– Jak państwo wiedzą, najważniejszym zarzutem pod adresem Polski jest upolityczniony system powoływania sędziów. Tak więc rada sądownictwa jest powoływana przez 3/5 parlamentu. I za każdym razem, gdy odpowiadam, że jest dokładnie tak samo, jak w innych krajach, jak w Hiszpanii, Niemczech, słyszę odniesienia Komisji Weneckiej w prawie wszystkich dokumentach w Parlamencie Europejskim – rozpoczął Patryk Jaki. 

Następnie polityk zacytował raport z 2007 roku, że może istnieć mieszanka nominacji sędziowskich przez głowę państwa i przez rząd. Metoda taka może funkcjonować wyłącznie w systemie ustanowionych tradycji sądowniczych, ale jej wprowadzenie w nowych demokracjach budzi niepokój.

Moje pytanie brzmi, czy uważa pani, że Polska jest nową demokracją i czy zna pani historię Europy? 

– pytał eurodeputowany. 

Następnie polityk zacytował fragment raportu Komisji Weneckiej z 2019 roku.

– Na stronie 14 możemy znaleźć taki oto fragment: w niektórych starszych demokracjach istnieją systemy, w których władza wykonawcza ma silny wpływ na powoływanie sędziów. Może to dobrze działać w praktyce i pozwalać na niezależne sądownictwo, ponieważ władza wykonawcza jest ograniczana przez kulturę prawną i tradycję, które rozwijały się przez długi czas – przeczytał.

A czy mogłaby pani przewodnicząca wskazać, która konkretnie tradycja w Niemczech jest lepsza niż w Polsce? 

– zapytał.

Co na to przewodnicząca Komisji Weneckiej? 

– Jest to sformułowanie, którego używaliśmy w przeszłości, już go nie używamy. Kiedy powiedziałam to w moim wstępie, mówiłam, że w Komisji Weneckiej staramy się – ponieważ uważamy, że jest to ważne, jeśli chodzi o spojrzenie na praworządność – więc być może krytykujemy tekst, analizujemy go, ale staramy się upewnić, że mamy holistyczne podejście do tych reform, które byłyby zalecane – mówiła przewodnicząca Komisji Weneckiej Claire Bazy Malaurie.

– Tak więc jednym ze środków, które byłyby bardzo ważne, byłoby stwierdzenie, że należy to umieścić w szerszym kontekście, aby być może można było uzyskać szerszą krytykę lub ocenę, aby być może można było również wywołać bardziej satysfakcjonujące reakcje. I słyszeliśmy, jak ludzie wzywają o silniejszą rolę Parlamentu i przypominam tylko, że to, co powiedziałam na początku, jest dla nas bardzo ważne, aby upewnić się, że istnieje podział władzy, a to jest bardzo ważne w kraju, który szanuje praworządność – wyjaśniała. 

– Myślę, że w rzeczywistości jest to klucz do demokracji i klucz do upewnienia się, że demokracja działa dobrze. Nie chcę wchodzić w szczegóły. Mam nadzieję, że nasze raporty odpowiedzą na wszystkie Pańskie pytania – dodała.