Dr Adam Cyra: Konfident z Auschwitz uciekł z cmentarza. AK i tak go dopadła

Po wielu latach udało się ustalić dokładniejsze dane na temat tego wyjątkowo niebezpiecznego konfidenta, który przed swoją rzekomą ucieczką z Auschwitz 13 stycznia 1942 r., upozorowaną przez obozowe gestapo, nawiązał potajemny kontakt z nauczycielką Zofią Szczerbowską ze Starych Stawów. Była ona członkiem Batalionów Chłopskich i wraz ze swym dowódcą Wojciechem Jekiełkiem z Osieka, położonego również koło Oświęcimia, okazała mu pomoc przy jej realizacji.
Korzenie drzewa Dr Adam Cyra: Konfident z Auschwitz uciekł z cmentarza. AK i tak go dopadła
Korzenie drzewa / Pixabay.com

Mieczysław Mutka urodził się 7 lipca 1919 r., do obozu przywieziony w transporcie więźniów z Krakowa 30 sierpnia 1940 r. i  oznaczony numerem 3469. Znał języki: polski, niemiecki i ukraiński. Jego żoną była Wanda, z domu Chojnowska.

Mutka udawał zbiega z obozu, będąc przebrany w uniform SS-mana, posługiwał się przybranym nazwiskiem Mieczysław Mólka-Chojnowski (Mulka-Choynowski). Można przypuszczać, że zachował swoje prawdziwe imię, natomiast w przybranym  nazwisku  zmienił Mutka na Mulka i utworzył do niego drugi człon z panieńskiego nazwiska

swojej żony Chojnowska. W aktach gestapo Ciechanów zachował się wpis, że występował jako SS-Oberscharführer pod nazwiskami Hans Kühlmann, Hans König i Hans Körning.

 

Skazani na karę śmierci przez AK

Współdziałał z drugim konfidentem o nazwisku Stanisław Dębowicz (Dembowicz). Obydwaj skazani zostali przez Wojskowy Sąd Specjalny AK na karę śmierci. Wspomnianego zdrajcę zastrzelono w Sosnowcu, gdzie w również na miejscowym cmentarzu chciano zlikwidować Mólkę-Chojnowskiego.

W dniu 2 listopada 1942 r. oddano do niego trzy strzały w głowę, następnie na szyi mocno zaciągnięto mu szalik. Pozostawiono go w bieliźnie, sądząc, że ciało zostanie pogrzebane przez grabarza. Tymczasem po pewnym czasie postrzelony konfident oprzytomniał i o własnych siłach wydostał się z cmentarza. Przebywał później, nadal współpracując z gestapo, w jednym z pensjonatów na terenie Wisły, gdzie ostatecznie wykonano na nim wyrok w połowie stycznia 1943 r.

 

"Zwłoki w kocu"

Jednym z wykonawców wyroku był żołnierz AK, por. Andrzej Harat z Libiąża koło Oświęcimia, który w swoich powojennych wspomnieniach napisał:

„Zwłoki zaniesiono w kocu po dębowych schodach do piwnicy. Odkopano śnieg na podwórzu w studni, podniesiono płytę betonową przy pomocy kilofa i łomu, zwłoki wpuszczono do studni. Do rana ślady rozkopanego śniegu zasypała śnieżna wichura”

Obydwaj agenci rozpracowywali prawie cały teren, podległy bielskiemu dowództwu Armii Krajowej. Najpierw rozbity został  Inspektorat Bielski, potem nastąpiły aresztowania także w Obwodzie Oświęcimskim AK, gdzie ujęto m.in. komendanta por. Alojzego Banasia, Jana Barcika, Mieczysława Jonkisza, Maksymiliana Niezgodę, Jana Jakuczka, Bronisławę Kubisty i Jadwigę Dylik. 

Osiemdziesiąt lat temu  aresztowanych rozstrzelano na dziedzińcu bloku nr 11 pod Ścianą Straceń 25 stycznia 1943 r.

 

[Mieczysław Mutka. Zdjęcie Obozowe. Muzeum Auschwitz]

[Andrzej Harat. Muzeum Pamięci Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej]

[Fragment akt gestapo z Ciechowa. Muzeum Auschwitz]

[Ściana Straceń. Rysunek więźnia Auschwitz Władysława Siwka]

[Znicze ustawione w biało-czerwoną kotwicę przed Ścianą Straceń. Fot. dr Adam Cyra]

 


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
Tadeusz Płużański: Komuniści skazali ją na 10 lat w stanie wojennym Wiadomości
Tadeusz Płużański: Komuniści skazali ją na 10 lat w stanie wojennym

3 lutego 1982 r. Sąd Marynarki Wojennej w Gdyni wydał najwyższy z wyroków wobec działaczy opozycji w stanie wojennym. Ewa Kubasiewicz, która pracowała w Wyższej Szkole Morskiej jako kierownik Działu Gromadzenia i Opracowania Zbiorów uczelnianej biblioteki, została skazana na 10 lat pozbawienia wolności i 5 lat pozbawienia praw publicznych.

Koniec pierwszego dnia drugiej tury wyborów prezydenckich w Czechach Wiadomości
Koniec pierwszego dnia drugiej tury wyborów prezydenckich w Czechach

O godz. 22.00 w piątek zamknięto lokale wyborcze w Czechach po pierwszym dniu głosowania w drugiej turze wyborów prezydenckich. Lokale zostaną otwarte w sobotę o godz. 8.00, a głosować na kandydatów na prezydenta, byłego przewodniczącego Komitetu Wojskowego NATO Petra Pavla lub byłego premiera Andreja Babisza, będzie można do godz. 14.00.

Rosjanie wściekli po wypowiedzi niemieckiej MSZ. Niemiecki rząd odcina się od Baerbock Wiadomości
Rosjanie wściekli po wypowiedzi niemieckiej MSZ. Niemiecki rząd odcina się od Baerbock

Rząd federalny w Berlinie oświadczył, że Niemcy nie są stroną w wojnie na Ukrainie. To reakcja na propagandowe wykorzystywanie przez Rosję wypowiedzi minister spraw zagranicznych RFN Annaleny Baerbock, która we wtorek w Radzie Europy powiedziała: "Prowadzimy wojnę przeciwko Rosji, a nie przeciwko sobie".

Rosja nie otrzymała zaproszenia. Zacharowa oburzona decyzją Polski Wiadomości
Rosja nie otrzymała zaproszenia. Zacharowa oburzona decyzją Polski

Bez względu na to, jak nasi europejscy niepartnerzy wymyślili swoje próby przepisania historii na nowo, pamięć o radzieckich bohaterach wyzwolicielach i okropnościach nazizmu nie mogą zostać wymazane – twierdzi rzecznik rosyjskiego MSZ Maria Zacharowa.

Profanacja w Wielkopolsce. Nieznany sprawca utopił figurkę Jezusa w chrzcielnicy Wiadomości
Profanacja w Wielkopolsce. Nieznany sprawca utopił figurkę Jezusa w chrzcielnicy

W Koziegłowach pod Poznaniem sprawca utopił figurkę Jezusa w chrzcielnicy, poprzewracał świece, zniszczył święte obrazy i witraż – informuje w piątek „Głos Wielkopolski”

Nie żyje prof. Aleksander Krawczuk. Był wybitnym historykiem starożytności Wiadomości
Nie żyje prof. Aleksander Krawczuk. Był wybitnym historykiem starożytności

Nie żyje prof. Aleksander Krawczuk, wybitny znawca starożytności, filolog klasyczny, od 1949 r. związany z Uniwersytetem Jagiellońskim w Krakowie. W czerwcu skończyłby 101 lat.

Onet kontra Polska Fundacja Narodowa. Sąd zdecydował Wiadomości
Onet kontra Polska Fundacja Narodowa. Sąd zdecydował

Onet.pl ma sprostować nieprawdziwe informacje dotyczące firmy the White House Writers Group i jej kontraktu z Polską Fundacją Narodową – zdecydował Sąd Okręgowy w Warszawie. Wyrok jest nieprawomocny.

Atak w Jerozolimie. Jest wiele ofiar Wiadomości
Atak w Jerozolimie. Jest wiele ofiar

Siedem osób nie żyje, a 10 zostało rannych w wyniku ataku na synagogę w Jerozolimie – przekazało ministerstwo spraw zagranicznych Izraela.

Kuriozalne słowa legendarnej aktorki. „Nie byłoby kryzysu klimatycznego, gdyby nie rasizm” Wiadomości
Kuriozalne słowa legendarnej aktorki. „Nie byłoby kryzysu klimatycznego, gdyby nie rasizm”

– Wiesz, możesz zająć się czymkolwiek. To seksizm, rasizm, mizoginia, homofobia, cokolwiek, wojna. A jeśli naprawdę się w to wgłębisz, przestudiujesz i poznasz historię, zrozumiesz, że wszystko jest połączone – twierdzi laureatka Oscara, jedna z legend amerykańskiego kina 85-letnia Jane Fonda.

Rosja wyrzuca ambasadora Łotwy. „Ma dwa tygodnie” Wiadomości
Rosja wyrzuca ambasadora Łotwy. „Ma dwa tygodnie”

Moskwa przekazała w piątek, że ambasador Łotwy ma dwa tygodnie na opuszczenie Rosji. Oskarżyła państwa bałtyckie o „totalną rusofobię”.

Marsz
Godności
Emerytury
Stażowe