Co musisz wiedzieć:

• Szacuje się, że reżim białoruski więzi około 1200 opozycjonistów.
• Andrzeja Poczobuta, dziennikarza, eseistę, blogera i członka mniejszości polskiej na Białorusi, reprezentowała jego córka Jana Poczobut.
• Mzia Amaglobeli to dziennikarka uwięziona w Gruzji.

Laureaci Nagrody Sacharowa

Podczas ceremonii wręczenia Nagrody Sacharowa za Wolność Myśli 2025, która odbyła się we wtorek 16 grudnia w Strasburgu, przewodnicząca Roberta Metsola powiedziała:

Jestem dumna, że mogę przyznać tegoroczną Nagrodę Sacharowa dziennikarzom Andrzejowi Poczobutowi i Mzii Amaglobeli w uznaniu ich odważnej walki o wolność słowa i demokratyczną przyszłość Białorusi i Gruzji. Izba ta solidaryzuje się z Mzią i Andrzejem i wzywa do ich natychmiastowego uwolnienia z więzienia — ponieważ mówienie władzy prawdy nigdy nie może być przestępstwem.

• Komunikat Straży Granicznej. Pilne doniesienia z granicy
• Komunikat dla mieszkańców woj. małopolskiego
• NFZ wydał pilny komunikat
• Ważny komunikat dla mieszkańców Krakowa
• Komunikat dla mieszkańców woj. warmińsko-mazurskiego
• Marek Jakubiak wziął ślub. Zdjęcie obiegło sieć
• GPC: Rząd planuje rozszczelnienie zapory na granicy z Białorusią

Andrzej Poczobut, dziennikarz uwięziony na Białorusi

Andrzeja Poczobuta, dziennikarza, eseistę, blogera i członka mniejszości polskiej na Białorusi, reprezentowała jego córka Jana Poczobut, która powiedziała posłom do Parlamentu Europejskiego:

– To wielki zaszczyt stać tu dzisiaj i odebrać tę nagrodę w imieniu mojego ojca. (…) Od prawie pięciu lat moja rodzina żyje w ciszy, niepewności i nieobecności kogoś, kogo kochamy. I dzisiaj chcę wyrazić moją najgłębszą wdzięczność Parlamentowi Europejskiemu za pamięć o nim – i za pamięć o wszystkich rodzinach, które żyją z tymi samymi pytaniami bez odpowiedzi.

„Nazwiska przestają być statystykami”

Nawiązując do przypadku Mikałaja Statkiewicza, prominentnego członka białoruskiej opozycji, który zaginął we wrześniu 2025 r., dodała:

Kiedy wypowiadamy (ich) nazwiska na głos, przestają być statystykami. Znów stają się realne. I dlatego wasza uwaga, uwaga Parlamentu Europejskiego, ma tak duże znaczenie. Zachowuje godność człowieka tam, gdzie wszystko inne próbuje ją wymazać.

Rezolucje potępiające represje

Eurodeputowani przyjęli kilka rezolucji potępiających represje na Białorusi, żądających uwolnienia więźniów politycznych (ich liczbę szacuje się na ponad 1200 osób), potępiających współudział prezydenta Łukaszenki z Rosją w wojnie na Ukrainie oraz wzywających do zaostrzenia sankcji i wsparcia dla białoruskich sił demokratycznych, niezależnych mediów i obrońców praw człowieka. Parlament jest zdecydowanym zwolennikiem opozycji demokratycznej na Białorusi i w 2020 roku przyznał jej Nagrodę Sacharowa za wolność myśli. W marcu 2023 r. europosłowie przyjęli rezolucję w sprawie Andrzeja Poczobuta.

Mzia Amaglobeli, dziennikarka uwięziona w Gruzji

Mzię Amaglobeli, gruzińską dziennikarkę, współzałożycielkę i dyrektor niezależnych mediów Batumelebi i Netgazeti, reprezentowała jej koleżanka, również dziennikarka, Irma Dimitradze, która także pracuje dla Batumelebi.

Przemówienie Amaglobeli

Odczytała posłom przemówienie Mzii Amaglobeli:

Przyjmuję (tę nagrodę) w imieniu moich kolegów, dziennikarzy, którzy obecnie walczą w Gruzji o ocalenie dziennikarstwa jako takiego. Pracują niestrudzenie, abyście usłyszeli głos oporu obywateli Gruzji, aby prawda nie została uciszona.

Odnosząc się do władz swojego kraju, Mzia Amaglobeli napisała:

Ten reżim jest bezwzględny (…). Niszczy wolne dziennikarstwo, znosi opozycyjne partie polityczne i więzi ich przywódców, skutecznie likwiduje organizacje pozarządowe, określa pracujących w nich jako „agentów zagranicznych” (…). Nie udało się jednak uciszyć protestów. Być może dlatego oświadczenia Unii Europejskiej popierające naród gruziński były silniejsze i bardziej precyzyjne niż kiedykolwiek. I za to jestem głęboko wdzięczna.

Po nawiązaniu do aspiracji narodu gruzińskiego do członkostwa w UE zakończyła swoje przemówienie, podkreślając:

Los naszej walki nie zależy tylko od nas, ponieważ nasza walka nie dotyczy tylko nas. (…) Walcz z nami i dla nas. Walcz tak, jak walczyłbyś o wolność swoich krajów. Użyj każdego mechanizmu, jaki masz do dyspozycji, i zrób to, zanim będzie za późno.

PE potępił represyjne przepisy

Jeśli chodzi o Gruzję, kandydatkę do członkostwa w UE od 2023 r., posłowie do Parlamentu Europejskiego zdecydowanie potępili znaczące odstępstwa demokracji w kraju i potępili represyjne przepisy (takie jak ustawa o „agentach zagranicznych”), ataki na wolność słowa i prasy oraz tłumienie pokojowych protestów.

Nagroda Sacharowa

Nagroda im. Sacharowa za wolność myśli – przyznana po raz pierwszy w 1988 r. Nelsonowi Mandeli i Anatolijowi Marczence – to najwyższe wyróżnienie za działania na rzecz praw człowieka przyznawane przez Unię Europejską. Nagroda jest dowodem uznania dla pojedynczych osób, grup i organizacji, które wniosły wybitny wkład w obronę wolności myśli. Dzięki niej oraz związanej z nią sieci Unia Europejska udziela laureatom wsparcia, dodając im sił i umacniając ich pozycję w walce o słuszną sprawę.

Wśród laureatów nagrody znajdują się dysydenci, przywódcy polityczni, dziennikarze, prawnicy, działacze organizacji społeczeństwa obywatelskiego, pisarze, matki, żony, przywódcy mniejszości, grupa walcząca z terroryzmem, działacze na rzecz pokoju, działacz zaangażowany w walkę z torturami, rysownik, wieloletni więźniowie sumienia, reżyser, Organizacja Narodów Zjednoczonych, a nawet nastolatka walcząca o prawo do edukacji. Nagroda promuje w szczególności wolność słowa, prawa mniejszości, poszanowanie prawa międzynarodowego, rozwój demokracji oraz wprowadzanie rządów prawa. Kilku laureatom, np. Nelsonowi Mandeli, Malali Yousafzai, Denisowi Mukwege i Nadii Murad, przyznano też Pokojową Nagrodę Nobla.

Parlament Europejski wręcza Nagrodę im. Sacharowa wraz z kwotą 50 tys. euro na uroczystym posiedzeniu plenarnym w Strasburgu odbywającym się pod koniec roku. Każda grupa polityczna Parlamentu może nominować kandydatów, podobnie jak indywidualni posłowie (wymagane jest poparcie co najmniej 40 posłów dla danego kandydata). Kandydatury prezentowane są w trakcie wspólnego posiedzenia Komisji Spraw Zagranicznych i Komisji Rozwoju oraz Podkomisji Praw Człowieka, których członkowie wyłaniają w głosowaniu trójkę finalistów. Ostatecznie laureata lub laureatów wyłania Konferencja Przewodniczących – organ PE, którym kieruje przewodniczący PE, złożony z przywódców wszystkich grup politycznych reprezentowanych w Parlamencie.