[Tylko u nas] Marek Jan Chodakiewicz: Dziewiąte Sympozjum

Już mamy dziewiąte sympozjum wiosenne, które zorganizowały Katedra im. Kościuszki oraz Centrum Studiów nad Intermarium w naszej uczelni, The Institute of World Politics. Lady Blanka Rosenstiel pomogła jak zwykle. Tym razem większość wykładowców przybyła z Polski. Przyjaźnimy się i współpracujemy od niemal 30 lat. Ich projekty badawcze zachwycają. Tematyka jak zwykle ezoteryczna.
/ pixabay.com
Dr. Wojciech Jerzy Muszyński w pionierski sposób opisał polskie formacje wojskowe walczące po stronie Ententy w ramach armii rosyjskiej w czasie I wojny światowej. Nazwał je „białymi legionami”. To odróżniało je od „czerwonych legionów”, stworzonych głównie przez lewicowców, a w tym socjalistę Józefa Piłsudskiego, po stronie Państw Centralnych. 

Najpierw powstał w 1915 r. tzw. Legion Puławski, z tysiącem ochotników. Potem szeregi powiększyły się znacznie, zmieniono też nazwę na „Brygadę strzelecką”.  Rosjanie nakazali również usunięcie wszelkich odznak i dystynkcji polskich z mundurów. I tak było przez następne 2 lata. Całkowita zmiana nastała dopiero po powstaniu I Korpusu Polskiego w 1918 r.

Tutaj chciałbym odnotować, że dr Muszyński wybrał bardzo oryginalne podejście wizualne, aby wytłumaczyć ewolucję sytuacji polskich oddziałów w szeregach carskich. Od samego początku Polacy dokładali sobie nieregulaminowo orzełki i inne odznaki. Rosjanie się wściekali i rozkazywali ich zdejmowanie. Jak tylko było można, polscy żołnierze znów je przypinali.  Oddolne i spontaniczne popisy patriotyzmu przybrały formę instytucjonalną po rewolucji lutowej w 1917 r. Na początku Polacy zachowali rosyjskie bączki na czapkach, a wpinali sobie orzełki na piersi. Potem pozbyli się rosyjskich znaków w ogóle. Mundury pozostały rosyjskie, bo innych nie było. Piechota miała też francuskie hełmy. Ale wszędzie były orzełki nawet przy rosyjskich orderach, tak jak u gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego.

Jego żołnierze wyzwolili Mińsk, Mohylew i Bobrujsk. Odtworzyli naszą Rzeczpospolitą na ziemiach I rozbioru. Pierwsza niepodległa Polska powstała nie w Warszawie, a właśnie na Kresach wiosną 1918 r.

Następny prelegent, dr Sebastian Bojemski opowiedział nam fascynującą historię Borysa Smysłowskiego, białego oficera, antybolszewika. Smysłowski był oficerem artylerii armii rosyjskiej. Podczas rewolucji i wojny domowej współpracował z Borysem Sawinkowem. Potem walczył w armii ochotniczej pod gen. Denikinem i gen. Wranglem. W 1920 r. uciekł do Polski. Zamieszkał w Warszawie, potem w Berlinie. Wnet został rekrutowany przez niemiecki wywiad wojskowy. Dostał awans na majora wywiadu w akademii niemieckiego sztabu generalnego. 

A przy okazji wstąpił do masonerii: „Starożytnej Prymitywnej Egipskiej loży rytu wschodniego Memphis-Mizraim”. Nie wiadomo, czy odzwierciedlało to jego własne zainteresowania osobiste, czy też zadania wywiadowcze. Notabene, środowisko masońskie było infiltrowane przez sowiecki wywiad, a w tym i w Polsce. Ponadto był członkiem białorosyjskiej organizacji podziemnej z kwaterą w Berlinie. Smysłowski został rezydentem w Berlinie.

W czasie II wojny światowej Smysłowski operował pod pseudonimem „von Regenau”, a potem Holmston, przy Grupie Armii „Północ” wojsk III Rzeszy. Zorganizował 12 batalionów szkoleniowych wywiadowców: 60 000 żołnierzy, kilkuset oficerów, a w tym 4 generałów. Chciał użyć Niemców, aby wyzwolić Rosję od bolszewizmu. I działał w ramach niemieckiego wywiadu wojskowego – Abwehrstelle.

W marcu 1942 r. płk Smysłowski stworzył Sonderstab/Sonderdivision „Russland”, potężną siłę walczącą przeciwko sowieckim partyzantom i sabotażystom. Kadry „Russland” to biali Rosjanie, Sowieci, Ukraińcy; część z nich była oficerami kontraktowymi WP przed wojną. Zwalczali czerwoną propagandę, przeprowadzali akcje sabotażowe poza liniami frontu (wysłano 700 komandosów w tym celu) oraz wysyłali fałszywych partyzantów, aby rozwalać prawdziwe oddziały podziemia komunistycznego. 

Warto dodać, że organizacja Smysłowskiego była poddana inwigilacji przez komunistów. Najbliżej udało się do Sonderstabu dostać Bogusławowi Hrynkiewiczowi i Arturowi Ritter-Jastrzębskiemu. Brali oni jednocześnie udział w prowokacjach przeciwko Armii Krajowej, m.in. słynnego zajęcia antykomunistycznego archiwum Delegatury Rządu, za pomocą ludzi Smysłowskiego. Podziemie polskie starało go się zlikwidować bez skutku. Natomiast NSZ udało się wprowadzić agenta do Sonderstabu: ppor. Stanisława Mancewicza z kontrwywiadu.

W grudniu 1943 r. rozwiązano Sonderdivision, a Smysłowski zotał aresztowany przez Niemców za nieautoryzowane kontakty z podziemiem polskim i ukraińskim. Współpracował m.in. z Muszkieterami oraz NSZ, a w tym pod koniec z Brygadą Świętokrzyską. Pozostawał nadal w związku z wolnomularstwem polskim. 

W 1945 r. Smysłowski, już na wolności, wycofał się z niedobitkami rosyjskiej dywizji SS, przezwanej 1 Rosyjską Armią Narodową, do Liechtensteinu. Nie wydano go Stalinowi. Wyemigrował do Argentyny. Pozostał wrogiem komuny do końca. A Polaków wrogiem nie był. Ciekawostka: jego wnuczka mieszkała w Krakowie jeszcze w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia.

Dr Jolanta Mysiakowska-Muszyńska przysłała nam swój referat, niestety nie mogła uszczęśliwić nas swą obecnością. Pani doktor jest specjalistką m.in. od endeczek – kobiet Narodowej Demokracji. Nikt nie miał większych zasług w pracy u podstaw niż ta grupa wybitnych intelektualistek i działaczek, takich jak Gabriela Balicka, Zofia Sokolnicka, Wanda Ładzina i inne. Autonomiczne kobiety i twarde patriotki; często inspirowała je walka ich matek i babć, a w tym i na polach bitewnych powstań 1830 i 1863 r. 

Walka o prawa kobiet szła ręka w rękę z walką o wolność Polski. W styczniu 1919 r. Polacy i Polki mogli po raz pierwszy głosować. Dzięki endeczkom, którym udało się zmobilizować elektorat kobiecy, najwięcej głosów uzyskała Narodowa Demokracja. W ten sposób pobito opcję uznawaną za „socjalistyczny raj głupków”. Endeczki stały na czele zmian korzystnych dla kobiet aż do zamachu stanu Piłsudskiego w 1926 r. Potem zastąpiły je młodsze działaczki Młodzieży Wszechpolskiej i Obozu Narodowo-Radykalnego oraz jego odłamów.

Dziewczyny ND pokazały, że najważniejsza jest solidarność narodowa, a nie walka klas czy walka płci i lewackie partyjniactwo. Dzięki nim kobiety zaczęły się mocniej identyfikować z ideami konserwatywnymi, katolickimi i narodowymi. Dominowały akcje samopomocy – nie tylko akademickiej, ale również w środowisku wiejskim, robotniczym i rzemieślniczym. Endeczki kontynuowały swoją działalność w ramach Narodowej Organizacji Kobiet i innych tego typu związkach w okresie międzywojennym. Ale podstawą zawsze pozostawało wszechpolskie dobro ogółu, a nie tylko Polek. Ich hasłem pozostawało to, że kobiety miały równe prawa z mężczyznami, ale inne obowiązki.

Dr Tomasz Sommer przyjechał, aby opowiedzieć o statystyce ofiar operacji antypolskiej NKWD (1937-1938). Prawie 1 milion Sowietów zostało zamordowanych podczas Wielkiej Czystki. Ofiar operacji polskiej było ponad 200 000, z czego między 135 000 a 140 000 ludzi rozstrzelano. Czyli osoby pochodzenia polskiego, bowiem uznane za takie (często arbitralnie) stanowiły największą grupę ofiar sowieckiego ludobójstwa. Powtórzmy: na około 800 000 sowieckich Polaków ofiarami operacji antypolskiej padło około 200 000 osób, czyli 25 procent wszystkich Polaków w Sowdepii.  Była to też największa zbrodnia tego typu w międzywojennej Europie: w czasach pokojowych. Notabene pionierem badań statystycznych w sprawie antypolskiej operacji jest Sergei Prudovsky. 

Polaków mordowano na podstawie rozkazu Stalina i Biura Politycznego z sierpnia 1937 r. Operację kilkakrotnie przedłużano. Był to jedyny mord w ramach tzw. operacji narodowościowej, który miał miejsce na terenie całego Związku Sowieckiego. Oznacza to, że Polaków ścigano wszędzie. Do tej pory w literaturze funkcjonuje fałszywa liczba 111 091 osób. Zresztą nawet rosyjski „Memoriał” nie bardzo wie, skąd taki raport pochodzi. Prawdopodobnie powstał on w trakcie trwania mordowania, nie uwzględnił więc całości tego krwawego przedsięwzięcia. Badania dr. Sommera całkowicie przekreślają ten nieprawidłowy szacunek. 

Ostatnia prezentacja sympozjum to raport ze Związku Sowieckiego w połowie lat osiemdziesiątych. Jego autor, Charles Winkler z wywiadu wojskowego USA, został posłany za Ural jako oficjalny inspektor. Jego zadaniem było sprawdzić, czy Moskwa wypełnia zobowiązania wynikające z traktatów ograniczających ilość rakiet z głowicami nuklearnymi. Fascynujące, szkoda że nie mogę 93 zdjęć z tej ekspedycji opublikować w Tysolu. 

A swoją drogą szkoda też, że nie możecie Państwo tak łatwo przyjechać do nas, aby uczestniczyć w naszych sympozjach i konferencjach. Co jest moim życzeniem Wielkanocnym. Wesołego Jajka!

Marek Jan Chodakiewicz

Waszyngton, DC, 21 kwietnia 2019 r.
www.iwp.edu

Artykuł pochodzi z najnowszego numeru "TS" (16/2019) do kupienia w wersji cyfrowej tutaj.

 

POLECANE
Iran grozi atakiem na instalacje wody pitnej. Kraje Zatoki Perskiej zostaną bez wody z ostatniej chwili
Iran grozi atakiem na instalacje wody pitnej. Kraje Zatoki Perskiej zostaną bez wody

Rosnące napięcie na Bliskim Wschodzie może uderzyć w podstawy życia milionów ludzi. Kluczowa infrastruktura dostarczająca wodę pitną w krajach Zatoki Perskiej znalazła się w centrum zagrożenia po ostrzeżeniach Iranu.

Podwójne ceny paliwa na Słowacji. Cudzoziemcy zapłacą więcej z ostatniej chwili
Podwójne ceny paliwa na Słowacji. Cudzoziemcy zapłacą więcej

Słowacki rząd wprowadził wyższe ceny oleju napędowego dla kierowców z zagranicy. Decyzja ma ograniczyć tzw. turystykę paliwową, a wśród wskazywanych powodów pojawiają się m.in. masowe zakupy paliwa przez Polaków.

Burza po wypowiedzi Schetyny. KO w sojuszu z Konfederacją? polityka
Burza po wypowiedzi Schetyny. KO w sojuszu z Konfederacją?

Polityczna burza po słowach Grzegorza Schetyny. Prawo i Sprawiedliwość jednoznacznie odcina się od jakiejkolwiek współpracy z Donaldem Tuskiem, a jego politycy ostrzegają przed możliwymi powyborczymi układami.

Wypadek na lotnisku w Nowym Jorku, piloci w ciężkim stanie. Wstrzymano wszystkie loty Wiadomości
Wypadek na lotnisku w Nowym Jorku, piloci w ciężkim stanie. Wstrzymano wszystkie loty

Lotnisko LaGuardia w Nowym Jorku zostało całkowicie zamknięte po groźnym wypadku na pasie startowym. Odrzutowiec pasażerski zderzył się z pojazdem służb, a wśród rannych są piloci w ciężkim stanie. Ruch lotniczy wstrzymano, a samoloty przekierowano na inne lotniska.

Znany sportowiec ogłosił koniec kariery Wiadomości
Znany sportowiec ogłosił koniec kariery

Czołowy przed laty kolumbijski kolarz Nairo Quintana ogłosił w niedzielę, że z końcem tegorocznego sezonu w wieku 36 lat zakończy sportową karierę. Przez lata był jednym z najlepszych na świecie górali w peletonie, ale jego sukcesy były przerywane przez skandale dopingowe.

Nieukończony wątek w „Na Wspólnej”. Co postanowią scenarzyści? Wiadomości
Nieukończony wątek w „Na Wspólnej”. Co postanowią scenarzyści?

Bożena Dykiel przez ostatnie 20 lat była stałą postacią w serialu „Na Wspólnej”, wcielając się w rolę Marii Zięby. Choć od roku nie pojawiała się na planie z powodu problemów ze zdrowiem, jej wątek fabularny wciąż nie został zakończony.

Tragiczna śmierć żołnierza w Sulechowie. Żandarmeria prowadzi postępowanie Wiadomości
Tragiczna śmierć żołnierza w Sulechowie. Żandarmeria prowadzi postępowanie

W niedzielę Żandarmeria Wojskowa poinformowała o śmierci żołnierza z jednostki wojskowej w Sulechowie. Komunikat pojawił się po południu na platformie Facebook.

IMGW wydał komunikat. Oto co nas czeka w najbliższym czasie Wiadomości
IMGW wydał komunikat. Oto co nas czeka w najbliższym czasie

Jak informuje IMGW, nad północną Europą dominować będą niże znad Morza Północnego i Oceanu Arktycznego. Wpływ niżów zaznaczy się także na krańcach południowych kontynentu. Nad pozostałą częścią Europy dominować będzie obszar wyżowy rozciągający się od Wysp Azorskich po Rosję. Polska będzie pod wpływem tego obszaru. Po południu na północnym zachodzie kraju zaznaczy się wpływ rozmywającego się chłodnego frontu atmosferycznego, związanego z niżem znad Morza Barentsa. Napływać będzie powietrze polarne morskie.

Nagła decyzja w Vikersund. Konkurs odwołany z ostatniej chwili
Nagła decyzja w Vikersund. Konkurs odwołany

Z powodu zbyt silnego wiatru, zagrażającemu bezpieczeństwu zawodników, odwołano niedzielny konkurs Pucharu Świata w skokach narciarskich na mamucim obiekcie w norweskim Vikersund. W kwalifikacjach, które wcześniej próbowano przeprowadzić, upadek miał Kacper Tomasiak.

Nie żyje dziennikarz TVP3. Miał zaledwie 23 lata Wiadomości
Nie żyje dziennikarz TVP3. Miał zaledwie 23 lata

Środowisko dziennikarskie pogrążone jest w żałobie po śmierci Kryspina Sandaka. 23-letni reporter był związany z TVP3 Katowice i programem „Aktualności”, gdzie zajmował się głównie tematami społecznymi.

REKLAMA

[Tylko u nas] Marek Jan Chodakiewicz: Dziewiąte Sympozjum

Już mamy dziewiąte sympozjum wiosenne, które zorganizowały Katedra im. Kościuszki oraz Centrum Studiów nad Intermarium w naszej uczelni, The Institute of World Politics. Lady Blanka Rosenstiel pomogła jak zwykle. Tym razem większość wykładowców przybyła z Polski. Przyjaźnimy się i współpracujemy od niemal 30 lat. Ich projekty badawcze zachwycają. Tematyka jak zwykle ezoteryczna.
/ pixabay.com
Dr. Wojciech Jerzy Muszyński w pionierski sposób opisał polskie formacje wojskowe walczące po stronie Ententy w ramach armii rosyjskiej w czasie I wojny światowej. Nazwał je „białymi legionami”. To odróżniało je od „czerwonych legionów”, stworzonych głównie przez lewicowców, a w tym socjalistę Józefa Piłsudskiego, po stronie Państw Centralnych. 

Najpierw powstał w 1915 r. tzw. Legion Puławski, z tysiącem ochotników. Potem szeregi powiększyły się znacznie, zmieniono też nazwę na „Brygadę strzelecką”.  Rosjanie nakazali również usunięcie wszelkich odznak i dystynkcji polskich z mundurów. I tak było przez następne 2 lata. Całkowita zmiana nastała dopiero po powstaniu I Korpusu Polskiego w 1918 r.

Tutaj chciałbym odnotować, że dr Muszyński wybrał bardzo oryginalne podejście wizualne, aby wytłumaczyć ewolucję sytuacji polskich oddziałów w szeregach carskich. Od samego początku Polacy dokładali sobie nieregulaminowo orzełki i inne odznaki. Rosjanie się wściekali i rozkazywali ich zdejmowanie. Jak tylko było można, polscy żołnierze znów je przypinali.  Oddolne i spontaniczne popisy patriotyzmu przybrały formę instytucjonalną po rewolucji lutowej w 1917 r. Na początku Polacy zachowali rosyjskie bączki na czapkach, a wpinali sobie orzełki na piersi. Potem pozbyli się rosyjskich znaków w ogóle. Mundury pozostały rosyjskie, bo innych nie było. Piechota miała też francuskie hełmy. Ale wszędzie były orzełki nawet przy rosyjskich orderach, tak jak u gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego.

Jego żołnierze wyzwolili Mińsk, Mohylew i Bobrujsk. Odtworzyli naszą Rzeczpospolitą na ziemiach I rozbioru. Pierwsza niepodległa Polska powstała nie w Warszawie, a właśnie na Kresach wiosną 1918 r.

Następny prelegent, dr Sebastian Bojemski opowiedział nam fascynującą historię Borysa Smysłowskiego, białego oficera, antybolszewika. Smysłowski był oficerem artylerii armii rosyjskiej. Podczas rewolucji i wojny domowej współpracował z Borysem Sawinkowem. Potem walczył w armii ochotniczej pod gen. Denikinem i gen. Wranglem. W 1920 r. uciekł do Polski. Zamieszkał w Warszawie, potem w Berlinie. Wnet został rekrutowany przez niemiecki wywiad wojskowy. Dostał awans na majora wywiadu w akademii niemieckiego sztabu generalnego. 

A przy okazji wstąpił do masonerii: „Starożytnej Prymitywnej Egipskiej loży rytu wschodniego Memphis-Mizraim”. Nie wiadomo, czy odzwierciedlało to jego własne zainteresowania osobiste, czy też zadania wywiadowcze. Notabene, środowisko masońskie było infiltrowane przez sowiecki wywiad, a w tym i w Polsce. Ponadto był członkiem białorosyjskiej organizacji podziemnej z kwaterą w Berlinie. Smysłowski został rezydentem w Berlinie.

W czasie II wojny światowej Smysłowski operował pod pseudonimem „von Regenau”, a potem Holmston, przy Grupie Armii „Północ” wojsk III Rzeszy. Zorganizował 12 batalionów szkoleniowych wywiadowców: 60 000 żołnierzy, kilkuset oficerów, a w tym 4 generałów. Chciał użyć Niemców, aby wyzwolić Rosję od bolszewizmu. I działał w ramach niemieckiego wywiadu wojskowego – Abwehrstelle.

W marcu 1942 r. płk Smysłowski stworzył Sonderstab/Sonderdivision „Russland”, potężną siłę walczącą przeciwko sowieckim partyzantom i sabotażystom. Kadry „Russland” to biali Rosjanie, Sowieci, Ukraińcy; część z nich była oficerami kontraktowymi WP przed wojną. Zwalczali czerwoną propagandę, przeprowadzali akcje sabotażowe poza liniami frontu (wysłano 700 komandosów w tym celu) oraz wysyłali fałszywych partyzantów, aby rozwalać prawdziwe oddziały podziemia komunistycznego. 

Warto dodać, że organizacja Smysłowskiego była poddana inwigilacji przez komunistów. Najbliżej udało się do Sonderstabu dostać Bogusławowi Hrynkiewiczowi i Arturowi Ritter-Jastrzębskiemu. Brali oni jednocześnie udział w prowokacjach przeciwko Armii Krajowej, m.in. słynnego zajęcia antykomunistycznego archiwum Delegatury Rządu, za pomocą ludzi Smysłowskiego. Podziemie polskie starało go się zlikwidować bez skutku. Natomiast NSZ udało się wprowadzić agenta do Sonderstabu: ppor. Stanisława Mancewicza z kontrwywiadu.

W grudniu 1943 r. rozwiązano Sonderdivision, a Smysłowski zotał aresztowany przez Niemców za nieautoryzowane kontakty z podziemiem polskim i ukraińskim. Współpracował m.in. z Muszkieterami oraz NSZ, a w tym pod koniec z Brygadą Świętokrzyską. Pozostawał nadal w związku z wolnomularstwem polskim. 

W 1945 r. Smysłowski, już na wolności, wycofał się z niedobitkami rosyjskiej dywizji SS, przezwanej 1 Rosyjską Armią Narodową, do Liechtensteinu. Nie wydano go Stalinowi. Wyemigrował do Argentyny. Pozostał wrogiem komuny do końca. A Polaków wrogiem nie był. Ciekawostka: jego wnuczka mieszkała w Krakowie jeszcze w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia.

Dr Jolanta Mysiakowska-Muszyńska przysłała nam swój referat, niestety nie mogła uszczęśliwić nas swą obecnością. Pani doktor jest specjalistką m.in. od endeczek – kobiet Narodowej Demokracji. Nikt nie miał większych zasług w pracy u podstaw niż ta grupa wybitnych intelektualistek i działaczek, takich jak Gabriela Balicka, Zofia Sokolnicka, Wanda Ładzina i inne. Autonomiczne kobiety i twarde patriotki; często inspirowała je walka ich matek i babć, a w tym i na polach bitewnych powstań 1830 i 1863 r. 

Walka o prawa kobiet szła ręka w rękę z walką o wolność Polski. W styczniu 1919 r. Polacy i Polki mogli po raz pierwszy głosować. Dzięki endeczkom, którym udało się zmobilizować elektorat kobiecy, najwięcej głosów uzyskała Narodowa Demokracja. W ten sposób pobito opcję uznawaną za „socjalistyczny raj głupków”. Endeczki stały na czele zmian korzystnych dla kobiet aż do zamachu stanu Piłsudskiego w 1926 r. Potem zastąpiły je młodsze działaczki Młodzieży Wszechpolskiej i Obozu Narodowo-Radykalnego oraz jego odłamów.

Dziewczyny ND pokazały, że najważniejsza jest solidarność narodowa, a nie walka klas czy walka płci i lewackie partyjniactwo. Dzięki nim kobiety zaczęły się mocniej identyfikować z ideami konserwatywnymi, katolickimi i narodowymi. Dominowały akcje samopomocy – nie tylko akademickiej, ale również w środowisku wiejskim, robotniczym i rzemieślniczym. Endeczki kontynuowały swoją działalność w ramach Narodowej Organizacji Kobiet i innych tego typu związkach w okresie międzywojennym. Ale podstawą zawsze pozostawało wszechpolskie dobro ogółu, a nie tylko Polek. Ich hasłem pozostawało to, że kobiety miały równe prawa z mężczyznami, ale inne obowiązki.

Dr Tomasz Sommer przyjechał, aby opowiedzieć o statystyce ofiar operacji antypolskiej NKWD (1937-1938). Prawie 1 milion Sowietów zostało zamordowanych podczas Wielkiej Czystki. Ofiar operacji polskiej było ponad 200 000, z czego między 135 000 a 140 000 ludzi rozstrzelano. Czyli osoby pochodzenia polskiego, bowiem uznane za takie (często arbitralnie) stanowiły największą grupę ofiar sowieckiego ludobójstwa. Powtórzmy: na około 800 000 sowieckich Polaków ofiarami operacji antypolskiej padło około 200 000 osób, czyli 25 procent wszystkich Polaków w Sowdepii.  Była to też największa zbrodnia tego typu w międzywojennej Europie: w czasach pokojowych. Notabene pionierem badań statystycznych w sprawie antypolskiej operacji jest Sergei Prudovsky. 

Polaków mordowano na podstawie rozkazu Stalina i Biura Politycznego z sierpnia 1937 r. Operację kilkakrotnie przedłużano. Był to jedyny mord w ramach tzw. operacji narodowościowej, który miał miejsce na terenie całego Związku Sowieckiego. Oznacza to, że Polaków ścigano wszędzie. Do tej pory w literaturze funkcjonuje fałszywa liczba 111 091 osób. Zresztą nawet rosyjski „Memoriał” nie bardzo wie, skąd taki raport pochodzi. Prawdopodobnie powstał on w trakcie trwania mordowania, nie uwzględnił więc całości tego krwawego przedsięwzięcia. Badania dr. Sommera całkowicie przekreślają ten nieprawidłowy szacunek. 

Ostatnia prezentacja sympozjum to raport ze Związku Sowieckiego w połowie lat osiemdziesiątych. Jego autor, Charles Winkler z wywiadu wojskowego USA, został posłany za Ural jako oficjalny inspektor. Jego zadaniem było sprawdzić, czy Moskwa wypełnia zobowiązania wynikające z traktatów ograniczających ilość rakiet z głowicami nuklearnymi. Fascynujące, szkoda że nie mogę 93 zdjęć z tej ekspedycji opublikować w Tysolu. 

A swoją drogą szkoda też, że nie możecie Państwo tak łatwo przyjechać do nas, aby uczestniczyć w naszych sympozjach i konferencjach. Co jest moim życzeniem Wielkanocnym. Wesołego Jajka!

Marek Jan Chodakiewicz

Waszyngton, DC, 21 kwietnia 2019 r.
www.iwp.edu

Artykuł pochodzi z najnowszego numeru "TS" (16/2019) do kupienia w wersji cyfrowej tutaj.


 

Polecane