I. SYTUACJA NORMALNA (BRAK RYGORÓW INFRASTRUKTURY KRYTYCZNEJ)

To stan domyślny – nie obowiązuje specjalne rozporządzenie Rady Ministrów, nie ma ograniczeń wynikających z art. 616a u.o.o. (ustawy o obronie Ojczyzny).

Twoje prawa:

1. Możesz przebywać w pobliżu przejścia granicznego (jeśli nie naruszasz zakazów wynikających z porządku lokalnego).
2. Możesz fotografować, filmować, dokumentować działania służb publicznych, ale tak aby nie rejestrować bez zgody funkcjonariuszy i innych w sposób, który mógłby spowodować ich rozpoznanie. Dlatego niebezpieczne są relacje online, kiedy może to nastąpić przypadkowo. Jeśli tak się stanie na nagraniu, które jest przeznaczone do późniejszej publikacji, twarze i inne elementy, które mogą służyć identyfikacji, należy zamaskować.
3. Możesz nagłaśniać informacje o działaniach władzy – to realizacja art. 61 Konstytucji RP (prawo do informacji o działalności organów publicznych).

Jeśli funkcjonariusz proponuje mandat:

> „ODMAWIAM PRZYJĘCIA MANDATU. PROSZĘ SKIEROWAĆ SPRAWĘ DO SĄDU.”

To Twoje prawo, a sąd ma obowiązek ocenić legalność działania służb. Nie przyjmuj mandatu „dla świętego spokoju” – oddajesz swoją wolność.

II. STAN SZCZEGÓLNY – W RYGORZE INFRASTRUKTURY KRYTYCZNEJ

Ograniczenia wprowadzone na mocy rozporządzenia Rady Ministrów na podstawie art. 617–618 ustawy o obronie Ojczyzny.

Gdy przejścia graniczne zostają uznane za obiekty infrastruktury krytycznej, obowiązują ograniczenia wynikające z art. 616a u.o.o.:

Art. 616a u.o.o. – zakaz:

-  "Bez zgody organu odpowiedzialnego za ochronę obiektu infrastruktury krytycznej zabronione jest jego fotografowanie, filmowanie lub utrwalanie w inny sposób, jeżeli został oznaczony odpowiednim znakiem graficznym"

Czego NIE wolno wtedy robić:

Nie wolno nagrywać ani fotografować objętych obiektów bez uprzedniej zgody organu ochrony (np. Komendanta Straży Granicznej).

Nie wolno utrwalać nawet części urządzeń, kamer, pojazdów służb bez zgody – jeśli znajdują się na terenie oznaczonym.

Uwaga: zakaz dotyczy tylko miejsc oznaczonych!

Co musi być spełnione, by przepis 616a u.o.o. był skuteczny:

1. Obiekt musi być formalnie uznany za infrastrukturę krytyczną na mocy rozporządzenia.
2. Musi być oznaczony specjalnym znakiem graficznym – określonym w przepisach wykonawczych. Na przykład, w przepisach wykonawczych opisane są wymiary tablicy 60/60 cm. Jeśli jest to tablica wyglądająca inaczej, bądź o innych wymiarach, zakaz formalnie nie obowiązuje.
3. Zakaz dotyczy tylko przestrzeni objętej oznaczeniem, nie całego terytorium przygranicznego.

[Wzór tablicy]

Jeżeli brak wyraźnego oznaczenia, zgodnego z przepisami wykonawczymi, zakaz nie obowiązuje.

ODPOWIEDZIALNOŚĆ

Art. 683a u.o.o. przewiduje odpowiedzialność karną za naruszenie zakazu fotografowania lub filmowania obiektu infrastruktury krytycznej.

- "Kto, bez uprawnienia, utrwala wizerunek infrastruktury krytycznej oznaczonej zgodnie z przepisami – podlega karze grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku"

Dlatego dokumentuj tylko tam, gdzie masz pewność, że nie ma oznaczenia. Jeśli nie jesteś pewny – nagrywaj siebie, otoczenie, dźwięk – bez bezpośredniego utrwalania obiektu.

KONSTYTUCYJNE PRAWO DO INFORMACJI

Art. 61 Konstytucji RP:

- "Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne (...), w tym również otrzymywania informacji, wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i dostępu do dokumentów"

Nawet w stanie podwyższonego zagrożenia, prawo do informacji nie znika – ale może być ograniczane na podstawie ustawy. Każde ograniczenie musi być:

• konieczne w demokratycznym państwie prawa,
• proporcjonalne,
• przejrzyste (jasno oznaczone).

SCHEMAT DZIAŁANIA – DWIE SYTUACJE:

BRAK RYGORU INFRASTRUKTURY KRYTYCZNEJ

• Możesz dokumentować, ale tak aby nie rejestrować bez zgody funkcjonariuszy i innych osób w sposób, który mógłby spowodować ich rozpoznanie. Dlatego niebezpieczne są relacje online, kiedy może to nastąpić przypadkowo. Jeśli tak się stanie na nagraniu, które jest przeznaczone do późniejszej publikacji, twarze i inne elementy, które mogą służyć identyfikacji, należy zamaskować.
• Możesz odmówić przyjęcia mandatu
• Masz prawo przebywać w przestrzeni publicznej
• Masz prawo do informacji
• Dokumentuj nadużycia

RYGOR INFRASTRUKTURY KRYTYCZNEJ

• Jeśli widzisz znak zakazu fotografowania nie filmuj i nie rób zdjęć bez uprzedniej zgody 
• Szukaj oznaczeń – jeśli brak znaku, zakaz może być nieskuteczny
• Nie publikuj wizerunków funkcjonariuszy i innych osób bez ich zgody, a szczególnie w sposób, który mógłby spowodować ich rozpoznanie. Dlatego niebezpieczne są relacje online, kiedy może to nastąpić przypadkowo. Jeśli tak się stanie na nagraniu, które jest przeznaczone do późniejszej publikacji, twarze i inne elementy, które mogą służyć identyfikacji, należy zamaskować.
• Filmuj siebie i relacjonuj dźwiękiem
• Nadal możesz odmówić przyjęcia mandatu – sąd zbada, czy zakaz był ważny i legalny