Paweł Jędrzejewski: Angielska baronessa rodem z Ustrzyk Dolnych, czyli paradoksy żydowskich losów

Zazwyczaj, mówiąc o bezczynności Wielkiej Brytanii wobec agresji Niemiec na Polskę, jakby z reguły zapomina się, że bez biernej postawy Anglii (i Francji) we wrześniu 1939 roku, losy Europy potoczyłyby się całkiem inaczej i późniejszy Holokaust nie byłby możliwy.
/ YT print screen/First100Years

Anglia, XIII wiek: królowie angielscy oficjalnie popierają potworne oszczerstwo, że Żydzi porywają chrześcijańskie dzieci i dodają ich krew do macy. Żydzi są prześladowani i mordowani z tego powodu. Wreszcie w roku 1290 król Edward I wypędza wszystkich Żydów z Anglii. Na ponad 350 lat. 

Prawie dokładnie w tym samym czasie (1264 rok), w Polsce książę Bolesław Pobożny ogłasza Statut Kaliski dający Żydom bezprecedensową opiekę prawną. Punkt 30 Statutu stwierdza: "Nie wolno żydów oskarżać o używanie krwi chrześcijańskiej."

Część Żydów wygnanych z Anglii dociera do Polski, gdzie kolejni królowie zapewniają im bezpieczeństwo.

Być może wśród nich jest także rodzina Fränklów. Nie wiemy tego, ale jest to bardzo prawdopodobne.

..... 

Mijają stulecia.

Mieszkający na przełomie XIX i XX wieku w Ustrzykach Dolnych Moses Fränkel jest nie tylko właścicielem rafinerii naftowej, ale także burmistrzem miasta.

Gdy wybucha II wojna światowa, Ustrzyki najpierw dostają się w ręce Sowietów, następnie Niemców.

W 1942 roku Niemcy dają ustrzyckim Żydom 15 minut na wręczenie im wszystkich wartościowych przedmiotów, nim ich zamordują. Córka Mosesa - Helena Fränkel, błyskawicznie zawija rodzinne srebra w obrus i przerzuca je przez płot do ogrodu sąsiada - profesora Eugeniusza Wańka. Profesor zakopuje srebra i postanawia, że zrobi wszystko, żeby wróciły do właścicieli.

Niemcy mordują ustrzyckich Żydów, w tym także Helenę Fränkel. Ocaleli tylko ci z rodziny Fränklów, którzy przed 1 września 1939 wyjechali z Polski. 

.....

Po wojnie, przez wiele dziesięcioleci, prof. Waniek szuka spadkobierców rodziny Fränklów, aby oddać srebra. Wreszcie, w roku 2008, dzięki zbiegowi okoliczności i pomocy mieszkającego w Polsce angielskiego historyka Normana Daviesa, udaje mu się tego dokonać. Z Anglii przyjeżdża - urodzona tam w roku 1943 - wnuczka Mosesa Fränkla, aby od już ponad stuletniego profesora Wańka odebrać przedmioty, które przechował dla swojej sąsiadki. Przechował w 1942 roku z narażeniem życia, bo wedle prawa niemieckich morderców ukrywał "własność III Rzeszy" i pomagał Żydówce.

.....

Gazeta Wyborcza informuje przed dwoma dniami, że "Brytyjska Izba Lordów domaga się presji na Polskę ws. mienia żydowskiego".

"kwestię zwiększenia presji na polski rząd podniosła baronessa Ruth Deech, bezpartyjna członkini Izby Lordów od 2005 r.

– Polska jest jedynym krajem Unii Europejskiej, który nie przyjął prawa regulującego jedną z największych kradzieży w historii – mówiła Deech, wzywając rząd Borisa Johnsona, by przyjął jej propozycję uchwały wzorowanej na amerykańskiej ustawie JUST"

.....

Baronessa Deech (z domu Fränkel) jest wnuczką Mosesa Fränkla. To właśnie ona przed 12 laty odebrała rodzinne srebra, które przechował przez ponad 60 lat profesor Waniek.

Od 11 lat zajmuje się tym, co nazywa "jedną z największych kradzieży w historii". Ma na myśli tzw. "mienie bezspadkowe", które - gdy nie żyją spadkobiercy - staje się zgodnie z prawem własnością Skarbu Państwa. Jej zdaniem, kradzieży tej dokonała Polska. W tej sprawie od 11 lat zwraca się do Izby Lordów.

.....

Interesujące, czy Ruth Deech zdaje sobie sprawę, że apeluje do wyższej izby parlamentu królestwa, które podpisało w 1939 roku Traktat Sojuszniczy z Polską? Zobowiązywał on Wielką Brytanię do udzielenia pełnej i natychmiastowej pomocy Polsce w razie agresji III Rzeszy. Jak wiemy, Wielka Brytania nie wywiązała się ze swoich zobowiązań.

Zazwyczaj, mówiąc o bezczynności Wielkiej Brytanii wobec agresji Niemiec na Polskę, jakby z reguły zapomina się, że bez biernej postawy Anglii (i Francji) we wrześniu 1939 roku, losy Europy potoczyłyby się całkiem inaczej i późniejszy Holokaust nie byłby możliwy.

.....

I na koniec jeszcze jedno: to królestwo, do którego Izby Lordów apeluje baronessa rodem z Ustrzyk Dolnych w sprawie "jednej z największych kradzieży w historii", zna bardzo dobrze temat wielkich kradzieży, bo przez długie stulecia sprawnie i świadomie okradało kraje, państwa, narody i ludy. Budując na tym gigantycznym złodziejstwie swoją imperialną potęgę.

Lista okradanych jest imponująca. Naprawdę robi wrażenie:

Irak, Kuwejt, Afganistan, Bengal, Indie, Pakistan, Bangladesz, Birma, Hongkong, Australia, Nowa Zelandia, Federacja Malajska, Borneo, Nigeria, Niger, Kamerun, Kenia, Uganda, Tanganika (Tanzania), Zanzibar, Somali, Egipt, Sudan, Niasa (Malawi), Matabele, Maszona, Zambezja, Rodezja, Związek Południowej Afryki (Republika Południowej Afryki), Afryka Południowo-Zachodnia (Namibia), Zululand, Kanada, Kajmany, Dominika, Grenada, Jamajka, Cejlon (Sri Lanka), Cypr, Gibraltar, Guernsey, Jersey, Wyspa Man, Helgoland, Malta, Minorka, Basuto (Lesotho), Beczuana (Botswana), Gambia, Sierra Leone, Złote Wybrzeże (Ghana), Togo, Zatoka Beninu, Zatoka Biafra, Protektorat Lagos, Cyrenajka i Trypolitania (Libia), Suazi, Walvis Bay, Quebec, Nowa Szkocja, Cape Breton, Nowy Brunszwik, Wyspa Księcia Edwarda, Nowa Fundlandia, Labrador, Kolumbia Brytyjska, Stany Zjednoczone, Barbuda, Bahamy, Barbados, Wyspy Bahia, Honduras Brytyjski, Belize, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Wyspy Podwietrzne, Wyspy Zawietrzne, Montserrat, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Trynidad, Tobago, Tortuga, Turks i Caicos, Federacja Indii Zachodnich, Berbice, Gujana Brytyjska (Gujana), Szetlandy Południowe, Południowe Orkady, Ziemia Grahama, Brytyjskie Terytorium Antarktyczne, Ziemia Enderby, Ziemia Wiktorii, Bermudy, Falklandy, Święta Helena, Wyspa Wniebowstąpienia, Aden (Jemen), Federacja Arabii Południowej, Oman, Katar, Bahrajn, Palestyna, Transjordania (Jordania), Sarawak, Brunei, Singapur, Weihaiwei, Andamany, Nikobary, Wyspy Ashmore i Cartiera, Seszele, Mauritius, Wyspa Bożego Narodzenia, Wyspy Kokosowe, Malediwy, Mauritius, Nowa Południowa Walia, Ziemia van Diemena, Tasmania, Wyspa Baker, Wyspy Bonin, Nowa Gwinea, Wyspy Salomona, Wyspy Cooka, Fidżi, Tonga, Wyspy Gilberta i Lagunowe, Nauru, Nowe Hebrydy (Vanuatu), Niue, Palmyra, Samoa, Hawaje, Tokelau.


 

POLECANE
Trump oszacował czas operacji w Iranie z ostatniej chwili
Trump oszacował czas operacji w Iranie

Prezydent USA Donald Trump powiedział brytyjskiemu dziennikowi „Daily Mail”, że przewiduje, że operacja przeciwko Iranowi potrwa „cztery tygodnie lub mniej”.

Gratka dla miłośników astronomii. Nie przegap tego zjawiska Wiadomości
Gratka dla miłośników astronomii. Nie przegap tego zjawiska

3 marca 2026 przypada pełnia Księżyca, zwana Robaczym Księżycem. W tradycji rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej marcowa pełnia oznaczała początek wiosny i pojawienie się pierwszych śladów dżdżownic na ogrzewającej się ziemi.

Trump: rozmowy z Iranem możliwe, operacja trwa nieprzerwanie Wiadomości
Trump: rozmowy z Iranem możliwe, operacja trwa nieprzerwanie

Prezydent USA Donald Trump odbędzie rozmowy z nowymi przywódcami Iranu, ale na razie operacja Epicka Furia trwa nieprzerwanie - zapowiedział w niedzielę przedstawiciel Białego Domu.

Komunikat dla mieszkańców Wrocławia Wiadomości
Komunikat dla mieszkańców Wrocławia

Z powodu awarii sieci elektrycznej Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu w poniedziałek nie będzie przyjmował pacjentów - przekazał rzecznik prasowy wojewody dolnośląskiej. Ograniczono też funkcjonowanie szpitalnego oddziału ratunkowego. USK to największa placówka medyczna we Wrocławiu.

Operacja przeciw Iranowi przyspiesza. Trump: „To było duże uderzenie” Wiadomości
Operacja przeciw Iranowi przyspiesza. Trump: „To było duże uderzenie”

Prezydent USA Donald Trump poinformował, że dotychczas w wyniku amerykańsko-izraelskiej operacji przeciwko irańskiemu reżimowi zginęło 48 przedstawicieli najwyższych władz Iranu - podała w niedzielę telewizja Fox News. Ujawnił, że nowe irańskie władze chcą rozmawiać z USA i zgodził się na to.

Grafzero: Co czytała Europa w 2025 roku? część 2 z ostatniej chwili
Grafzero: Co czytała Europa w 2025 roku? część 2

Dziś Grafzero vlog literacki przygląda się pozostałym rynkom książki w Europie. Sprawdzimy jakie książki kupowali Włosi, co sprzedawało się w krajach nadbałtyckich, która polska książką święciła triumfy w Czechach i czy w Szwecji królowały szwedzkie kryminały?

Prognoza pogody. IMGW wydał ostrzeżenia pierwszego stopnia Wiadomości
Prognoza pogody. IMGW wydał ostrzeżenia pierwszego stopnia

W najbliższych dniach temperatura wyniesie do 14 st. C. IMGW wydał ostrzeżenia pierwszego stopnia przed mgłą w znacznej części kraju - poinformował synoptyk Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Przemysław Makarewicz.

Dramat Lewandowskiego po meczu. Diagnoza jest poważna Wiadomości
Dramat Lewandowskiego po meczu. Diagnoza jest poważna

Choć FC Barcelona świętowała kolejne ligowe zwycięstwo, dla Roberta Lewandowskiego sobotni wieczór zakończył się bardzo źle. Klub potwierdził, że napastnik doznał złamania lewego oczodołu. „Nie zagra w spotkaniu z Atletico Madryt” - czytamy wpis na platformie X.

Iran ogłasza, że trafił lotniskowiec. USA odpowiadają i publikują zdjęcia z ostatniej chwili
Iran ogłasza, że trafił lotniskowiec. USA odpowiadają i publikują zdjęcia

Iran pochwalił się, że jego Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) zaatakował i trafił lotniskowiec USS Abraham Lincoln czterema pociskami balistycznymi w ramach rozpoczętej kontrofensywy pod kryptonimem "True Promise-4".

Atak w USA. Służby: To mógł być akt terroryzmu z ostatniej chwili
Atak w USA. Służby: To mógł być akt terroryzmu

Co najmniej dwie osoby zginęły, a 14 osób zostało rannych w ataku w mieście Austin w Teksasie. FBI nie wyklucza, że mogł to być akt terroryzmu.

REKLAMA

Paweł Jędrzejewski: Angielska baronessa rodem z Ustrzyk Dolnych, czyli paradoksy żydowskich losów

Zazwyczaj, mówiąc o bezczynności Wielkiej Brytanii wobec agresji Niemiec na Polskę, jakby z reguły zapomina się, że bez biernej postawy Anglii (i Francji) we wrześniu 1939 roku, losy Europy potoczyłyby się całkiem inaczej i późniejszy Holokaust nie byłby możliwy.
/ YT print screen/First100Years

Anglia, XIII wiek: królowie angielscy oficjalnie popierają potworne oszczerstwo, że Żydzi porywają chrześcijańskie dzieci i dodają ich krew do macy. Żydzi są prześladowani i mordowani z tego powodu. Wreszcie w roku 1290 król Edward I wypędza wszystkich Żydów z Anglii. Na ponad 350 lat. 

Prawie dokładnie w tym samym czasie (1264 rok), w Polsce książę Bolesław Pobożny ogłasza Statut Kaliski dający Żydom bezprecedensową opiekę prawną. Punkt 30 Statutu stwierdza: "Nie wolno żydów oskarżać o używanie krwi chrześcijańskiej."

Część Żydów wygnanych z Anglii dociera do Polski, gdzie kolejni królowie zapewniają im bezpieczeństwo.

Być może wśród nich jest także rodzina Fränklów. Nie wiemy tego, ale jest to bardzo prawdopodobne.

..... 

Mijają stulecia.

Mieszkający na przełomie XIX i XX wieku w Ustrzykach Dolnych Moses Fränkel jest nie tylko właścicielem rafinerii naftowej, ale także burmistrzem miasta.

Gdy wybucha II wojna światowa, Ustrzyki najpierw dostają się w ręce Sowietów, następnie Niemców.

W 1942 roku Niemcy dają ustrzyckim Żydom 15 minut na wręczenie im wszystkich wartościowych przedmiotów, nim ich zamordują. Córka Mosesa - Helena Fränkel, błyskawicznie zawija rodzinne srebra w obrus i przerzuca je przez płot do ogrodu sąsiada - profesora Eugeniusza Wańka. Profesor zakopuje srebra i postanawia, że zrobi wszystko, żeby wróciły do właścicieli.

Niemcy mordują ustrzyckich Żydów, w tym także Helenę Fränkel. Ocaleli tylko ci z rodziny Fränklów, którzy przed 1 września 1939 wyjechali z Polski. 

.....

Po wojnie, przez wiele dziesięcioleci, prof. Waniek szuka spadkobierców rodziny Fränklów, aby oddać srebra. Wreszcie, w roku 2008, dzięki zbiegowi okoliczności i pomocy mieszkającego w Polsce angielskiego historyka Normana Daviesa, udaje mu się tego dokonać. Z Anglii przyjeżdża - urodzona tam w roku 1943 - wnuczka Mosesa Fränkla, aby od już ponad stuletniego profesora Wańka odebrać przedmioty, które przechował dla swojej sąsiadki. Przechował w 1942 roku z narażeniem życia, bo wedle prawa niemieckich morderców ukrywał "własność III Rzeszy" i pomagał Żydówce.

.....

Gazeta Wyborcza informuje przed dwoma dniami, że "Brytyjska Izba Lordów domaga się presji na Polskę ws. mienia żydowskiego".

"kwestię zwiększenia presji na polski rząd podniosła baronessa Ruth Deech, bezpartyjna członkini Izby Lordów od 2005 r.

– Polska jest jedynym krajem Unii Europejskiej, który nie przyjął prawa regulującego jedną z największych kradzieży w historii – mówiła Deech, wzywając rząd Borisa Johnsona, by przyjął jej propozycję uchwały wzorowanej na amerykańskiej ustawie JUST"

.....

Baronessa Deech (z domu Fränkel) jest wnuczką Mosesa Fränkla. To właśnie ona przed 12 laty odebrała rodzinne srebra, które przechował przez ponad 60 lat profesor Waniek.

Od 11 lat zajmuje się tym, co nazywa "jedną z największych kradzieży w historii". Ma na myśli tzw. "mienie bezspadkowe", które - gdy nie żyją spadkobiercy - staje się zgodnie z prawem własnością Skarbu Państwa. Jej zdaniem, kradzieży tej dokonała Polska. W tej sprawie od 11 lat zwraca się do Izby Lordów.

.....

Interesujące, czy Ruth Deech zdaje sobie sprawę, że apeluje do wyższej izby parlamentu królestwa, które podpisało w 1939 roku Traktat Sojuszniczy z Polską? Zobowiązywał on Wielką Brytanię do udzielenia pełnej i natychmiastowej pomocy Polsce w razie agresji III Rzeszy. Jak wiemy, Wielka Brytania nie wywiązała się ze swoich zobowiązań.

Zazwyczaj, mówiąc o bezczynności Wielkiej Brytanii wobec agresji Niemiec na Polskę, jakby z reguły zapomina się, że bez biernej postawy Anglii (i Francji) we wrześniu 1939 roku, losy Europy potoczyłyby się całkiem inaczej i późniejszy Holokaust nie byłby możliwy.

.....

I na koniec jeszcze jedno: to królestwo, do którego Izby Lordów apeluje baronessa rodem z Ustrzyk Dolnych w sprawie "jednej z największych kradzieży w historii", zna bardzo dobrze temat wielkich kradzieży, bo przez długie stulecia sprawnie i świadomie okradało kraje, państwa, narody i ludy. Budując na tym gigantycznym złodziejstwie swoją imperialną potęgę.

Lista okradanych jest imponująca. Naprawdę robi wrażenie:

Irak, Kuwejt, Afganistan, Bengal, Indie, Pakistan, Bangladesz, Birma, Hongkong, Australia, Nowa Zelandia, Federacja Malajska, Borneo, Nigeria, Niger, Kamerun, Kenia, Uganda, Tanganika (Tanzania), Zanzibar, Somali, Egipt, Sudan, Niasa (Malawi), Matabele, Maszona, Zambezja, Rodezja, Związek Południowej Afryki (Republika Południowej Afryki), Afryka Południowo-Zachodnia (Namibia), Zululand, Kanada, Kajmany, Dominika, Grenada, Jamajka, Cejlon (Sri Lanka), Cypr, Gibraltar, Guernsey, Jersey, Wyspa Man, Helgoland, Malta, Minorka, Basuto (Lesotho), Beczuana (Botswana), Gambia, Sierra Leone, Złote Wybrzeże (Ghana), Togo, Zatoka Beninu, Zatoka Biafra, Protektorat Lagos, Cyrenajka i Trypolitania (Libia), Suazi, Walvis Bay, Quebec, Nowa Szkocja, Cape Breton, Nowy Brunszwik, Wyspa Księcia Edwarda, Nowa Fundlandia, Labrador, Kolumbia Brytyjska, Stany Zjednoczone, Barbuda, Bahamy, Barbados, Wyspy Bahia, Honduras Brytyjski, Belize, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Wyspy Podwietrzne, Wyspy Zawietrzne, Montserrat, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Trynidad, Tobago, Tortuga, Turks i Caicos, Federacja Indii Zachodnich, Berbice, Gujana Brytyjska (Gujana), Szetlandy Południowe, Południowe Orkady, Ziemia Grahama, Brytyjskie Terytorium Antarktyczne, Ziemia Enderby, Ziemia Wiktorii, Bermudy, Falklandy, Święta Helena, Wyspa Wniebowstąpienia, Aden (Jemen), Federacja Arabii Południowej, Oman, Katar, Bahrajn, Palestyna, Transjordania (Jordania), Sarawak, Brunei, Singapur, Weihaiwei, Andamany, Nikobary, Wyspy Ashmore i Cartiera, Seszele, Mauritius, Wyspa Bożego Narodzenia, Wyspy Kokosowe, Malediwy, Mauritius, Nowa Południowa Walia, Ziemia van Diemena, Tasmania, Wyspa Baker, Wyspy Bonin, Nowa Gwinea, Wyspy Salomona, Wyspy Cooka, Fidżi, Tonga, Wyspy Gilberta i Lagunowe, Nauru, Nowe Hebrydy (Vanuatu), Niue, Palmyra, Samoa, Hawaje, Tokelau.



 

Polecane