Co musisz wiedzieć?

• Wojewoda mazowiecki postanowił o usunięciu nazw „Jedwabne” i „Radziłów” z głazów w Muzeum Treblinka, uznając, że brak jednoznacznych dowodów na deportacje mieszkańców tych miejscowości do Treblinki II
• IPN sprzeciwił się decyzji wojewody

Wojewoda wyraził zgodę na usunięcie nazw „Radziłów” i „Jedwabne” w Treblince

Według ustaleń „Życia Siedleckiego” do wojewody wpłynęło pismo z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, skierowane do dyrektora Muzeum Treblinka i zawierające decyzję Międzynarodowej Rady Treblinki, która miała uznać, że Żydzi z Radziłowa i Jedwabnego nie zostali zamordowani w Treblince. 29 września 2025 r. podjęła uchwałę, że nazwy obu miejscowości nie powinny widnieć na kamieniach symbolizujących transporty do obozu zagłady. W związku z tym dyrektor muzeum 25 listopada miał wystąpić do wojewody o zgodę na usunięcie nazw „Radziłów” i „Jedwabne”.

- "Wojewoda wyraził zgodę na usunięcie wskazanych napisów, a informacja ta została przekazana do Muzeum w Treblince, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków"

- napisano w piśmie wojewody mazowieckiego w odpowiedzi na zapytanie Życia Siedleckiego.

• Pilne doniesienia z granicy. Komunikat straży granicznej
• ZUS wydał ważny komunikat w sprawie emerytur
• Duża awaria. Nie działa wiele aplikacji i stron internetowych
• Wyłączenia prądu w woj. pomorskim. Ważny komunikat
• IMGW wydał komunikat. Oto co nas czeka
• KRUS wydał komunikat dla rolników
• Ważny komunikat dla mieszkańców Wrocławia
• Śmierć Barbary Skrzypek. Prokuratura wydała komunikat

IPN protestuje

Inaczej sytuację ocenia Instytut Pamięci Narodowej, który stanowczo sprzeciwił się zmianom. Instytut opublikował w tej sprawie oświadczenie, podkreślając, że decyzja wojewody jest nieuzasadniona i niezgodna z opinią historyków IPN:

„Z zaskoczeniem przyjmujemy decyzję wojewody mazowieckiego, który wyraził zgodę na usunięcie nazw „Radziłów” i „Jedwabne” z głazów upamiętniających Żydów deportowanych przez Niemców do niemieckiego obozu zagłady Treblinka II.”

IPN zaznaczył, że istnieją przesłanki przemawiające za pozostawieniem nazw, a materiały historyczne nie uzasadniają ich usuwania:

W opinii Instytutu podkreślono: „Z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że do obozu zagłady w Treblince deportowano znaczną grupę Żydów z Jedwabnego, a być może również kilka osób z Radziłowa”.

Instytut ostrzegł też przed konsekwencjami takiej ingerencji:

„Pamięć o Zagładzie wymaga szczególnej odpowiedzialności i wrażliwości. Każda ingerencja w istniejące upamiętnienia powinna być oparta na pełnych i wiarygodnych ustaleniach historycznych, a nie doraźnych decyzjach administracyjnych.”

W swoim oświadczeniu IPN stwierdził również, że usunięcie nazwisk z głazów mogłoby prowadzić do zafałszowania historii:

„Uważamy, że nazwy tych miejscowości nie znalazły się w muzeum przypadkowo, a ich usunięcie prowadziłoby do zniekształcenia pamięci o ofiarach Holokaustu. Apelujemy o pozostawienie tablic w dotychczasowym miejscu”.

📣 Z zaskoczeniem przyjmujemy decyzję wojewody mazowieckiego, który wyraził zgodę na usunięcie nazw „Radziłów” i „Jedwabne” z głazów upamiętniających Żydów deportowanych przez Niemców do niemieckiego obozu zagłady Treblinka II. Kamienie te, stanowiące integralną część… pic.twitter.com/5KzD3OJvJr

— Instytut Pamięci Narodowej (@ipngovpl) December 5, 2025