Ranking ma charakter subiektywny, a hasła nie zostały ułożone w kolejności alfabetycznej.

BOMBA ATOMOWA – z chwilą rosyjskiego ataku na Ukrainę do powszechnego obiegu powróciły wyrażenia znane z okresu zimnej wojny. „Kiedy integralność terytorialna naszego kraju jest zagrożona, z pewnością wykorzystamy wszystkie dostępne nam środki, aby chronić Rosję i nasz naród” – powiedział Władimir Putin w jednym ze swoich telewizyjnych przemówień. „To nie jest blef. (…) Ci, którzy próbują nas szantażować bronią nuklearną, powinni wiedzieć, że wiatry mogą również zwrócić się w ich kierunku”.

INFLACJA – w listopadzie 2022 roku wyniosła 17,4 proc. i choć rządowe komunikaty zapewniają o jej spadku prognozowanym na wiosnę przyszłego roku, to coraz mocniej daje się ona we znaki zwykłym obywatelom. Najbardziej odczuwają ją osoby najbiedniejsze, ponieważ dotyczy ona w największej mierze podstawowego koszyka produktów i usług, w tym szczególnie żywności.

PUTIN – najbardziej znienawidzony człowiek roku 2022 – głównie za sprawą zbrojnej napaści Rosji na Ukrainę, która otworzyła część wspierających go wcześniej zachodnich przywódców na wiedzę o tym, czym kończy się pośrednie lub bezpośrednie wspieranie dyktatorów.

COVID-19 – słowo wciąż budzące emocje, choć po trzech latach pandemii straciło nieco swoją złowróżbną moc. Odwołanie w Polsce na kilkanaście godzin przed rosyjską inwazją na Ukrainę restrykcji pandemicznych ani przyjęcie milionów uchodźców wojennych zza wschodniej granicy nie spowodowało znaczącego wzrostu liczby zakażeń. Potwierdziło to tezę naukowców zapowiadających, że covid stanie się chorobą sezonową, z którą będziemy mierzyć się co roku tak, jak ze „zwykłą” grypą.

No właśnie, GRYPA – jej wielki powrót obwieszczono jesienią 2022 roku. W tym roku jest wyjątkowo zjadliwa, a liczba zakażonych nią ludzi w okresie świątecznym dorównywała liczbie chorych na covid w szczycie pandemii.

Na przekór wszystkiemu: ESSA! – zwycięzca plebiscytu na Młodzieżowe Słowo Roku 2022. „Trudno nie cieszyć się, gdy zwyciężyło słowo radosne, pełne entuzjazmu i luzu. «Essa» jest jak młodzież – różnorodna i niepoddająca się szablonowym definicjom, ale za to spontaniczna i ekstatycznie emocjonalna. Okrzyk «essa» towarzyszy zarówno zwycięzcom gier internetowych, jak i tym komentującym w ten sposób dobrą ocenę lub każde pozytywne doświadczenie. «Essą» można się też pozdrawiać, witać lub żegnać – «Essa z tobą!» – wyjaśniła w rozmowie z PAP prof. Anna Wileczek z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach i Obserwatorium Języka i Kultury Młodzieży UJK, przewodnicząca jury plebiscytu.

PREZENT – po słynnym wybuchu granatnika w Komendzie Głównej Policji pojęcie „prezentu świątecznego” nabrało szczególnego wymiaru. Prezent otrzymany od Ukraińców zranił – na szczęście niegroźnie – komendanta głównego policji Jarosława Szymczyka. Wyjaśnianie zawiłych okoliczności tego osobliwego wydarzenia trwa.

PRZEWODÓW – wieś położona w województwie lubelskim zyskała pod koniec roku 2022 smutną sławę za sprawą rakiety ukraińskiej obrony przeciwlotniczej, która spadła na polską miejscowość, zabijając dwoje naszych rodaków. Cześć Ich pamięci!

UKRAINA – od 24 lutego 2022 roku to słowo jest na ustach całego świata. Rosyjski atak na naszego sąsiada wywołał falę współczucia i solidarności, wielu uchodźców wojennych znalazło w Polsce schronienie, a w akcję pomocy zaangażowały się liczne organizacje rządowe i pozarządowe, w tym NSZZ "Solidarność". Według danych Straży Granicznej polską granicę od momentu rosyjskiej inwazji przekroczyło ponad 8 mln uchodźców z Ukrainy.

ELŻBIETA II – śmierć najsłynniejszej współczesnej monarchini unaoczniła w pełni popularność Elżbiety II. Transmisję z ceremonii pogrzebowej obejrzały 4 miliardy ludzi, czyli ponad połowa populacji globu. Do Londynu przyjechali przywódcy 145 krajów świata, w tym polski prezydent Andrzej Duda z Małżonką. Śmierć Elżbiety II ujawniła przywiązanie Brytyjczyków do monarchii i szacunek poddanych dla konsekwentnie pełnionej przez królową służby publicznej. „Oświadczam wobec was wszystkich, że całe moje życie, jakiekolwiek będzie – długie czy krótkie – poświęcę służbie wam i wielkiej imperialnej wspólnocie, której członkami jesteśmy my wszyscy” – brzmiała obietnica złożona przyszłym poddanym przez młodą księżniczkę. Jako królowa pozostała jej wierna przez całe życie.

MESSI – zwycięstwo Argentyny w tegorocznym mundialu przejdzie do historii – razem z kapitanem tej drużyny Leo Messim. Po zwycięskim meczu finału mistrzostw świata z Francją kapitan drużyny Argentyny odebrał statuetkę najlepszego piłkarza turnieju, a następnie trofeum Pucharu Świata FIFA.

MUSK – przejęcie Twittera przez miliardera Elona Muska, kojarzonego bardziej z opcją konserwatywną niż lewicową, wywołało poruszenie w szeregach jego pracowników oraz użytkowników kupionego przez niego medium społecznościowego. Nie brakuje wśród nich głosów zarówno entuzjastycznych, jak i wieszczących rychły upadek Twittera pod rządami najbogatszego (wg rankingu Forbesa) człowieka świata.

URBAN – jedna z najbardziej znanych, choć niekoniecznie najbardziej kochanych osób, które zmarły w 2022 roku. Rzecznik komunistycznej junty Jaruzelskiego, redaktor naczelny i wydawca tygodnika „Nie” Jerzy Urban zmarł w Warszawie 3 października 2022 roku. „Osobiście dołożę starań, by Jerzy Urban doczekał się uczciwej opowieści na swój temat, a więc takiej, która obnaża jego potworność” – zapewnił Mateusz Morawiecki. „To, co stało się po śmierci człowieka, który był jedną z najbardziej obrzydliwych postaci komunistycznej propagandy, przechodzi moje wyobrażenie. (…) „Jeśli tak dalej pójdzie, to Urban okaże się bohaterem, a ksiądz Jerzy Popiełuszko wichrzycielem i zdrajcą. W epoce postprawdy zatriumfuje już tylko propaganda. Mogę powiedzieć tylko: Po moim trupie. Osobiście dołożę starań, by Jerzy Urban doczekał się uczciwej opowieści na swój temat. Uczciwej, a więc takiej, która obnaża jego potworność” – dodał premier.

WOJNA – to chyba, niestety, najpopularniejsze słowo roku 2022 roku. Pojawiło się ono w obiegu publicznym nie tylko w kontekście rosyjskiej napaści na Ukrainę, ale także ewentualności wybuchu III wojny światowej. Dyskusje na temat realności rozprzestrzenienia się konfliktów zbrojnych z lokalnych miejsc zapalnych na cały glob podejmują kolejni komentatorzy życia publicznego – oby formułowane przez nich najbardziej pesymistyczne scenariusze nigdy nie znalazły odzwierciedlenia w rzeczywistości.

…i w nawiązaniu do tego: NADZIEJA – to słowo nie było możne najbardziej popularnym terminem roku 2022, ale z pewnością jest tym, czego wszyscy potrzebujemy i czego możemy życzyć sobie w nadchodzącym roku 2023. Zaśpiewajmy zatem za Janem Pietrzakiem:

Matką głupich Cię nazwali, nadziejo
Ludzie podli, ludzie mali, nadziejo
Choć się z Ciebie natrząsają
Głośno śmieją, ty nas jedna nie opuszczaj, nadziejo
Prowadź nas, nadziejo
W ciemny czas, nadziejo
W mrocznej mgle, wyczaruj iskrę wiary!

Tekst pochodzi z 1 (1771) numeru „Tygodnika Solidarność”.