Niemcy mają kłopot z kleszczami. Niepokojący głos ekspertów

10.05.2025 14:15

W 2023 roku niemieckie szpitale przyjęły około sześciu tysięcy pacjentów, których stan zdrowia pogorszył się po ukąszeniu przez kleszcza. Niestety, aż 19 osób zmarło - poinformował Federalny Urząd Statystyczny.

Co musisz wiedzieć

Ukąszenie kleszcza może prowadzić do poważnych chorób, takich jak KZM i borelioza
Na KZM dostępna jest szczepionka - warto ją rozważyć, szczególnie w regionach zagrożonych
Na boreliozę nie ma szczepionki - dlatego kluczowa jest profilaktyka i szybka reakcja
Po każdej wizycie na łonie natury należy dokładnie obejrzeć ciało - szczególnie pachwiny, pachy, za uszami
Kleszcza należy usunąć jak najszybciej, najlepiej pęsetą, bez smarowania go olejem czy alkoholem
Należy zwrócić uwagę na rumień w kształcie pierścienia - może to być pierwszy objaw boreliozy

Niemcy zmagają się z problemem

Niepozorne ukąszenie może mieć poważne konsekwencje. Kleszcze przenoszą bowiem groźne choroby - najczęściej kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) i boreliozę. Pierwsza z nich to infekcja wirusowa, która może objąć opony mózgowe lub rdzeń kręgowy. Druga, wywoływana przez bakterie, potrafi zaatakować układ nerwowy czy serce i powodować długotrwałe powikłania.

W ubiegłym roku do szpitala w Niemczech z powodu KZM trafiło 600 osób, z czego dziewięciu pacjentów nie udało się uratować. Choć dane różnią się w zależności od roku, ogólny trend jest rosnący. Przykładowo - w 2020 roku liczba hospitalizacji sięgnęła 900. Warto wiedzieć, że istnieje szczepionka przeciwko KZM i eksperci zachęcają do jej przyjęcia, zwłaszcza osoby mieszkające w regionach zagrożonych. Niestety, na boreliozę wciąż nie ma skutecznej profilaktyki.

W ciągu dwóch dekad liczba przypadków boreliozy spadła - w 2003 roku zachorowało prawie 7600 osób, a w ostatnim roku - znacznie mniej. Mimo to, 10 pacjentów zmarło.

Ciepło sprzyja kleszczom

Naukowcy nie mają wątpliwości - ocieplenie klimatu wpływa na aktywność kleszczy. Sezon zaczyna się coraz wcześniej, a pasożyty są obecne w coraz większej liczbie miejsc. Jak się chronić? Podczas spacerów po lesie lub łąkach warto nosić długie, jasne ubrania, a odsłoniętą skórę spryskać środkiem odstraszającym kleszcze. Po powrocie do domu trzeba dokładnie obejrzeć ciało - szczególnie w okolicach pach, pachwin i za uszami. Kleszcza należy usunąć jak najszybciej - najlepiej pęsetą.

Nie każde ukąszenie kończy się chorobą, ale warto zachować czujność. "Jeśli na skórze pojawi się zaczerwienienie w kształcie pierścienia, osoby ukąszone powinny skonsultować się z lekarzem" - ostrzega niemiecka kasa chorych Barmer.

Jak bezpiecznie usunąć kleszcza?

W przypadku zauważenia kleszcza na skórze, nie należy smarować go tłuszczem, alkoholem ani olejkami - to może zwiększyć ryzyko zakażenia. Najlepiej użyć pęsety z cienkimi końcówkami lub specjalnego haczyka do usuwania kleszczy, dostępnego w aptekach. Należy chwycić kleszcza jak najbliżej skóry, bez ściskania jego odwłoka, i powoli, ale stanowczo wyciągnąć go prosto do góry. Miejsce po ukąszeniu trzeba zdezynfekować. Jeśli główka kleszcza zostanie w skórze, nie warto panikować, w większości przypadków organizm sam ją odrzuci, ale warto obserwować to miejsce.

Po usunięciu warto zanotować datę i dbać o skórę przez kilka tygodni. W razie pojawienia się objawów, takich jak rumień w kształcie pierścienia, gorączka, ból stawów czy zawroty głowy - konieczny jest kontakt z lekarzem.

Anna Jezierska