Co musisz wiedzieć?

• Maksymilian Schnepf, ojciec Ryszarda Schnepfa i teść Doroty Wysockiej-Schnepf był pułkownikiem komunistycznej bezpieki i uczestniczył w masowym mordzie na żołnierzach polskiego podziemia niepodległościowego zwanym Obławą Augustowską
• Nowe kierownictwo Instytutu Pileckiego zdecydowało o braku jego nazwiska pośród sprawców w otwartym niedawno w Augustowie Domu Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
• "Wyjaśnienia" Instytutu wywołały jeszcze większy skandal

Instytut Pileckiego otworzył w Augustowie Dom Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej, projekt przygotowany jeszcze przez poprzednie kierownictwo instytutu z Magdaleną Gawin na czele. Problem w tym, że pośród sprawców komunistycznej zbrodni zabrakło nazwiska ojca obecnego dyplomaty Ryszarda Schnepfa i teścia dziennikarki neo-TVP Doroty Wysockiej-Schnepf - Maksymiliana Schnepfa, na co zwrócili uwagę politycy, dziennikarze i internauci.

Kim był Maksymilian Schnepf?

Maksymilian Schnepf (Sznepf), ojciec Ryszarda – dyplomaty, byłego ambasadora RP w USA (teraz chce być ambasadorem we Włoszech) – teść Doroty Wysockiej-Schnepf, to pułkownik komunistycznej bezpieki wojskowej.

W latach 1940–1943 w Armii Czerwonej. W lipcu 1945 r., jako dowódca w 1. Praskim Pułku Piechoty (l)WP, pacyfikował polskie podziemie niepodległościowe. Zbrodnie te popełniał razem z żołdakami Armii Czerwonej, funkcjonariuszami NKWD i UB, w ramach Obławy Augustowskiej, zwanej Małym Katyniem. Szczątków około 600 zamordowanych Polaków do dziś nie udało się odnaleźć.

Instytut tłumaczy

Instytut postanowił odnieść się do zarzutów, zamieszczając w mediach społecznościowych wpis.

Instytut Pileckiego traktuje upamiętnienie ofiar Obławy Augustowskiej jako jedno z kluczowych zadań swojej działalności. Obława przeprowadzona w lipcu 1945 roku przez sowiecki aparat represji, wspierany przez niektórych przedstawicieli polskich formacji bezpieczeństwa, stanowi jedną z najtragiczniejszych kart powojennej historii Polski. To przykład zbrodni bez sądu, bez procesu, bez grobów. (...) Przygotowywana z należytą starannością przez zespół naukowy Instytutu, nie miała i nie ma zamiaru eksponować postaci ppor. Maksymiliana Sznepfa.

- można było przeczytać we wpisie.

Ani obecne kierownictwo Instytutu, ani poprzednie, w tym prof. Magdalena Gawin, nie planowało takiego ujęcia na wystawie. Analiza roli oddziałów ludowego Wojska Polskiego, Milicji Obywatelskiej oraz funkcjonariuszy PUBP w Augustowie, takich jak Mirosław Milewski czy Jan Szostak, była i pozostaje przedmiotem zainteresowania badawczego i ekspozycyjnego. To oni, a nie dowodzony przez Sznepfa pododdział, ponoszą największą odpowiedzialność za działania wobec ofiar.

- wyjaśniał swoje stanowisko Instytut.

Rzecznik Instytutu Pileckiego odwołany

Zgromadzone przez nas dokumenty wskazują, że Maksymilian Sznepf dowodził pododdziałem liczącym ok. 110–160 żołnierzy. Żołnierze ci uczestniczyli w zatrzymaniach i przekazali łącznie 22 osoby kontrwywiadowi sowieckiemu „Smiersz”. Część z tych osób nigdy nie wróciła do domów. Nie ulega wątpliwości, że był to udział w działaniach represyjnych. Jednocześnie należy jasno podkreślić: w kontekście udziału ok. 45 tys. żołnierzy Armii Czerwonej oraz struktur bezpieczeństwa ZSRR, działania jednostki Sznepfa miały ograniczony zasięg operacyjny.

- napisał Instytut, bagatelizując współodpowiedzialność Sznepfa za komunistyczne zbrodnie, co wywołało skandal, a wpis został usunięty.

Przed południem pojawiły się nieoficjalne informacje, z których wynikało, że rzecznik Instytutu Pileckiego Jan Gebert straci swoje stanowisko, a za politykę informacyjną Instytutu ma być odpowiedzialna Luiza Jurgiel-Żyła.

Dzisiaj wieczorem, jak zauważył dziennikarz Cezary Gmyz, na stronie Instytutu Pileckiego jako rzecznik figurowała już Luiza Jurgiel-Żyła.

Nadeszło ostateczne potwierdzenie newsa ⁦@RepublikaTV⁩ o odwołaniu rzecznika ⁦@InstPileckiego⁩ Jana Gerberta i powołaniu Luizy Jurgiel-Żyły pic.twitter.com/lau44f4EZw

— Cezary „Trotyl” Gmyz (@cezarygmyz) July 17, 2025