Co musisz wiedzieć?

• Prognozy Saxo Banku to hipotetyczne scenariusze, a nie oficjalne przewidywania.
• Po raz pierwszy jeden z nich dotyczy Polski.
• Opisuje cyberatak na sieć energetyczną i 72-godzinny blackout zimą.
• Straty gospodarcze mogłyby przekroczyć 80 mld zł.
• Najmocniej ucierpiałyby: energetyka, finanse, przemysł ciężki, logistyka i handel.
• Scenariusz ma zwrócić uwagę na kruchość infrastruktury i realne zagrożenia, które dotknęły już inne państwa UE.

Prognozy, które mają prowokować myślenie

Co roku Saxo Bank publikuje zestaw tzw. Szokujących Prognoz – scenariuszy o niskim prawdopodobieństwie, ale ogromnym potencjale wpływu. Mają one nie przewidywać przyszłości, lecz pobudzać debatę o tym, jak mogą wyglądać zdarzenia nagłe, gwałtowne i nieoczekiwane.

Analitycy przypominają, że nie jest to oficjalne stanowisko banku, ale ćwiczenie intelektualne mające „zaostrzyć wyobraźnię”. Po raz pierwszy w historii jeden z takich scenariuszy został poświęcony Polsce.

Polska w roli europejskiego „Czarnego Łabędzia”

Według Saxo Banku – po akcesji do UE – stała się kluczowym hubem logistycznym regionu. Jednak szybki rozwój gospodarki miał przewyższyć tempo modernizacji infrastruktury energetycznej. Przeciążone sieci, archaiczne systemy sterowania i zintegrowane procesy stały się potencjalnym słabym punktem.

W takim otoczeniu – zdaniem autorów prognozy – prawdziwe ryzyko nie wynika z geopolityki, lecz cyfrowej podatności systemu.

72 godziny zimowej ciemności: jak wygląda hipotetyczny blackout?

Saxo Bank opisuje sekwencję zdarzeń zaczynającą się od skoordynowanego cyberataku zimą. Złośliwy kod penetruje sieć, destabilizuje systemy sterowania i wymusza awaryjne odłączenie infrastruktury przesyłowej. Efekt: całkowite zatrzymanie kraju na 72 godziny.

W tym czasie:

• fabryki, finanse, logistyka i transport stają w miejscu,
• sektor przemysłowy ponosi straty wynikające z awaryjnych wyłączeń,
• gospodarka traci ponad 80 mld zł,
• dochodzi do gwałtownej rewizji oceny ryzyka inwestycyjnego.

Rynki pod presją: energia, finanse, waluty

Najsilniej uderzony zostaje sektor energetyczny i wydobywczy. Według analityków:

• notowania dużych spółek energetycznych mogłyby spaść o 40–60 proc. w kilka dni,
• kopalnie musiałyby zatrzymać wydobycie i ponieść koszty restartu,
• możliwa byłaby publiczna debata nad „podatkiem blackoutowym” w celu pokrycia strat.

Kolejny cios dotknąłby sektor finansowy: przerwane działanie systemów płatności, bankomatów i infrastruktury informatycznej mogłoby doprowadzić do czasowego zawieszenia obrotu na giełdzie. Po jego wznowieniu akcje banków spadałyby nawet o 15–25 proc.

Złoty osłabłby o 5–10 proc. wobec głównych walut, a rentowności obligacji wzrosłyby o 50–100 punktów bazowych, zwiększając koszty długu państwa.

Logistyka, handel i przemysł ciężki w spirali strat

Przerwane łańcuchy dostaw uderzyłyby w handel detaliczny i logistykę:

• supermarkety i magazyny utraciłyby zapasy,
• łańcuchy chłodnicze przestałyby funkcjonować,
• przemysł ciężki notowałby awaryjne wyłączenia instalacji, które trudno i drogo zrestartować.

W efekcie kapitał zagraniczny odpłynąłby gwałtownie z polskiego rynku.

Eksperci: to nie wróżba, to ostrzeżenie

Aleksander Mrózek, manager ds. relacji z kluczowymi klientami CEE w Saxo Banku, podkreśla, że prognoza jest eksperymentem myślowym, a nie przewidywaniem przyszłości. Ma skłonić do refleksji nad wydarzeniami, które już dotknęły inne kraje Europy — m.in. Hiszpanię, Czechy, Portugalię, Francję i Austrię — i które mogą wystąpić również lokalnie.

Czym jest Saxo Bank

Saxo Bank A/S  to duński bank inwestycyjny założony w 1992 roku. Oferuje szeroki zakres usług dla inwestorów indywidualnych i biznesowych. W 2024 r. bank obsługiwał 1,2 miliona klientów, zarządzając aktywami o wartości 95 miliardów euro.