Komisja podjęła decyzję o skierowaniu dodatkowego zalecenia do rządu polskiego, ponieważ pojawiły się nowe zastrzeżenia dotyczące praworządności w Polsce. Niezawisłość wymiaru sprawiedliwości ma bowiem nadrzędne znaczenie dla zapewnienia praworządności. Komisja nie przestanie zajmować się tą sprawą i będzie nadal poszukiwać rozwiązań w dialogu z władzami polskimi, niezależenie od innych działań, które być może podejmie, jeżeli dialog nadal nie będzie przynosił wyników.

W szczególności Komisja zaleca dziś władzom polskim, aby:

• podjęły działania następcze, do których zostały wezwane już w zaleceniu z dnia 27 lipca br.;
• w pełni wykonały wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 i 9 grudnia 2015 r., zgodnie z którymi stanowiska sędziów Trybunału Konstytucyjnego ma objąć trzech sędziów wybranych zgodnie z prawem w październiku 2015 r.;
• ogłosiły i w pełni wykonały wszystkie wyroki Trybunału Konstytucyjnego, w tym wyroki wydane dnia 9 marca i 11 sierpnia 2016 r. dotyczące ustawy o Trybunale Konstytucyjnym;
• w pełni przestrzegały wyroków Trybunału Konstytucyjnego podczas nowelizowania ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, uwzględniły w pełni opinię Komisji Weneckiej, a także zadbały, aby skuteczność Trybunału Konstytucyjnego jako gwaranta Konstytucji nie była podważana;
• zaniechały działań i wypowiedzi publicznych, które mogłyby podważyć legitymację i skuteczne działanie Trybunału Konstytucyjnego;

• – ponadto, aby zagwarantowały, by Trybunał Konstytucyjny mógł dokonać skutecznej kontroli zgodności z Konstytucją ustawy o statusie sędziów, ustawy o organizacji i trybie postępowania oraz ustawy – Przepisy wprowadzające przed ich wejściem w życie, a także zagwarantowały, by odnośne wyroki zostały niezwłocznie ogłoszone i w pełni wykonane;
• – dopilnowały, aby powołanie nowego Prezesa Trybunału Konstytucyjnego nie miało miejsca, dopóki wyroki Trybunału Konstytucyjnego dotyczące zgodności nowych ustaw z Konstytucją nie zostaną ogłoszone i w pełni wykonane, oraz dopóki trzech sędziów, którzy zostali wybrani zgodnie z prawem w październiku 2015 r. przez Sejm VII kadencji, nie podejmie swoich obowiązków w Trybunale Konstytucyjnym;
• – zapewniły, by do czasu zgodnego z prawem powołania nowego Prezesa Trybunału Konstytucyjnego jego funkcję sprawował Wiceprezes Trybunału, a nie sędzia pełniący obowiązki Prezesa Trybunału albo osoba powołana na stanowisko Prezesa Trybunału w dniu 21 grudnia 2016 r.;

Kolejne działania
Komisja wzywa rząd polski do pilnego rozwiązania wyszczególnionych w zaleceniu problemów w terminie 2 miesięcy i do poinformowania Komisji o podjętych w tym celu krokach. Komisja – na podstawie zalecenia – jest nadal gotowa prowadzić z rządem Rzeczypospolitej Polskiej konstruktywny dialog. W przypadku braku zadowalających działań następczych w wyznaczonym terminie Komisja dysponuje swobodą uznania w odniesieniu do wszczęcia procedury określonej w art. 7 Traktatu. Procedura, o której mowa w art. 7, może zostać również wszczęta na uzasadniony wniosek jednej trzeciej państw członkowskich, Parlamentu Europejskiego lub Komisji.
Komisja przypomina również, że w zaleceniu przyjętym na podstawie ram na rzecz umocnienia praworządności nie wyklucza się bezpośredniego wszczęcia procedury na podstawie art. 7 Traktatu, gdyby doszło do nagłego pogorszenia sytuacji w państwie członkowskim, co wymagałoby silniejszej reakcji ze strony Unii Europejskiej.

Na tym etapie Komisja gromadzi i analizuje wszelkie istotne informacje oraz ocenia, czy istnieją wyraźne przesłanki wskazujące na systemowe zagrożenie praworządności. Jeżeli na podstawie zebranych informacji Komisja uzna, że istnieje systemowe zagrożenie praworządności, rozpoczyna dialog z danym państwem członkowskim, wysyłając do niego odpowiednio uzasadnioną „opinię na temat praworządności”. Opinia ta jest ostrzeżeniem dla danego państwa członkowskiego oraz daje mu możliwość udzielenia odpowiedzi.

    Zalecenie Komisji: Na drugim etapie, o ile sprawa nadal nie została rozwiązana w sposób zadowalający, Komisja może skierować do danego państwa członkowskiego „zalecenie w sprawie praworządności”. W takim przypadku Komisja zaleca, aby państwo członkowskie rozwiązało stwierdzone problemy w wyznaczonym terminie i poinformowało ją o działaniach podjętych w tym celu. Zalecenie Komisji jest podawane do publicznej wiadomości.

    Działania podejmowane w następstwie zalecenia Komisji: Na trzecim etapie Komisja monitoruje działania podjęte przez dane państwo członkowskie w odpowiedzi na jej zalecenia. W przypadku braku zadowalających działań następczych w wyznaczonym terminie Komisja dysponuje swobodą uznania w odniesieniu do wszczęcia procedury określonej w art. 7 Traktatu. Procedura ta może zostać wszczęta na uzasadniony wniosek jednej trzeciej państw członkowskich, Parlamentu Europejskiego lub Komisji.

Wydział prasy 
Komisja Europejska Przedstawicielstwo w Polsce