałożycielka organizacji For Women Scotland, powiedziała po ogłoszeniu wyroku:

Dziś sędziowie powiedzieli to, w co zawsze wierzyliśmy – że kobiety są chronione ze względu na swoją płeć biologiczną. Płeć jest prawdziwa, a kobiety mogą teraz czuć się bezpiecznie. Usługi i przestrzenie przeznaczone dla kobiet są dla kobiet i jesteśmy ogromnie wdzięczni Sądowi Najwyższemu za to orzeczenie.

J.K. Rowling skomentowała

Głos w sprawie zabrała też J.K. Rowling, autorka bestsellerowej powieści o Harrym Potterze, która w przeszłości broniła ścisłego rozróżnienia pojęć płci w pojęciu biologicznym. Pisarka stwierdziła w mediach społecznościowych:

(…) udało się doprowadzić do rozpatrzenia tej sprawy przez Sąd Najwyższy, a wygrywając, ochroniono prawa kobiet i dziewcząt w całej Wielkiej Brytanii.

Jednakże Maggie Chapman, posłanka Szkockich Zielonych, znana działaczka na rzecz praw osób transpłciowych, powiedziała:

– To głęboko niepokojący wyrok w sprawie praw człowieka i ogromny cios dla najbardziej zmarginalizowanych osób w naszym społeczeństwie.