Na początku kwietnia 2025 r. Karolina Romanowska uzyskała zgodę na przeprowadzenie ekshumacji ofiar rzezi wołyńskiej. Wcześniej w 2024 r. przewodnicząca Stowarzyszenia Pojednanie Polsko-Ukraińskie złożyła formalny wniosek w tej sprawie. Chodziło o groby w miejscowości Ugły w obwodzie rówieńskim.

Rozwiązanie kwestii wołyńskiej to jedyny sposób, by odebrać paliwo propagandowe Rosji

– przekonywała wówczas założycielka stowarzyszenia Pojednanie Polsko-Ukraińskie.

18 osób z mojej rodziny zostało zamordowanych we wsi Ugły. Na pewno więc jest to dla mnie też osobista misja, żeby ekshumacje na Wołyniu odblokować. Zwłaszcza że żyją jeszcze wciąż te osoby, które tam się urodziły, i chciałyby przed swoją śmiercią godnie pożegnać bliskich. Mieć pewność, że nie leżą gdzieś na polu i że to miejsce w końcu jest oznaczone

– mówiła Karolina Romanowska.

W mojej rodzinie nigdy nie było żadnej nienawiści do narodu ukraińskiego. Jak tylko zaczęła się wojna w 2022 r., to od razu ruszyliśmy z pomocą i do dziś stoimy po stronie Ukrainy. Wiemy, że UPA w latach 40. XX w. była jedynie niewielkim procentem całego społeczeństwa ukraińskiego

– tłumaczyła.

Z oficjalnej odpowiedzi ukraińskiej strony wynikało, że koordynację ekshumacji przejmie ukraiński Instytut Pamięci Narodowej. Prace miały być wstępnie zaplanowane na maj 2025 roku.

• Niepokojące informacje z granicy. Komunikat Straży Granicznej
• Komunikat dla mieszkańców i turystów woj. zachodniopomorskiego
• Komunikat dla mieszkańców Podkarpacia
• Alarm na lotnisku Chopina. Trwa ewakuacja
• Turyści zasypują biura podróży lawinami pytań. Czy wakacje w Egipcie można odwołać?
• PKP Intercity wydał pilny komunikat
• Komunikat dla mieszkańców Suwałk
• Embraer obiecuje uruchomienie linii produkcyjnej w Polsce, ale LOT i tak ma wybrać niemiecko-francuskiego Airbusa
• Ryszard Rynkowski wydał oświadczenie. "Zawiodłem wielu z Was"

Zamieszanie wokół ekshumacji ofiar Rzezi Wołyńskiej w Ugłach

Według doniesień portalu Wirtualna Polska, pomimo udzielonej zgody na ekshumacje, prace nie ruszyły. Jak przekazało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, dokumentacja całego procesu nie jest pełna. Co więcej, dokumenty dostarczone przez stowarzyszanie "nie potwierdzają możliwości prowadzenia prac poszukiwawczych w Ugłach" przez ukraińskie Przedsiębiorstwo Komunalne "Dolya". Również w tym przypadku resort wskazuje na konieczność uzupełnienia dokumentacji.

To ogromne rozczarowanie. Po raz pierwszy Ukraina wyraziła formalną gotowość do współpracy, wskazała konkretny termin i instytucje odpowiedzialne za realizację. Wydawało się, że wszystko jest gotowe

- powiedziała Romanowska. Zapowiedziała też, że nie zrezygnuje z prób doprowadzenia do rozpoczęcia ekshumacji.

Dwa lata starań i rozmów z ekspertami doprowadziły nas do momentu, który miał być ważnym postępem. Dlaczego nie doszło do rozpoczęcia prac? Sądzę, iż urzędnicy wybierają łatwiejsze sprawy

- wskazała przewodnicząca stowarzyszenia Pojednanie Polsko-Ukraińskie.

Dodatkowo, Wirtualna Polska zapytała urzędników resortu kultury, dlaczego, mimo otrzymania pisemnej zgody strony ukraińskiej, prace nie mogą zostać rozpoczęte. Do czasu publikacji artykułu nie nadeszła jednak odpowiedź.

Rzeź wołyńska. Dramat w Ugłach

O tym, co wydarzyło się 12 maja 1943 r. w miejscowości Ugły na Wołyniu, niedaleko Saren, opowiadał m.in. Piotr Mosiejczyk, wujek Karoliny Romanowskiej, w swoich wspomnieniach spisanych w 1985 r.

Zamordowano tam 100 Polaków, a także Ukraińców. Za zbrodnią stała Ukraińska Armia Powstańcza (UPA).

Polska wieś Ugły liczyła 320 mieszkańców, zamieszkiwali [w niej] Polacy, Niemcy, [którzy] wyjechali do Niemiec po przyjściu władzy ZSRR na [te] tereny i pięć rodzin Białorusinów. Wieś otoczono z trzech stron. Od strony łąk i lasów pozostały otwarte pola, tam stały karabiny maszynowe. Po bardzo znikomej obronie bandy wdarły się do wsi, tam zaczęły palić i rabować. Zamordowano 257 osób; zginęły nawet całe rodziny, ja zostałem ciężko ranny, dobę leżałem w lesie, potem [zostałem] odwieziony do szpitala w Sarnach […]. Pomordowanych i spalonych na Ugłach po kilku dniach pochował mój ojciec Mosiejczyk Aleksander wraz z Pawłem Kucnerem i Wincentym Grabką. Pochowani [zostali] we wspólnej mogile, na miejscu, gdzie stała kaplica

– relacjonował Piotr Mosiejczyk.