Franciszek: Św. Tomaszu z Akwinu to doskonały przykład współistnienia wiary i rozumu

Franciszek podał św. Tomasza z Akwinu (1225-1274) jako doskonały przykład współistnienia wiary i rozumu. "Jest on nowoczesnym autorem, którego wizja oferuje świeże i aktualne spojrzenie na nasz zglobalizowany świat, zdominowany przez pozytywizm prawny i kazuistykę" - stwierdził papież. Dzisiaj, 7 marca, przypada 750. rocznica śmierci jednego z najwybitniejszych teologów i filozofów w historii.
Św. Tomasz z Akwinu Franciszek: Św. Tomaszu z Akwinu to doskonały przykład współistnienia wiary i rozumu
Św. Tomasz z Akwinu / wikimedia commons/public_domain/Benozzo Gozzoli - The Yorck Project (2002) 10.000 Meisterwerke der Malerei (DVD-ROM), distributed by DIRECTMEDIA

Brak sprzeczności między objawieniem i poznaniem

Dominikański teolog był "głęboko przekonany, że nie może być fundamentalnej sprzeczności między prawdą objawioną a prawdą odkrytą przez rozum, ponieważ Bóg jest prawdą i światłem, które oświetla całą wiedzę", napisał Franciszek w przesłaniu na warsztaty Papieskiej Akademii Nauk Społecznych z okazji 750. rocznicy śmierci św. Tomasza z Akwinu na temat: "Ontologia społeczna i prawo naturalne Akwinaty w perspektywie. Spostrzeżenia dla i z nauk społecznych". Ich uczestnicy starają się odpowiedzieć na pytanie: "Co myśl jednego z najwybitniejszych teologów w historii Kościoła ma wspólnego z rozwojem nauk społecznych?", badając relacje "między wiarą i rozumem a sposobami, w jakie relacje między ludźmi są artykułowane i rozwijają się".

Prekursor nauk społecznych

"Z pewnością św. Tomasz nie kultywował nauk społecznych w takim sensie, w jakim rozumiemy je dzisiaj", zauważa Franciszek, niemniej dzięki swoim studiom był ich prekursorem, a to dlatego, że dla niego było oczywiste, i stwierdza to w Summie, że osoba, jako stworzenie Boga, reprezentuje "to, co najszlachetniejsze w całym wszechświecie". A ponieważ na poziomie myśli Akwinata utrzymywał, że Bóg jest "prawdą i światłem, które oświeca wszelkie rozumienie", a zatem nie może być "żadnej fundamentalnej sprzeczności między prawdą objawioną a prawdą odkrytą przez rozum", wynika z tego, "że dobra duchowe poprzedzają dobra materialne i że wspólne dobro społeczeństwa poprzedza dobro jednostki". 

Sprawiedliwość

Franciszek podkreśla na przykład uwagę, jaką Doktor Anielski poświęca kwestiom sprawiedliwości, zwłaszcza w Komentarzach, co pokazuje jego "wpływ na kształtowanie współczesnej myśli moralnej i prawnej". Akwinata, przypomina papież, potwierdza "wewnętrzną godność i jedność osoby ludzkiej" - zarówno cnót ciała, jak i cnót "duszy rozumnej" - które umożliwiają jej rozróżnienie między prawdą a fałszem oraz między dobrem a złem". Jest to to, co św. Tomasz nazywa "inteligencją Bożą", czyli "wrodzoną zdolnością" człowieka "do rozeznawania i porządkowania lub kierowania czynami do ich ostatecznego celu poprzez miłość", zwaną inaczej "prawem naturalnym".

Skłonność do poznania prawdy

I w tym tkwi nowoczesność autora Summy, ponieważ dzisiaj - zapewnia Franciszek - konieczne jest ponowne rozważenie tej, jak to nazywa Akwinata, "naturalnej skłonności do poznania prawdy o Bogu i życia w społeczeństwie", aby - dodaje papież - "kształtować myśl społeczną i politykę w sposób, który promuje, a nie utrudnia autentyczny ludzki rozwój jednostek i narodów". Zaufanie Tomasza do prawa naturalnego zapisanego w sercu człowieka może zaoferować, podkreśla Franciszek, "świeże i ważne spostrzeżenia dla naszego zglobalizowanego świata, zdominowanego przez pozytywizm prawny i kazuistykę", nawet jeśli - jak przyznaje - "nadal poszukuje solidnych podstaw dla sprawiedliwego i humanitarnego porządku społecznego".

Łaska a porządek społeczny

Jako myśliciel chrześcijański, Tomasz z Akwinu uznaje działanie "łaski odkupieńczej" przyniesionej przez Jezusa w ludzkim działaniu, która oprócz korzyści duchowych ma, jak zauważa Franciszek, "bogate implikacje" dla zrozumienia dynamiki "solidnego porządku społecznego opartego na pojednaniu, solidarności, sprawiedliwości i wzajemnej trosce". W tym miejscu papież cytuje Benedykta XVI, który w encyklice "Caritas in Veritate" potwierdził, że mężczyzna i kobieta, jako obiekty Bożej miłości, stają się z kolei podmiotami miłości, wezwanymi do odzwierciedlania tej miłości i tworzenia sieci miłości w służbie sprawiedliwości i dobra wspólnego. Dynamika "miłości otrzymywanej i dawanej", która - jak zauważa - dała początek nauce społecznej Kościoła", której celem jest zbadanie, w jaki sposób "społeczne korzyści Odkupienia mogą stać się widoczne w życiu mężczyzn i kobiet".

Franciszek kończy refleksją, która wpisuje się w okres Wielkiego Postu i przypomina, że refleksja ta musi być zawsze połączona z praktyczną demonstracją chrześcijańskiej miłości. "W ciągu tych lat mojego pontyfikatu - pisze - starałem się uprzywilejować gest umycia nóg", który jest "niewątpliwie wymownym symbolem Błogosławieństw" Jezusa i "ich konkretnego wyrazu w dziełach miłosierdzia", ponieważ "Jezus wiedział, że jeśli chodzi o inspirowanie ludzkiego serca, przykłady są ważniejsze niż powódź słów".

tom


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
Trzęsienie ziemi w Pałacu Buckingham. Król Karol III rezygnuje z ostatniej chwili
Trzęsienie ziemi w Pałacu Buckingham. Król Karol III rezygnuje

Wrze wokół Pałacu Buckingham. Brytyjskie media donoszą o sensacyjnej rezygnacji króla Karola III.

Polacy niemal równo podzieleni po spotkaniu Duda–Trump [SONDAŻ] z ostatniej chwili
Polacy niemal równo podzieleni po spotkaniu Duda–Trump [SONDAŻ]

Polacy są równo podzieleni w sprawie oceny spotkania prezydenta Andrzeja Dudy z b. prezydentem USA Donaldem Trumpem – podało we wtorek Radio ZET, powołując się na sondaż Instytutu Badań Rynkowych i Społecznych w tej sprawie.

Zderzenie dwóch wojskowych helikopterów. Co najmniej 10 osób zginęło [WIDEO] z ostatniej chwili
Zderzenie dwóch wojskowych helikopterów. Co najmniej 10 osób zginęło [WIDEO]

Co najmniej 10 osób zginęło we wtorek na zachodzie Malezji, kiedy dwa wojskowe helikoptery zderzyły się w powietrzu w trakcie przygotowań do defilady – przekazała w oświadczeniu marynarka wojenna tego kraju.

Dr Wojciech Szewko: Czy polski MSZ już przeprosił ambasadora Izraela? tylko u nas
Dr Wojciech Szewko: Czy polski MSZ już przeprosił ambasadora Izraela?

– Z ambasady sprawców nie było na pogrzebie śp. Damiana Sobola nikogo. Może nie mieli czasu – zapewne w tym czasie ktoś z polskiego MSZ przepraszał ambasadora Liwne za to,  że Polacy i ich przyjaciele śmieli przybyć tak licznie na pogrzeb bohatera – mówi dr Wojciech Szewko, ekspert ds. Bliskiego Wschodu, w rozmowie z portalem Tysol.pl.

UEFA ugnie się pod naciskiem trenerów? Coraz bliżej ważnej decyzji ws. Euro 2024 z ostatniej chwili
UEFA ugnie się pod naciskiem trenerów? Coraz bliżej ważnej decyzji ws. Euro 2024

Na poniedziałkowym posiedzeniu Komisja Rozgrywek Drużyn Narodowych UEFA opowiedziała się za rozszerzeniem listy z 23 do 26 nazwisk piłkarzy podczas tegorocznego Euro – donoszą francuskie media.

Uwaga: GIF podjął decyzję o wycofaniu popularnego leku przeciwbólowego ze sprzedaży z ostatniej chwili
Uwaga: GIF podjął decyzję o wycofaniu popularnego leku przeciwbólowego ze sprzedaży

Na terenie całego kraju decyzją Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego wstrzymana została sprzedaż popularnego leku przeciwbólowego – Ibuprofen Dr. Max.

Paweł Jędrzejewski: „Mowa nienawiści”. Kodeks karny w służbie wojny kulturowej Wiadomości
Paweł Jędrzejewski: „Mowa nienawiści”. Kodeks karny w służbie wojny kulturowej

Tzw. mowa nienawiści jest ścigana z urzędu przez polskie prawo. Jednak z pojęciem „mowy nienawiści” mamy do czynienia tylko wtedy, gdy nienawistny przekaz kierowany jest z określoną motywacją i do wybranych grup w społeczeństwie.

Rząd likwiduje CBA. Mocny komentarz prezydenta Andrzeja Dudy z ostatniej chwili
Rząd likwiduje CBA. Mocny komentarz prezydenta Andrzeja Dudy

– Chcą doprowadzić do tego, żeby walce z korupcją w Polsce został przetrącony kark poprzez likwidację CBA. Widocznie mają w tym interes – powiedział w poniedziałek prezydent Andrzej Duda, pytany o projekt ustawy zakładający likwidację CBA, przygotowany przez rząd.

Jest porozumienie – nowe unijne sankcje na Iran z ostatniej chwili
Jest porozumienie – nowe unijne sankcje na Iran

– Ministrowie spraw zagranicznych UE osiągnęli w poniedziałek porozumienie w sprawie rozszerzenia istniejących sankcji nałożonych na Iran – powiedział dziennikarzom w Luksemburgu szef unijnej dyplomacji Josep Borrell.

Szefem zespołu śledczego ds. Pegasusa został prokurator, który w 2014 roku wtargnął wraz z ABW do redakcji „Wprost” z ostatniej chwili
Szefem zespołu śledczego ds. Pegasusa został prokurator, który w 2014 roku wtargnął wraz z ABW do redakcji „Wprost”

Na czele zespołu prokuratorskiego zespołu śledczego ds. Pegasusa stanął prokurator Józef Gacek, który w przeszłości wspólnie z ABW brał udział we wtargnięciu do redakcji tygodnika „Wprost”.

REKLAMA

Franciszek: Św. Tomaszu z Akwinu to doskonały przykład współistnienia wiary i rozumu

Franciszek podał św. Tomasza z Akwinu (1225-1274) jako doskonały przykład współistnienia wiary i rozumu. "Jest on nowoczesnym autorem, którego wizja oferuje świeże i aktualne spojrzenie na nasz zglobalizowany świat, zdominowany przez pozytywizm prawny i kazuistykę" - stwierdził papież. Dzisiaj, 7 marca, przypada 750. rocznica śmierci jednego z najwybitniejszych teologów i filozofów w historii.
Św. Tomasz z Akwinu Franciszek: Św. Tomaszu z Akwinu to doskonały przykład współistnienia wiary i rozumu
Św. Tomasz z Akwinu / wikimedia commons/public_domain/Benozzo Gozzoli - The Yorck Project (2002) 10.000 Meisterwerke der Malerei (DVD-ROM), distributed by DIRECTMEDIA

Brak sprzeczności między objawieniem i poznaniem

Dominikański teolog był "głęboko przekonany, że nie może być fundamentalnej sprzeczności między prawdą objawioną a prawdą odkrytą przez rozum, ponieważ Bóg jest prawdą i światłem, które oświetla całą wiedzę", napisał Franciszek w przesłaniu na warsztaty Papieskiej Akademii Nauk Społecznych z okazji 750. rocznicy śmierci św. Tomasza z Akwinu na temat: "Ontologia społeczna i prawo naturalne Akwinaty w perspektywie. Spostrzeżenia dla i z nauk społecznych". Ich uczestnicy starają się odpowiedzieć na pytanie: "Co myśl jednego z najwybitniejszych teologów w historii Kościoła ma wspólnego z rozwojem nauk społecznych?", badając relacje "między wiarą i rozumem a sposobami, w jakie relacje między ludźmi są artykułowane i rozwijają się".

Prekursor nauk społecznych

"Z pewnością św. Tomasz nie kultywował nauk społecznych w takim sensie, w jakim rozumiemy je dzisiaj", zauważa Franciszek, niemniej dzięki swoim studiom był ich prekursorem, a to dlatego, że dla niego było oczywiste, i stwierdza to w Summie, że osoba, jako stworzenie Boga, reprezentuje "to, co najszlachetniejsze w całym wszechświecie". A ponieważ na poziomie myśli Akwinata utrzymywał, że Bóg jest "prawdą i światłem, które oświeca wszelkie rozumienie", a zatem nie może być "żadnej fundamentalnej sprzeczności między prawdą objawioną a prawdą odkrytą przez rozum", wynika z tego, "że dobra duchowe poprzedzają dobra materialne i że wspólne dobro społeczeństwa poprzedza dobro jednostki". 

Sprawiedliwość

Franciszek podkreśla na przykład uwagę, jaką Doktor Anielski poświęca kwestiom sprawiedliwości, zwłaszcza w Komentarzach, co pokazuje jego "wpływ na kształtowanie współczesnej myśli moralnej i prawnej". Akwinata, przypomina papież, potwierdza "wewnętrzną godność i jedność osoby ludzkiej" - zarówno cnót ciała, jak i cnót "duszy rozumnej" - które umożliwiają jej rozróżnienie między prawdą a fałszem oraz między dobrem a złem". Jest to to, co św. Tomasz nazywa "inteligencją Bożą", czyli "wrodzoną zdolnością" człowieka "do rozeznawania i porządkowania lub kierowania czynami do ich ostatecznego celu poprzez miłość", zwaną inaczej "prawem naturalnym".

Skłonność do poznania prawdy

I w tym tkwi nowoczesność autora Summy, ponieważ dzisiaj - zapewnia Franciszek - konieczne jest ponowne rozważenie tej, jak to nazywa Akwinata, "naturalnej skłonności do poznania prawdy o Bogu i życia w społeczeństwie", aby - dodaje papież - "kształtować myśl społeczną i politykę w sposób, który promuje, a nie utrudnia autentyczny ludzki rozwój jednostek i narodów". Zaufanie Tomasza do prawa naturalnego zapisanego w sercu człowieka może zaoferować, podkreśla Franciszek, "świeże i ważne spostrzeżenia dla naszego zglobalizowanego świata, zdominowanego przez pozytywizm prawny i kazuistykę", nawet jeśli - jak przyznaje - "nadal poszukuje solidnych podstaw dla sprawiedliwego i humanitarnego porządku społecznego".

Łaska a porządek społeczny

Jako myśliciel chrześcijański, Tomasz z Akwinu uznaje działanie "łaski odkupieńczej" przyniesionej przez Jezusa w ludzkim działaniu, która oprócz korzyści duchowych ma, jak zauważa Franciszek, "bogate implikacje" dla zrozumienia dynamiki "solidnego porządku społecznego opartego na pojednaniu, solidarności, sprawiedliwości i wzajemnej trosce". W tym miejscu papież cytuje Benedykta XVI, który w encyklice "Caritas in Veritate" potwierdził, że mężczyzna i kobieta, jako obiekty Bożej miłości, stają się z kolei podmiotami miłości, wezwanymi do odzwierciedlania tej miłości i tworzenia sieci miłości w służbie sprawiedliwości i dobra wspólnego. Dynamika "miłości otrzymywanej i dawanej", która - jak zauważa - dała początek nauce społecznej Kościoła", której celem jest zbadanie, w jaki sposób "społeczne korzyści Odkupienia mogą stać się widoczne w życiu mężczyzn i kobiet".

Franciszek kończy refleksją, która wpisuje się w okres Wielkiego Postu i przypomina, że refleksja ta musi być zawsze połączona z praktyczną demonstracją chrześcijańskiej miłości. "W ciągu tych lat mojego pontyfikatu - pisze - starałem się uprzywilejować gest umycia nóg", który jest "niewątpliwie wymownym symbolem Błogosławieństw" Jezusa i "ich konkretnego wyrazu w dziełach miłosierdzia", ponieważ "Jezus wiedział, że jeśli chodzi o inspirowanie ludzkiego serca, przykłady są ważniejsze niż powódź słów".

tom



Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

Polecane
Emerytury
Stażowe