Środki te będą udostępniane przez rządową agencję DFC (International Development Finance Corporation) wspieraną przez amerykański Kongres i będą przeznaczane na dofinansowanie prywatnych inwestycji w sektorach energetycznych państw Trójmorza.

Wprawdzie nawet miliard dolarów, to nie są we współczesnych finansach oszołamiające pieniądze ale nie ulega wątpliwości, że pojawienie się amerykańskiej rządowej agencji wspierającej inwestycje jest bardzo mocnym sygnałem wysyłanym potencjalnym inwestorom, a szczególnie funduszom inwestycyjnym, które poszukują zyskownych projektów, gwarantowanych przez rządy zainteresowanych państw.

Przypomnijmy, że idea Trójmorza, to inicjatywa gospodarczo - społeczna 12 państw Europy, członków Unii Europejskiej, położonych w pobliżu mórz Bałtyckiego, Czarnego i Adriatyckiego w skład, której ostatecznie weszły: Litwa, Łotwa, Estonia, Polska, Czechy, Słowacja, Austria, Węgry, Słowenia, Chorwacja, Rumunia i Bułgaria.

Pierwszy szczyt tej grupy odbył się w Dubrowniku (Chorwacja) w sierpniu 2016 roku, a jego inicjatorami byli prezydent Chorwacji Kolinda Grabar-Kitarowic i prezydent Polski Andrzej Duda.

Właśnie w Dubrowniku przyjęto deklarację, w której wskazano cele współpracy w dziedzinie energetyki gazowej, transportu (Via Carpatia), komunikacji cyfrowej oraz gospodarki i wyrażono przekonanie, że Europa Środkowa i Wschodnia staną się bardziej bezpieczne i bardziej konkurencyjne oraz przyczynią się tym samym do wzmocnienia Unii Europejskiej, jako całości.

Kolejny szczyt odbył się w lipcu 2017 roku w Warszawie, a jego gościem honorowym był prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump, który zdecydowanie poparł tę inicjatywę.

W 2019 roku Bank Gospodarstwa Krajowego i rumuński EximBank podpisały w Luksemburgu akt założycielski Funduszu Inwestycyjnego Inicjatywy Trójmorza.

Fundusz ma koncentrować się na projektach tworzących infrastrukturę transportową, energetyczną i cyfrową w regionie Trójmorza Powołanie Funduszu zostało zainicjowane przez stronę polską, a jego powstanie zapowiedział w 2018 roku Prezydent Andrzej Duda.

Trójmorze to 12 krajów członków UE, jego terytorium to 1210 tysięcy km2 (27% powierzchni całej UE), zamieszkałe przez 112 mln ludności (22% populacji całej UE), z PKB w wysokości 1,6 bln euro (10% PKB UE).

Sztandarowym przykładem ponadnarodowego projektu, wspólnego dla całego regionu Trójmorza jest Via Carpatia, szlak drogowy łączący Kłajpedę (Litwa), z portem w Salonikach (Grecja), który jest już realizowany, szczególnie intensywnie na terenie naszego kraju (choć na razie bez udziału Funduszu).

Podobne inwestycje są przewidziane w infrastrukturze kolejowej 12 krajów, ponieważ brak połączeń pomiędzy sieciami kolejowymi poszczególnych krajów regionu powoduje, że podróż pociągiem z Tallina do Sofii trwa aż 3 dni, podczas gdy na przykład podróż z Berlina do Madrytu tylko kilkanaście godzin.

Najważniejsze jednak przynajmniej dla kilku krajów w ramach tego porozumienia jest zbudowanie odpowiednich połączeń energetycznych, w tym w szczególności Polsce i Chorwacji zależy na połączeniu gazoportów w Świnoujściu i na wyspie Krk, oraz na rozbudowie sieci dystrybucji gazu w całym regionie.

Wprawdzie dla takich krajów jak Austria, Węgry czy Bułgaria to nie jest priorytet, ale pozostałe kraje są zainteresowane budowaniem mostów energetycznych, aby uzyskać niezależność od dostaw rosyjskiego gazu.

Zapowiedź wsparcia 1 mld USD szczególnie inwestycji infrastrukturalnych na obszarze Trojmorza realizowanych przez podmioty prywatne jest poważnym sygnałem, że to porozumienie 12 krajów UE jest poważnie traktowane przez administrację Donalda Trumpa.

Zbigniew Kuźmiuk